KWALIFIKACJA ELM3 - STYCZEŃ 2015

Smarownica (lubrykator) to element przygotowania sprężonego powietrza, który dozuje olej do strumienia powietrza w postaci mgły olejowej.

Stosuje się ją, gdy odbiorniki (np. silniki pneumatyczne) wymagają smarowania, aby ograniczyć tarcie i zużycie.

Filtr kojarz z funkcją oczyszczania medium (zanieczyszczenia stałe/kondensat), a smarownicę z funkcją dodawania oleju.

Na symbolu smarownicy zwykle widać oznaczenie sugerujące obecność oleju/dozowania, natomiast filtr ma symbol związany z barierą filtracyjną.

FRL to zestaw przygotowania powietrza: filtracja, regulacja ciśnienia i smarowanie.

Smarownica jest w nim potrzebna tylko wtedy, gdy elementy wykonawcze wymagają olejowania. W nowoczesnych układach często się z niej rezygnuje, jeśli producenci siłowników zalecają pracę "na sucho".

Nie stosuje się jej, gdy urządzenia są przystosowane do pracy bez smarowania lub gdy olej mógłby pogorszyć proces (np. zanieczyszczyć produkt, uszkodzić elementy precyzyjne, utrudnić działanie czujników).

W praktyce zawsze warto sprawdzić zalecenia producenta odbiorników.

Osuszacz obniża zawartość wilgoci w sprężonym powietrzu (poprawia punkt rosy), a filtr głównie usuwa cząstki stałe i często separuje kondensat.

To różne funkcje, więc na schematach spotyka się różne symbole oraz różne miejsca montażu w instalacji.

Typowe objawy to wzrost tarcia, głośniejsza praca, spadek sprawności, szybsze zużycie uszczelnień i elementów ruchomych oraz niestabilna praca napędów.

W praktyce diagnozuje się to wraz z kontrolą jakości powietrza i stanu zespołu przygotowania powietrza.

Zawór spustowy bywa stosowany przy elementach przygotowania powietrza (np. do usuwania kondensatu ze zbiornika lub filtra), ale sam w sobie jest elementem armatury do opróżniania.

Dlatego jego symbol i rola na schemacie różnią się od symboli filtra, osuszacza czy smarownicy.

Najlepiej łączyć symbole z funkcją: filtracja, redukcja, smarowanie, osuszanie, sterowanie kierunkiem i przepływem.

Pomaga rysowanie prostych schematów FRL + siłownik + zawór rozdzielający oraz podpisywanie elementów. Regularne krótkie powtórki są skuteczniejsze niż nauka "na raz".

Najczęściej myli się ją z filtrem i osuszaczem, bo wszystkie należą do przygotowania powietrza i bywają rysowane w podobnym "blokowym" stylu.

Dodatkowo bywa mylona z elementami odwadniania/odprowadzenia kondensatu, jeśli symbol jest mały lub słabo czytelny.

Zwykle montuje się ją w ciągu przygotowania powietrza, możliwie blisko odbiornika, który wymaga smarowania.

W praktyce ważne jest też zachowanie kolejności elementów przygotowania powietrza oraz zapewnienie odpowiedniego przepływu i ciśnienia, aby dozowanie oleju było stabilne.