KWALIFIKACJA SPC1 - CZERWIEC 2020

PYTANIE NR 28.
Urządzeniem do rozdrabniania surowców, w którym elementem roboczym są noże krzyżowe, znajdujące się tuż przy powierzchni nieruchomej siatki z otworami, przez które przeciska się surowiec, jest
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Opis wskazuje na mechanizm cięcia nożami krzyżowymi pracującymi tuż przy nieruchomym sitku z otworami, przez które surowiec jest przeciskany. Taka budowa jest charakterystyczna dla urządzenia nazywanego "wilk", a nie dla gniotownika (zgniatanie) ani przecieraczki (przecieranie bez układu noży krzyżowych przy sitku).

Pełne wyjaśnienie:

W pytaniu kluczowe są dwie cechy konstrukcyjne: noże krzyżowe oraz nieruchoma siatka (sitko) z otworami, znajdująca się bezpośrednio przy nożach. Surowiec jest podawany na zespół tnący i następnie przeciskany przez otwory sitka. To typowy opis pracy urządzenia znanego jako wilk: masa jest rozdrabniana przez cięcie, a stopień rozdrobnienia zależy m.in. od średnicy otworów sitka.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują do opisu?

  • "młynek" to nazwa ogólna i bywa używana potocznie, ale w kontekście budowy z nożami krzyżowymi pracującymi przy sitku najbardziej jednoznaczne jest wskazanie na "wilka". Wiele młynków działa na innych zasadach (np. żarna, bijaki), więc sama nazwa "młynek" nie odpowiada tak precyzyjnemu opisowi mechanizmu.
  • "gniotownik" służy przede wszystkim do zgniatania surowca (deformacja i pękanie pod naciskiem), a elementem roboczym są zwykle walce lub elementy zgniatające, nie zaś noże krzyżowe współpracujące z sitkiem.
  • "przecieraczka" jest kojarzona z przecieraniem i separacją (np. oddzielaniem skórek, pestek, włókien) przez sito, ale nie jest to klasyczny układ "noże krzyżowe tuż przy nieruchomym sitku, przez które surowiec jest przeciskany" typowy dla wilka.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w opisie pojawia się jednocześnie cięcie nożami krzyżowymi i przeciskanie przez sitko z otworami, należy kojarzyć to z urządzeniem, w którym sitko determinuje frakcję rozdrobnienia, czyli z "wilkiem".

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
"Wilk" to urządzenie do rozdrabniania surowców, w którym masa jest cięta przez noże i przeciskana przez sitko z otworami. W praktyce dobiera się sitko do wymaganego stopnia rozdrobnienia, a urządzenie stosuje się tam, gdzie potrzebne jest równomierne mielenie/rozdrabnianie.
Szukaj zestawu cech: noże krzyżowe pracujące blisko nieruchomego sitka oraz informacja, że surowiec jest przeciskany przez otwory. Taki układ (cięcie + sitko) jest najbardziej charakterystyczny dla wilka.
Sitko pełni funkcję "klasyfikatora" frakcji: zatrzymuje większe kawałki i wymusza rozdrobnienie do rozmiaru pozwalającego przejść przez otwory. Dzięki temu uzyskuje się bardziej jednolity produkt i kontrolę nad granulacją.
Wilk rozdrabnia głównie przez cięcie (noże) i przejście przez sitko. Gniotownik rozdrabnia przez zgniatanie (nacisk, walce), bez typowego zespołu noży krzyżowych przy sitku. Różny jest efekt: cięcie daje inne rozdrobnienie niż zgniatanie.
Najczęściej myli się "wilka" z odpowiedzią "młynek", bo to potocznie brzmi podobnie i kojarzy się z mieleniem. W testach trzeba trzymać się opisu mechanizmu: jeśli są noże krzyżowe i nieruchome sitko, to wskazanie idzie w stronę wilka.
Kluczowe są noże krzyżowe oraz sitko (siatka) z otworami. W pytaniach opisowych to właśnie ich współpraca (cięcie tuż przy sitku i przeciskanie surowca) pozwala zidentyfikować urządzenie, nawet bez podania nazwy modelu.
Przecieraczkę wybiera się, gdy celem jest przecieranie i często także separacja (np. oddzielenie niepożądanych części surowca) przez sito, a nie typowe mielenie z układem noży krzyżowych przy sitku. Decyduje oczekiwany efekt i konsystencja produktu.
Tak. Mniejsze otwory sitka zwykle oznaczają drobniejsze rozdrobnienie, bo surowiec musi zostać bardziej pocięty/rozgnieciony, aby przejść przez sito. W pytaniach egzaminacyjnych sitko z otworami jest też ważną wskazówką identyfikującą typ urządzenia.
Typowe błędy to: sięganie do strefy roboczej podczas pracy, czyszczenie bez odłączenia zasilania oraz nieprawidłowe zabezpieczenie osłon. Przy urządzeniach z nożami ryzyko urazu jest wysokie, więc procedury wyłączenia i blokady są kluczowe.
Oprzyj się na opisie działania, a nie na brzmieniu nazwy. Zidentyfikuj element roboczy (noże, walce, żarna) i sposób obróbki (cięcie, zgniatanie, przecieranie). Dopiero potem dopasuj właściwą nazwę z odpowiedzi.
info

Statystycznie 46% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Eksperci podkreślają: "Opis wskazuje na mechanizm cięcia nożami krzyżowymi pracującymi tuż przy nieruchomym sitku z otworami, przez które surowiec jest przeciskany."

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z maszyn i urządzeń stosowanych w przetwórstwie spożywczym
  • Instrukcje obsługi producentów urządzeń (wilki, młynki, przecieraczki) – część: budowa i zasada działania
  • Notatki własne: tabela porównawcza urządzeń (element roboczy, efekt, zastosowanie)

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego