KWALIFIKACJA ELM3 - CZERWIEC 2019

PYTANIE NR 19.
Uszkodzeniu uległ regulator temperatury i procesu JCM-33A zasilany napięciem sieciowym, posiadający wyjście alarmu przerwania pętli regulacji i wyjście prądowe 4÷20 mA. Na podstawie fragmentu karty katalogowej dobierz model regulatora, który odpowiada uszkodzonemu.
Ilustracja przedstawia fragment karty katalogowej regulatora temperatury i procesu JCM-33A.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Poprawne oznaczenie musi odpowiadać wymaganym cechom uszkodzonego regulatora: zasilaniu z sieci, obecności wyjścia alarmu przerwania pętli regulacji oraz wyjściu analogowemu w standardzie 4–20 mA. Model "JCM-33A-A/M,-,LA" jest tym wariantem, który w tabeli doboru spełnia jednocześnie wszystkie te wymagania.

Pełne wyjaśnienie:

W tego typu zadaniu nie "zgaduje się" odpowiedzi po wyglądzie kodu, tylko odtwarza konfigurację regulatora na podstawie fragmentu karty katalogowej (zwykle jest to tabela "order code", "model selection" lub legenda wariantów).

Należy po kolei sprawdzić trzy warunki podane w treści:

  • Zasilanie napięciem sieciowym – w tabeli doboru trzeba wybrać wariant, który ma zasilanie sieciowe (a nie np. niskonapięciowe). To kryterium eliminuje część kodów, które mogą dotyczyć innego zakresu zasilania.
  • Wyjście alarmu przerwania pętli regulacji – chodzi o funkcję alarmową związaną z diagnostyką pętli (typowo wykrywanie sytuacji, gdy mimo sterowania nie ma spodziewanej reakcji procesu). W order code może to być osobna opcja alarmowa, typ wyjścia alarmowego lub wariant funkcji.
  • Wyjście prądowe 4–20 mA – to standardowy sygnał analogowy w automatyce, stosowany do sterowania lub retransmisji. W karcie katalogowej trzeba potwierdzić, że dany wariant ma właśnie prądowe 4–20 mA, a nie np. wyjście przekaźnikowe, napięciowe lub inny typ wyjścia.

Odpowiedź "JCM-33A-A/M,-,LA" jest poprawna, ponieważ jest wskazana jako wariant zgodny z jednoczesnym spełnieniem wszystkich wymienionych wymagań (zasilanie sieciowe + alarm przerwania pętli + wyjście 4–20 mA) w tabeli doboru.

Pozostałe propozycje są niepoprawne typowo z jednego z powodów:

  • zawierają wariant innego typu wyjścia (np. inny rodzaj sygnału niż 4–20 mA),
  • nie obejmują wymaganej funkcji/typu alarmu przerwania pętli regulacji,
  • odnoszą się do innej wersji wykonania (inna opcja w kodzie modelu), która nie odpowiada uszkodzonemu urządzeniu.

Wskazówka egzaminacyjna: czytaj oznaczenie kodu od lewej do prawej i po każdym fragmencie sprawdzaj w legendzie, co on oznacza. Jeden niezgodny parametr (np. typ wyjścia) dyskwalifikuje model, nawet jeśli reszta się zgadza.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Sygnał 4–20 mA to standard transmisji analogowej w przemyśle: 4 mA zwykle oznacza dolny zakres, 20 mA górny. Jest odporny na zakłócenia i spadki napięcia na przewodach, dlatego często służy do sterowania i pomiaru w pętlach regulacji.
Prąd 4–20 mA lepiej znosi długie przewody i zakłócenia elektromagnetyczne. Dodatkowo 4 mA jako "zero robocze" ułatwia diagnostykę: przerwa w obwodzie może dać sygnał spoza zakresu, co pomaga wykryć uszkodzenie czujnika lub okablowania.
To funkcja diagnostyczna, która sygnalizuje, że pętla regulacji nie działa poprawnie (np. sterowanie nie powoduje oczekiwanej zmiany procesu). W praktyce pomaga wykryć awarie elementu wykonawczego, czujnika, zacięty zawór lub błędy w podłączeniu.
Najpierw identyfikujesz wymagania (zasilanie, typ wyjścia, funkcje alarmów), potem w tabeli wybierasz właściwą opcję dla każdego pola kodu. Na końcu składasz pełne oznaczenie. Kluczowe jest sprawdzanie legendy, bo podobne skróty mogą oznaczać różne warianty.
Minimum to: typ zasilania, rodzaj wejścia pomiarowego (np. termopara/RTD), rodzaj wyjścia sterującego (przekaźnik, SSR, 4–20 mA), wymagane alarmy, sposób montażu oraz warunki środowiskowe. Bez tych danych łatwo kupić wersję niekompatybilną z instalacją.
Nie zawsze. 4–20 mA może być wyjściem sterującym (np. do zaworu z pozycjonerem), ale bywa też wyjściem retransmisji (np. PV/SP). Dlatego w datasheet trzeba sprawdzić opis funkcji wyjścia analogowego, a nie tylko sam typ sygnału.
Najczęstsze to: pominięcie jednego z parametrów (np. alarmów), mylenie podobnych skrótów w kodzie, nieczytanie przypisów w tabeli oraz zakładanie, że "każdy model z tej serii" ma takie same wyjścia. Pomaga metoda: wymaganie → wiersz/kolumna → potwierdzenie w legendzie.
Gdy awaria pętli może powodować straty jakości lub ryzyko technologiczne: piece, grzałki, wytłaczarki, układy chłodzenia. Alarm pozwala szybciej wykryć brak reakcji procesu, zanim pojawi się duże odchylenie temperatury lub długi przestój.
Trzeba potwierdzić w danych technicznych dopuszczalny zakres i rodzaj zasilania (AC/DC) oraz sposób podłączenia. W praktyce porównuje się tabliczkę znamionową uszkodzonego urządzenia z kartą katalogową i schematem elektrycznym, aby uniknąć złego doboru wersji.
Ułóż listę wymagań z treści (np. zasilanie, wyjścia, alarmy), a potem dla każdego wymagania zaznacz odpowiadającą mu pozycję w tabeli doboru. Dopiero na końcu wybierz pełny kod, który spełnia wszystkie punkty. Nie kieruj się intuicją co do skrótów.
info

Około 67% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Poprawne oznaczenie musi odpowiadać wymaganym cechom uszkodzonego regulatora: zasilaniu z sieci, obecności wyjścia alarmu przerwania pętli regulacji oraz wyjściu analogowemu w standardzie 4–20 mA."

Materiały:

  • Aktualne karty katalogowe/datasheety regulatorów procesowych (sekcja: order code / model selection)
  • Podręczniki z automatyki przemysłowej: sygnały analogowe 4–20 mA i diagnostyka pętli
  • Materiały szkoleniowe z utrzymania ruchu: dobór zamienników i identyfikacja urządzeń

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego