KWALIFIKACJA ELM6 - STYCZEŃ 2016

PYTANIE NR 30.
W celu oceny sprawności silnika klatkowego, którego tabliczkę zaciskową pokazano na rysunku, przeprowadzono pomiary rezystancji połączeń pomiędzy jego zaciskami. W którym przypadku silnik jest uszkodzony?
Ilustracja przedstawia tabliczkę zaciskową silnika klatkowego, co jest istotne w kontekście egzaminu zawodowego dla technika
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Silnik jest uszkodzony, gdy pomiar wskazuje jednocześnie przebicie izolacji do obudowy (mała rezystancja PE–faza) lub przerwę w uzwojeniu (bardzo duża rezystancja między fazami).
Wynik PE–U = 2 Ω oznacza zwarcie do obudowy, a U–V = 18 MΩ oznacza przerwę uzwojenia, więc silnik nie jest sprawny.

Pełne wyjaśnienie:

W diagnostyce silnika klatkowego (asynchronicznego) często wykonuje się dwa rodzaje pomiarów:

  • Rezystancja uzwojeń między zaciskami fazowymi (U–V, V–W, U–W) mierzona omomierzem. Dla sprawnego silnika powinna być mała (rzędu pojedynczych omów) i porównywalna dla wszystkich par.
  • Rezystancja izolacji między zaciskiem ochronnym PE (obudową) a każdą fazą (PE–U, PE–V, PE–W) mierzona megaomomierzem. Dla sprawnego silnika powinna być bardzo duża (co najmniej powyżej 1 MΩ, typowo wiele megaomów).

Wskazanie PE–U = 2 Ω jest skrajnie niskie jak na izolację, więc oznacza zwarcie/przebicie do obudowy (upływność, uszkodzona izolacja uzwojenia). Z kolei U–V = 18 MΩ jest skrajnie wysokie jak na rezystancję uzwojenia, więc wskazuje na przerwę w obwodzie uzwojenia (brak ciągłości połączenia między dwiema fazami).

Dlatego wariant z jednoczesnym wynikiem 2 Ω do PE oraz 18 MΩ między fazami jednoznacznie opisuje silnik uszkodzony.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie wskazują uszkodzenia w tym samym sensie:

  • PE–V = 18 MΩ i V–W = 2 Ω: wysoka rezystancja do PE jest prawidłowa, a 2 Ω między fazami jest typowe dla uzwojeń, więc nie ma przesłanki uszkodzenia.
  • PE–U = 18 MΩ i PE–W = 18 MΩ: oba wyniki dotyczą izolacji i są wysokie, co wskazuje na brak przebicia do obudowy (same te dane nie dowodzą uszkodzenia uzwojeń).
  • U–W = 2 Ω i V–W = 2 Ω: niskie rezystancje międzyfazowe są typowe dla ciągłości uzwojeń; bez informacji o przebiciu do PE lub anomalii (np. znacznej nierówności) nie jest to objaw przerwy.

W praktyce pomiary wykonuje się przy odłączonym i zabezpieczonym silniku, dobierając właściwy przyrząd: omomierz do uzwojeń oraz megaomomierz do izolacji. Kluczowe jest też niepomieszanie jednostek Ω i MΩ.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To pomiar rezystancji izolacji między uzwojeniem a obudową/ziemią (PE). W sprawnym silniku wartość powinna być bardzo duża (zwykle wiele MΩ). Niska wartość oznacza przebicie izolacji i ryzyko porażenia oraz zadziałania zabezpieczeń.
Zwarcie do obudowy rozpoznasz po niskiej rezystancji między PE a zaciskiem fazowym (np. PE–U). Jeśli wynik jest w omach lub kiloomach zamiast w megaomach, oznacza to uszkodzoną izolację i niedopuszczalny upływ prądu.
Taki wynik nie jest "dobrą izolacją uzwojeń", tylko sygnałem, że pomiar dotyczy obwodu uzwojeń i wystąpiła przerwa (brak ciągłości). Rezystancja uzwojenia powinna być mała (zwykle kilka Ω), a nie w MΩ.
Rezystancja uzwojeń między fazami jest zwykle mała (pojedyncze omy, zależnie od mocy). Rezystancja izolacji PE–faza powinna być bardzo duża (co najmniej powyżej 1 MΩ, a często znacznie więcej). Kluczowe jest rozróżnienie Ω i MΩ.
Megaomomierz (tester izolacji) podaje wyższe napięcie testowe i pozwala wiarygodnie ocenić stan izolacji w zakresie megaomów. Zwykły multimetr może nie wykryć częściowych przebić i wilgoci, bo pracuje na niskim napięciu i ma inne warunki pomiaru.
Jeśli rezystancja międzyfazowa jest wyraźnie niższa niż dla pozostałych par lub zbliża się do zera, może to sugerować zwarcie międzyzwojowe albo inne uszkodzenie uzwojenia. Sama wartość kilku omów bywa prawidłowa, ważne są porównania między parami.
Tak. Wysoka rezystancja PE–faza oznacza brak przebicia do obudowy, ale nie wyklucza przerwy uzwojenia, zwarcia międzyzwojowego lub uszkodzeń połączeń na zaciskach. Dlatego bada się zarówno izolację (PE–faza), jak i ciągłość/porównanie uzwojeń (faza–faza).
Najczęstszy błąd to zamiana znaczenia: uznanie MΩ między fazami za "dobry wynik" (to zwykle przerwa) albo uznanie Ω do PE za "normalne połączenie" (to zwykle przebicie izolacji). Pomaga reguła: uzwojenia = małe Ω, izolacja = duże MΩ.
Silnik powinien być odłączony od zasilania, zabezpieczony przed przypadkowym załączeniem, a zaciski dostępne do pomiaru. Do uzwojeń używa się omomierza, a do izolacji megaomomierza. Warto też sprawdzić, czy nie ma mostków i czy przewody nie tworzą fałszywych połączeń.
Silnik może mieć więcej niż jedną usterkę naraz, np. po przegrzaniu lub zawilgoceniu. Niska rezystancja PE–faza wskazuje na przebicie izolacji do obudowy, a bardzo wysoka rezystancja faza–faza wskazuje na przerwę. Taki zestaw wyników wzmacnia diagnozę "silnik uszkodzony".
info

Około 25% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. bardzo trudne

Materiały:

  • Podręczniki do elektrotechniki i maszyn elektrycznych (silniki asynchroniczne)
  • Instrukcje obsługi megaomomierzy i omomierzy (zakresy, zasady pomiaru)
  • Materiały dydaktyczne z diagnostyki maszyn elektrycznych w technikum

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego