Na fakturze sprzedaży dla każdej pozycji towarowej występują zwykle co najmniej trzy powiązane wielkości: ilość, cena jednostkowa netto oraz wartość netto (wartość pozycji bez VAT). Zależność między nimi jest stała:
wartość netto = cena netto × ilość.
Dlatego, gdy trzeba "ustalić cenę netto i wartość netto", postępuje się w dwóch krokach:
- Krok 1: odczytaj z faktury ilość (liczbę sztuk) oraz tę wartość, którą dokument podaje (np. wartość pozycji lub cenę jednostkową).
- Krok 2: wylicz brakującą wielkość z powyższego wzoru i wykonaj kontrolę rachunkową, czy po przemnożeniu (lub podzieleniu) otrzymujesz spójne kwoty.
Para cena netto 80,00 zł oraz wartość netto 160,00 zł jest poprawna wtedy, gdy z faktury wynika ilość 2 szt. (bo 80,00 × 2 = 160,00). Taka kontrola jest kluczowa przy egzaminie: nawet jeśli w treści zadania występują także kwoty brutto lub VAT, nie należy ich mylić z danymi netto.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne w typowych zadaniach tego typu?
- 36,80 zł i 196,80 zł – wartości są niespójne z prostą relacją cena×ilość dla standardowej ilości z dokumentu; to częsty skutek pomylenia netto z brutto lub użycia złej stawki VAT.
- 75,77 zł i 151,54 zł – wygląda jak wynik z dzielenia/mnożenia z nieprawidłowym zaokrągleniem albo z odczytania niewłaściwej rubryki na fakturze.
- 320,00 zł i 160,00 zł – wartości wzajemnie się wykluczają (cena jednostkowa nie może być większa od wartości całej pozycji przy ilości co najmniej 1), co zwykle wynika z pomylenia "wartości" i "ceny" lub z błędu w odczycie jednostki miary.
Wskazówka egzaminacyjna: zawsze wykonaj szybkie sprawdzenie "wstecz" (mnożenie/dzielenie). Jeśli rachunek nie daje dokładnie kwoty z dokumentu, to odpowiedź jest błędna.
