KWALIFIKACJA EKA1 - STYCZEŃ 2008

PYTANIE NR 15.
Ustanie umowy o pracę spowodowane jest
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
"Ustanie umowy o pracę" to pojęcie najszersze – oznacza zakończenie stosunku pracy. Może nastąpić m.in. przez "rozwiązanie umowy" (czynność prawna stron, obejmuje też wypowiedzenie) albo przez "wygaśnięcie". Choroba i urlop okolicznościowy nie kończą umowy, tylko usprawiedliwiają nieobecność.

Pełne wyjaśnienie:

"Ustanie umowy o pracę" (ustanie stosunku pracy) to pojęcie ogólne: opisuje fakt, że zatrudnienie się kończy, niezależnie od przyczyny. W prawie pracy można je porządkować na dwie główne grupy:

  • rozwiązanie umowy – gdy zakończenie wynika z czynności prawnej (działania stron),
  • wygaśnięcie umowy – gdy zakończenie następuje z mocy prawa wskutek zdarzeń niezależnych od woli stron.

Dlatego odpowiedź "rozwiązaniem umowy o pracę" jest poprawna: rozwiązanie jest jedną z podstawowych dróg, które powodują ustanie umowy.

Odpowiedź "wypowiedzeniem umowy o pracę" jest błędna w tym ujęciu, bo wypowiedzenie nie jest pojęciem nadrzędnym względem ustania. Jest tylko jednym z trybów rozwiązania umowy (obok m.in. porozumienia stron czy rozwiązania bez wypowiedzenia). W pytaniu poszukuje się kategorii bardziej ogólnej.

Odpowiedzi "urlopem okolicznościowym" oraz "chorobą" są błędne, ponieważ są to sytuacje, w których stosunek pracy co do zasady trwa nadal. Pracownik ma usprawiedliwioną nieobecność i zmienia się sposób realizacji obowiązków (np. zwolnienie lekarskie), ale nie dochodzi do zakończenia umowy o pracę tylko z tego powodu.

W praktyce administracyjno-kadrowej poprawne rozróżnienie tych pojęć jest potrzebne przy kwalifikowaniu zdarzeń w aktach osobowych i w pismach: co innego oznacza "złożono wypowiedzenie", a co innego "umowa ustała" (bo ustać może również przez wygaśnięcie). W zadaniach egzaminacyjnych kluczowe jest rozpoznanie hierarchii pojęć, a nie wybór najbardziej potocznego terminu.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To ogólne określenie zakończenia stosunku pracy. Obejmuje różne przyczyny, nie tylko wypowiedzenie. Ustanie może nastąpić przez rozwiązanie (działanie stron, np. wypowiedzenie) albo przez wygaśnięcie (zdarzenie z mocy prawa).
Najczęściej wyróżnia się dwa główne "koszyki": rozwiązanie umowy (gdy strony składają oświadczenia woli lub realizują tryb przewidziany w przepisach) oraz wygaśnięcie umowy (gdy umowa kończy się z mocy prawa przez określone zdarzenie).
Bo wypowiedzenie jest tylko jedną z form rozwiązania umowy, a pytanie dotyczy przyczyny w ujęciu bardziej ogólnym. W logice pojęć: ustanie > rozwiązanie > wypowiedzenie. Egzamin sprawdza rozpoznanie tej hierarchii.
Co do zasady nie. Choroba zwykle oznacza usprawiedliwioną nieobecność i zmianę sposobu realizacji obowiązków, ale stosunek pracy nadal trwa. Do ustania dochodzi dopiero, gdy wystąpią przesłanki rozwiązania albo wygaśnięcia umowy wynikające z przepisów.
Nie. Urlop okolicznościowy to uprawnienie związane z ważnymi zdarzeniami życiowymi i jest tylko czasową nieobecnością w pracy. Umowa o pracę nadal obowiązuje, a pracownik po urlopie wraca do pracy na tych samych warunkach.
Rozwiązanie to zakończenie umowy przez czynność prawną. Typowe przykłady to: porozumienie stron, wypowiedzenie lub rozwiązanie bez wypowiedzenia. Różnią się m.in. wymogami formalnymi i momentem, w którym stosunek pracy się kończy.
Wygaśnięcie oznacza koniec umowy z mocy prawa wskutek zdarzenia (bez "decyzji" stron w danym momencie). Rozwiązanie wynika z czynności prawnych (oświadczeń woli). Ta różnica pomaga poprawnie kwalifikować podstawę zakończenia zatrudnienia.
Ustanie = koniec stosunku pracy (nie ma już zatrudnienia). Zawieszenie/nieświadczenie pracy = umowa trwa, ale pracownik czasowo nie wykonuje pracy (np. choroba, niektóre urlopy). W zadaniach testowych to częsta pułapka pojęciowa.
Najczęściej wybierają "wypowiedzenie", bo jest najbardziej znane z praktyki, choć jest ono tylko szczególnym przypadkiem "rozwiązania". Drugi błąd to traktowanie choroby lub urlopu jako zakończenia zatrudnienia, mimo że zwykle są to tylko przerwy w pracy.
Najpierw ustal poziom ogólności pojęć: czy pytanie chce kategorii szerokiej (np. "rozwiązanie", "wygaśnięcie"), czy konkretnego trybu (np. "wypowiedzenie"). Potem odrzuć odpowiedzi będące tylko nieobecnością w pracy (choroba, urlopy), bo nie kończą umowy same w sobie.
info

Około 54% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Według specjalistów z branży: ""Ustanie umowy o pracę" to pojęcie najszersze – oznacza zakończenie stosunku pracy."

Źródła:

  • Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy, art. 30 i nast. oraz art. 63 i nast., Dz.U. 2025 poz. 277

Materiały:

  • Tekst jednolity Kodeksu pracy (dział dotyczący rozwiązywania i wygaśnięcia umów)
  • Komentarze i repetytoria z podstaw prawa pracy (pojęcia i definicje)
  • Zadania testowe z prawa pracy: tryby rozwiązania i wygaśnięcia umowy

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego