KWALIFIKACJA ELE11 - CZERWIEC 2023

PYTANIE NR 33.
Usuwanie zabrudzeń z powierzchni modułów PV należy wykonać poprzez mycie
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Najbezpieczniej myć moduły PV czystą wodą o niskiej twardości, bo ogranicza to ryzyko zacieków i osadów mineralnych. Pochmurna pogoda i poranek zmniejszają nagrzanie szkła, co redukuje ryzyko szoku termicznego oraz szybkiego odparowania wody. Alkohol i detergenty mogą nie być dopuszczone przez producenta i zwiększać ryzyko uszkodzeń.

Pełne wyjaśnienie:

W praktyce eksploatacji instalacji fotowoltaicznych celem mycia jest usunięcie pyłu, pyłków, sadzy i innych zabrudzeń z powierzchni szkła, aby ograniczyć straty uzysku. Najbezpieczniejszą metodą jest użycie czystej wody o niskiej twardości, ponieważ twarda woda po wyschnięciu pozostawia osady mineralne (zacieki), które mogą pogarszać przepuszczalność światła i utrudniać kolejne czyszczenie.

Warunki wykonania prac są równie ważne jak sama ciecz myjąca. Pochmurna pogoda oraz godziny poranne zwykle oznaczają niższą temperaturę modułu. Mycie rozgrzanego szkła przy silnym nasłonecznieniu zwiększa ryzyko gwałtownego odparowania wody (smugi) oraz ryzyko niekorzystnych naprężeń termicznych, które w skrajnych przypadkach mogą sprzyjać mikrouszkodzeniom. Dodatkowo w chłodniejszych warunkach łatwiej kontrolować proces mycia i dokładnego spłukania powierzchni.

Odpowiedź z alkoholem jest problematyczna, ponieważ środki chemiczne mogą wchodzić w reakcje z elementami instalacji (np. uszczelnieniami, ramą, powłokami) lub pozostawiać naloty. Często instrukcje producentów ograniczają użycie rozpuszczalników. Odpowiedź z detergentami i jednocześnie pełnym nasłonecznieniem łączy dwa ryzyka: możliwość pozostawienia filmu/pozostałości po środku myjącym oraz szybkie wysychanie na gorącym szkle, co sprzyja smugom.

Wariant z wodą o średniej twardości i bezchmurną pogodą w godzinach popołudniowych także jest mniej korzystny: wyższa twardość zwiększa ryzyko osadów, a popołudnie bywa okresem najwyższej temperatury modułów. W zadaniach egzaminacyjnych przyjmuje się więc zasadę: woda możliwie miękka + warunki ograniczające nagrzanie modułu.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w odpowiedziach pojawia się zestaw "czysta woda" kontra "alkohol/detergenty" oraz "pochmurno/poranek" kontra "pełne słońce/popołudnie", zwykle poprawna jest kombinacja minimalizująca chemię i temperaturę, z naciskiem na zgodność z zaleceniami producenta.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Częstotliwość zależy od lokalizacji (pył, rolnictwo, ruch drogowy, ptaki) i spadku uzysku. Najczęściej wykonuje się kontrolę wizualną i porównuje uzysk, a mycie planuje wtedy, gdy zabrudzenia powodują zauważalne straty. Zawsze warto oprzeć decyzję o instrukcję producenta i plan O&M.
Rano i przy zachmurzeniu moduły są zwykle chłodniejsze. Zmniejsza to ryzyko szybkiego odparowania wody (smugi, zacieki) oraz ogranicza ryzyko szoku termicznego, gdy chłodna woda trafia na rozgrzane szkło. To też warunki bezpieczniejsze dla osoby wykonującej serwis.
Niska twardość oznacza małą zawartość jonów wapnia i magnezu, które po wyschnięciu tworzą biały osad i zacieki. Taka woda ogranicza powstawanie nalotów na szkle modułu i ułatwia uzyskanie czystej powierzchni bez konieczności używania agresywnej chemii.
Często nie jest to zalecane, bo detergenty mogą zostawiać film, trudny do całkowitego spłukania, a czasem mogą być niezgodne z zaleceniami producenta (ryzyko wpływu na powłoki, uszczelki, ramę). Jeśli producent dopuszcza środek, powinien być on wyraźnie wskazany i stosowany w odpowiednim stężeniu.
Nie zawsze. Alkohol działa jak rozpuszczalnik i może nie być dopuszczony przez producenta modułu, zwłaszcza w pobliżu uszczelnień lub elementów z tworzyw. Może też powodować nierównomierne odparowanie i smugi. W zadaniach egzaminacyjnych bezpieczniejszym wyborem jest czysta woda o niskiej twardości.
W pełnym słońcu szkło szybko się nagrzewa, a woda błyskawicznie odparowuje, co sprzyja smugom i osadom. Dodatkowo duża różnica temperatur między wodą a rozgrzanym modułem zwiększa naprężenia termiczne. To pogarsza efekt mycia i może zwiększać ryzyko mikrouszkodzeń.
Zwykle stosuje się miękkie szczotki, gąbki lub ściągaczki przeznaczone do powierzchni szklanych oraz wodę o odpowiedniej jakości. Należy unikać twardych, rysujących materiałów i agresywnych środków. Dobór narzędzi i techniki powinien być zgodny z instrukcją producenta modułów.
Zacieki to często osady mineralne, które po wyschnięciu zmniejszają przepuszczalność światła i mogą tworzyć nierównomierne zabrudzenia. To może obniżać uzysk energii i utrudniać kolejne czyszczenie. Właśnie dlatego preferuje się wodę o niskiej twardości i warunki ograniczające szybkie parowanie.
Gdy instalacja jest na dachu o trudnym dostępie, wymagane są zabezpieczenia przed upadkiem, lub gdy producent stawia konkretne wymagania co do procedury. Firma serwisowa zwykle ma sprzęt do bezpiecznej pracy na wysokości oraz doświadczenie w doborze metody, aby nie uszkodzić modułów.
Najczęściej wybiera się odpowiedzi z detergentami lub alkoholem, bo kojarzą się z "dokładnym" czyszczeniem, oraz ignoruje wpływ nasłonecznienia i temperatury. Drugim błędem jest niedocenienie znaczenia twardości wody i ryzyka osadów. Warto zapamiętać: miękka woda + chłodniejszy moduł.
info

Około 56% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Według specjalistów z branży: "Najbezpieczniej myć moduły PV czystą wodą o niskiej twardości, bo ogranicza to ryzyko zacieków i osadów mineralnych."

Materiały:

  • Instrukcje montażu i eksploatacji (O&M) konkretnego producenta modułów PV stosowanych w ćwiczeniach
  • Materiały szkoleniowe O&M dla instalacji PV (procedury czyszczenia, BHP prac na dachu)
  • Poradniki branżowe dotyczące wpływu zabrudzeń na uzysk energii i doboru metod czyszczenia

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego