KWALIFIKACJA MOT2 - PAŹDZIERNIK 2016

PYTANIE NR 36.
Usuwając awarię w panelu sterowania układem centralnego zamka w pojeździe samochodowym w celu sprawdzenia działania naprawionego modułu, uszkodzony rezystor typu SMD o wartości opisanej na schemacie ideowym jako R47 / ±10% można na czas rozruchu zastąpić dwoma rezystorami o wartości
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Kod SMD "R47" oznacza 0,47 Ω (litera "R" jest separatorem dziesiętnym), a tolerancja ±10% dopuszcza zakres 0,423–0,517 Ω.
Dwa rezystory 0,24 Ω połączone szeregowo dają 0,48 Ω, więc mieszczą się w tym zakresie. Połączenia równoległe lub wartości rzędu omów/dziesiątek omów są za duże.

Pełne wyjaśnienie:

W notacji elementów SMD litera "R" pełni rolę przecinka dziesiętnego. Dlatego zapis R47 należy czytać jako 0,47 Ω, a nie 47 Ω. To kluczowe, bo błędna interpretacja przesuwa wynik o dwa rzędy wielkości i prowadzi do wyboru odpowiedzi z wartościami dziesiątek omów.

Aby sprawdzić, czy zamiennik jest poprawny, trzeba uwzględnić tolerancję. Dla 0,47 Ω z tolerancją ±10% dopuszczalny przedział wynosi 0,47 Ω × (1 ± 0,10), czyli 0,423–0,517 Ω. Zamiennik powinien dać rezystancję możliwie bliską 0,47 Ω i mieścić się w tym przedziale.

Połączenie szeregowe zwiększa rezystancję, bo wartości się sumują: Rzast = R1 + R2. Dwa rezystory 0,24 Ω połączone szeregowo dają 0,24 + 0,24 = 0,48 Ω, co mieści się w wymaganym zakresie. Dodatkowo tolerancja ±5% każdego z nich nadal daje wynikowy przedział (0,456–0,504 Ω), który także pozostaje wewnątrz ±10% dla 0,47 Ω.

Odpowiedź "91 Ω połączonymi równolegle" jest błędna, ponieważ połączenie równoległe dwóch jednakowych rezystorów daje połowę wartości (około 45,5 Ω), czyli wielokrotnie więcej niż 0,47 Ω. Odpowiedź "9,1 Ω połączonymi równolegle" również daje około 4,55 Ω, co nadal jest za duże. Odpowiedź "24 Ω połączonymi szeregowo" daje 48 Ω, a więc jest niezgodna z wymaganą rezystancją; pasowałaby jedynie przy błędnym odczycie R47 jako 47 Ω.

W praktyce warsztatowej takie tymczasowe zastępowanie pozwala uruchomić układ do testu, ale docelowo należy wstawić właściwy element SMD o wymaganej mocy i parametrach.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Zapis R47 oznacza 0,47 Ω. W kodach SMD litera R działa jak przecinek dziesiętny. Dla 47 Ω typowe byłyby inne formy zapisu (np. cyfrowe lub z innym umiejscowieniem "R").
W małych oznaczeniach SMD nie zawsze da się wygodnie stosować przecinek lub kropkę. Dlatego używa się litery R jako separatora dziesiętnego, żeby jednoznacznie odczytać wartość (np. R47 = 0,47 Ω, 4R7 = 4,7 Ω).
Dla połączenia szeregowego rezystancje się sumują: Rzast = R1 + R2. Przykład: 0,24 Ω + 0,24 Ω = 0,48 Ω. Ta zasada jest podstawą doboru zamienników, gdy nie masz dokładnie tej samej wartości.
Dla połączenia równoległego: 1/Rzast = 1/R1 + 1/R2. Gdy rezystory są równe, wynik to połowa wartości jednego: R/2. Dlatego dwa rezystory równolegle zwykle zmniejszają rezystancję.
Tolerancja mówi, o ile rzeczywista rezystancja może odbiegać od nominalnej. Dla 0,47 Ω ±10% zakres to 0,47×0,9 do 0,47×1,1, czyli 0,423–0,517 Ω. Zamiennik powinien trafić w ten przedział.
Tak, czasem jest to praktyczne w diagnostyce (uruchomienie modułu do testu), ale trzeba dobrać wartość i uwzględnić tolerancję, a także moc i warunki pracy. Docelowo zaleca się wlutować właściwy element SMD.
Najpierw odczytaj wartość nominalną (np. R47 = 0,47 Ω), potem policz dopuszczalny przedział z tolerancji (±%). Następnie oblicz rezystancję zastępczą zamiennika (szeregowo/równolegle) i porównaj, czy wynik wpada do przedziału.
Dwa rezystory 0,24 Ω połączone szeregowo dają 0,48 Ω. Rezystor 0,47 Ω z tolerancją ±10% dopuszcza 0,423–0,517 Ω, więc 0,48 Ω spełnia warunek. To typowy przykład doboru "najbliższej" wartości do testu działania modułu.
Najczęściej myli się rolę litery R (przecinek dziesiętny) i odczytuje R47 jako 47 Ω. Drugim błędem jest nieuwzględnianie tolerancji oraz pomylenie połączenia szeregowego z równoległym. Pomaga szybki "check": czy wynik jest rzędu ułamków Ω czy dziesiątek Ω.
Opanuj trzy rzeczy: kody SMD (w tym zapis z "R"), wzory na połączenia szeregowe i równoległe oraz tolerancję jako przedział. Trenuj krótkie rachunki na ułamkach oma i sprawdzaj, czy wynik ma sens w skali wartości.
info

Około 36% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. bardzo trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że połączenia równoległe lub wartości rzędu omów/dziesiątek omów są za duże.

Źródła:

  • Vishay Intertechnology – "SMD Chip Resistors: Marking / Coding" (opis kodów z literą R jako separatorem dziesiętnym), https://www.vishay.com/docs/28700/chipresmarking.pdf (dostęp 2026-02-27)
  • Wikipedia – "Resistor" (sekcje: Series and parallel resistors; tolerance), https://en.wikipedia.org/wiki/Resistor (dostęp 2026-02-27)
  • All About Circuits – "Resistors in Series and Parallel" (wzory na rezystancję zastępczą), https://www.allaboutcircuits.com/textbook/direct-current/chpt-5/resistors-series-parallel/ (dostęp 2026-02-27)

Materiały:

  • Karty katalogowe rezystorów SMD (sekcja: resistor marking / kodowanie wartości)
  • Podręczniki z podstaw elektroniki: rezystory, tolerancja, łączenie szeregowe i równoległe
  • Materiały szkoleniowe z diagnozowania układów komfortu w pojazdach (centralny zamek, moduły sterujące)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego