KWALIFIKACJA MOT2 - STYCZEŃ 2019

PYTANIE NR 5.
Uzwojenia twornika prądnicy przedstawionej na schemacie połączone są
Ilustracja przedstawia schemat elektryczny związany z uzwojeniami twornika prądnicy, które są połączone w gwiazdę.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Połączenie "w gwiazdę" rozpoznaje się na schemacie po tym, że końce (lub początki) trzech uzwojeń są złączone w jeden wspólny punkt, a trzy pozostałe wyprowadzenia stanowią zaciski fazowe.
W trójkącie uzwojenia tworzą zamkniętą pętlę bez wspólnego węzła.

Pełne wyjaśnienie:

Połączenia uzwojeń trójfazowych najczęściej rozróżnia się jako gwiazda (Y) albo trójkąt (Δ). W pytaniu należy odczytać, jak na schemacie zrealizowano węzły połączeniowe uzwojeń.

"w gwiazdę" jest poprawne wtedy, gdy na rysunku widać, że trzy uzwojenia mają jeden wspólny punkt połączenia (tzw. punkt neutralny/punkt gwiazdowy). Z tego wspólnego węzła nie muszą wychodzić przewody na zewnątrz – istotne jest samo złączenie trzech końców (albo trzech początków) uzwojeń. Pozostałe trzy końce tworzą trzy wyprowadzenia fazowe.

"w trójkąt" byłoby prawidłowe, gdyby uzwojenia były połączone "w pierścień": koniec jednego uzwojenia łączy się z początkiem następnego, tworząc zamkniętą pętlę i brakowałoby pojedynczego wspólnego węzła dla wszystkich trzech. Na schemacie trójkąta typowo widać trzy węzły połączeń, ale nie jeden wspólny dla wszystkich.

Odpowiedzi "szeregowo" i "równolegle" są typowe dla prostych połączeń odbiorników/elementów w obwodach (zwłaszcza jednofazowych lub DC), ale nie opisują jednoznacznie standardowych topologii połączeń trójfazowych uzwojeń. W układach trójfazowych używa się nazw "gwiazda" i "trójkąt", bo same słowa "szeregowo/równolegle" nie precyzują węzłów i liczby zacisków w typowy sposób.

Wskazówka egzaminacyjna: szukaj na schemacie odpowiedzi na dwa pytania: (1) Czy istnieje jeden punkt, do którego dochodzą trzy uzwojenia? Jeśli tak, to gwiazda. (2) Czy uzwojenia tworzą zamkniętą pętlę bez wspólnego węzła? Jeśli tak, to trójkąt. Dopiero potem analizuj, jakie są wyprowadzenia na zewnątrz.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Połączenie "w gwiazdę" oznacza, że trzy uzwojenia mają wspólny punkt połączenia (punkt neutralny). Na schemacie widać jeden węzeł, do którego dochodzą trzy końce uzwojeń, a trzy pozostałe końce są wyprowadzeniami faz.
W trójkącie uzwojenia są połączone w zamkniętą pętlę: koniec jednego uzwojenia łączy się z początkiem następnego. Na schemacie zwykle nie ma jednego wspólnego punktu dla wszystkich trzech uzwojeń, tylko trzy węzły połączeń tworzące "pierścień".
"Szeregowo/równolegle" opisuje proste łączenie elementów w obwodach, ale w układach trójfazowych kluczowy jest układ węzłów. Dla uzwojeń standardowo używa się nazw "gwiazda" i "trójkąt", bo jednoznacznie mówią o topologii połączeń.
Najważniejsza cecha to jeden wspólny węzeł łączący trzy uzwojenia. Jeśli widzisz, że trzy końce (albo trzy początki) uzwojeń spotykają się w jednym punkcie, a pozostałe końce idą na zaciski fazowe, to jest to połączenie w gwiazdę.
W praktyce układy ładowania z maszyną trójfazową często wykorzystują uzwojenia trójfazowe, a ich połączenie może być realizowane jako gwiazda lub trójkąt zależnie od konstrukcji. Na egzaminie rozstrzyga schemat i obecność wspólnego punktu.
Najczęściej wtedy, gdy zdający nie szuka wspólnego węzła i ocenia schemat "na oko" po kształcie linii. Drugi typowy błąd to mylenie liczby przewodów wyjściowych z typem połączenia. Zawsze sprawdź, czy istnieje jeden punkt zbiegu trzech uzwojeń.
W materiałach technicznych często spotyka się skróty Y dla gwiazdy oraz Δ dla trójkąta. Mogą też pojawić się opisy "star/wye" i "delta". Na schemacie ważniejsze od symbolu jest jednak faktyczne połączenie końców uzwojeń.
Nie. W połączeniu gwiazdy kluczowe jest, że trzy uzwojenia są połączone w jeden punkt. Ten punkt może być wewnętrzny (bez osobnego zacisku), albo może być wyprowadzony jako przewód neutralny – zależy to od konstrukcji i przeznaczenia układu.
Częsty mechanizm to przeniesienie skojarzeń z obwodów jednofazowych: "równolegle = trzy gałęzie". W trójfazowych uzwojeniach chodzi jednak o węzły połączeniowe, a nie tylko o liczbę "gałęzi". Dlatego trzeba analizować, gdzie łączą się końce uzwojeń.
Najlepiej ćwiczyć na krótkich schematach: zaznaczaj kolorem końce uzwojeń i węzły. Zadaj sobie pytanie: "Czy jest jeden wspólny punkt trzech uzwojeń?" (gwiazda) lub "Czy uzwojenia tworzą pętlę?" (trójkąt). Taki nawyk redukuje pomyłki.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 40% zdających egzamin. trudne

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Połączenie gwiazda–trójkąt" – https://pl.wikipedia.org/wiki/Po%C5%82%C4%85czenie_gwiazda%E2%80%93tr%C3%B3jk%C4%85t (dostęp: 2026-03-01)
  • Wikipedia (EN): "Wye (electrical)" – https://en.wikipedia.org/wiki/Wye_(electrical) (accessed 2026-03-01)

Materiały:

  • Podręcznik do elektrotechniki/maszyn elektrycznych (połączenia trójfazowe: gwiazda, trójkąt)
  • Materiały dydaktyczne z diagnostyki układów ładowania w pojazdach (alternator)
  • Zestawy zadań z odczytu schematów uzwojeń i identyfikacji punktu neutralnego

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego