KWALIFIKACJA TKO3 - STYCZEŃ 2020

PYTANIE NR 16.
W celu kontroli wykonania nasypu drogi kolejowej należy przeprowadzić badanie nośności podłoża za pomocą
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Badanie nośności podłoża pod nasyp wykonuje się metodą próby płytowej, w której obciążenie przekazuje płyta (sztywna/statyczna) i mierzy się osiadania, oceniając nośność oraz odkształcalność gruntu.
Pozostałe narzędzia służą głównie do wierceń, poboru próbek lub pomiarów taborowo-geometrycznych, a nie do bezpośredniej oceny nośności.

Pełne wyjaśnienie:

Kontrola wykonania nasypu (i podłoża, na którym nasyp posadowiono) obejmuje sprawdzenie, czy grunt osiągnął wymaganą nośność oraz odpowiednią odkształcalność po wykonaniu robót ziemnych i zagęszczeniu.

W praktyce do takiej oceny stosuje się próbę płytową (badanie płytą statyczną), w której na powierzchni podłoża układa się płytę obciążającą (określaną też jako płyta sztywna/obciążająca), stopniowo przykłada obciążenie i mierzy osiadania. Zależność obciążenie–osiadanie pozwala ocenić, czy podłoże spełnia wymagania odbiorowe. To jest bezpośrednie badanie zachowania podłoża pod obciążeniem, czyli tego, co jest kluczowe dla stateczności i trwałości nasypu oraz podtorza.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • "Świder talerzowy" kojarzy się z wierceniem lub poborem próbek gruntu. Takie narzędzie może pomóc rozpoznać warstwy gruntu, ale samo w sobie nie jest badaniem nośności wykonywanym jako kontrola odbiorowa robót ziemnych.
  • "Wagon pomiarowy" służy do pomiarów związanych z eksploatacją linii (np. parametry toru, geometria, diagnostyka), a nie do geotechnicznej próby obciążenia podłoża w miejscu budowy nasypu.
  • "Wiertnica mechaniczna" jest używana do wykonywania otworów i rozpoznania geologicznego lub poboru próbek. To element badań podłoża, ale nie zastępuje próby obciążenia, która sprawdza reakcję podłoża na obciążenie.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w pytaniu pojawiają się słowa "nośność" i "kontrola wykonania", szukaj metody, która obciąża podłoże i mierzy ugięcie/osiadanie, a nie narzędzia do wiercenia czy pomiarów taborowych.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To próba obciążenia podłoża płytą, podczas której przykłada się znane obciążenie i mierzy osiadania. Na tej podstawie ocenia się nośność i odkształcalność gruntu, czyli czy podłoże nadaje się do posadowienia nasypu i warstw konstrukcyjnych.
Płyta rozkłada obciążenie na powierzchnię gruntu. Mierząc ugięcie/osiadanie pod kolejnymi stopniami obciążenia, ocenia się reakcję podłoża na nacisk. To daje praktyczną informację, czy podłoże po zagęszczeniu ma właściwe parametry użytkowe.
Wiertnica służy głównie do wykonania otworów i rozpoznania warstw gruntu lub poboru próbek. To ważne w rozpoznaniu geotechnicznym, ale nie jest bezpośrednim testem nośności wykonywanym jako kontrola odbiorowa robót ziemnych po zagęszczeniu.
Nie. Wagon pomiarowy jest narzędziem diagnostycznym do oceny parametrów linii w trakcie eksploatacji (np. geometria toru). Badanie nośności podłoża wykonuje się metodami geotechnicznymi w miejscu robót, np. próbą płytową.
Uzyskuje się zależność obciążenia od osiadania płyty oraz wskaźniki opisujące sztywność/odkształcalność warstwy. Wyniki porównuje się z wymaganiami dokumentacji i specyfikacji robót, aby potwierdzić prawidłowe przygotowanie podłoża.
Najczęściej po ułożeniu i zagęszczeniu warstwy podłoża lub warstwy nasypu, przed rozpoczęciem kolejnych etapów (np. kolejnej warstwy lub warstw konstrukcyjnych podtorza). Celem jest odbiór jakości robót i ograniczenie ryzyka osiadań.
Często myli się badania rozpoznawcze (wiercenia, pobór próbek) z badaniami kontrolnymi nośności po zagęszczeniu. Innym błędem jest wybór urządzeń "kolejowych" (np. wagonu pomiarowego) mimo że pytanie dotyczy stricte geotechniki i robót ziemnych.
Badanie płytą polega na obciążaniu podłoża i pomiarze osiadań. Sondowania i wiercenia służą głównie do rozpoznania warstw, parametrów i poboru próbek. Jeśli pytanie mówi o kontroli nośności po wykonaniu, zwykle chodzi o próbę obciążenia.
Zwykle nie jako metoda odbiorowa nośności. Świder jest narzędziem do wiercenia/poboru materiału i może wspierać rozpoznanie geotechniczne. Nośność podłoża w kontroli robót ziemnych ocenia się metodami obciążeniowymi lub innymi badaniami kontrolnymi wskazanymi w specyfikacji.
Ucz się mapowania: cel badania → właściwa metoda. Dla nośności/odkształcalności zapamiętaj próbę płytową; dla rozpoznania warstw – wiercenia i sondowania; dla diagnostyki toru w eksploatacji – wagony pomiarowe. Rozwiązuj zadania z rozróżniania zastosowań narzędzi.
info

Około 49% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Próba obciążenia płytą" – opis metody badania nośności/odkształcalności podłoża, https://pl.wikipedia.org/wiki/Pr%C3%B3ba_obci%C4%85%C5%BCenia_p%C5%82yt%C4%85 (dostęp: 2026-03-02)
  • PN-EN 1997-2:2009 Eurokod 7: Projektowanie geotechniczne — Część 2: Rozpoznanie i badanie podłoża gruntowego (źródło ogólne dotyczące badań podłoża; szczegółowe wymagania zależą od dokumentacji projektowej i specyfikacji)

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z geotechniki: badania polowe i kontrola robót ziemnych
  • Dokumentacje techniczne i instrukcje laboratoryjne dotyczące próby obciążenia płytą (płyta statyczna/VSS)
  • Podręczniki z budownictwa komunikacyjnego: roboty ziemne i podłoże/podtorze

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego