KWALIFIKACJA MEC9 - CZERWIEC 2018

PYTANIE NR 33.
W celu określenia bicia osiowego lub promieniowego należy zastosować
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Czujnik zegarowy służy do pomiaru bardzo małych przemieszczeń końcówki pomiarowej, więc pozwala wyznaczyć bicie promieniowe i osiowe podczas obracania wałka w pryzmach lub w uchwycie. Liniał, passametr i suwmiarka nie umożliwiają tak dokładnej oceny bicia.

Pełne wyjaśnienie:

Bicie osiowe i promieniowe to odchyłki geometryczne ujawniające się podczas obrotu elementu (np. wałka, tarczy, koła). W praktyce nie chodzi o jednorazowy pomiar długości, lecz o obserwację, jak bardzo zmienia się położenie powierzchni względem stałego punktu odniesienia w trakcie obracania detalu.

Czujnik zegarowy jest do tego właściwym przyrządem, ponieważ mierzy małe przemieszczenia końcówki pomiarowej i pokazuje je jako wychylenie wskazówki. Umożliwia to bezpośrednie odczytanie wahań wskazania podczas obrotu, a więc ocenę bicia. Typowe stanowisko to wałek oparty na pryzmach lub osadzony w uchwycie, a czujnik ustawiony prostopadle do kontrolowanej powierzchni.

Pozostałe propozycje nie są właściwe, bo nie realizują pomiaru dynamicznej odchyłki z wymaganą rozdzielczością:

  • Liniał krawędziowy służy głównie do kontroli prostoliniowości/płaskości przez przykładanie, ale nie daje miarodajnego odczytu wahań podczas obrotu.
  • Passametr (transametr) jest przyrządem porównawczym do kontroli średnic/wymiarów w wąskim zakresie, nie jest typowym narzędziem do wyznaczania bicia podczas obrotu.
  • Suwmiarka uniwersalna mierzy wymiary liniowe (średnice, długości), lecz jej rozdzielczość i sposób pomiaru nie są przeznaczone do oceny niewielkich zmian położenia powierzchni w czasie obrotu.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w treści pojawia się "bicie" (osiowe/promieniowe), najczęściej chodzi o czujnik i obserwację zmian wskazania przy obracaniu elementu, a nie o zwykły pomiar wymiaru.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Bicie promieniowe to zmiana położenia powierzchni walcowej względem osi odniesienia podczas obrotu. W praktyce obserwuje się, jak bardzo "faluje" wskazanie czujnika ustawionego na średnicy, gdy wałek jest obracany w pryzmach, kłach lub uchwycie.
Bicie osiowe dotyczy powierzchni czołowej (prostopadłej do osi obrotu). Mierzy się je, ustawiając końcówkę czujnika na czole detalu i obracając element. Zmienność wskazania pokazuje, czy czoło "bije" względem osi obrotu.
Czujnik zegarowy zamienia małe przemieszczenia końcówki pomiarowej na ruch wskazówki na tarczy. Podczas obrotu detalu odczytuje się różnicę między wskazaniem minimalnym i maksymalnym, co pozwala ocenić wielkość bicia promieniowego lub osiowego.
Suwmiarka służy głównie do pomiarów wymiarów liniowych (np. średnic i długości). Pomiar bicia wymaga obserwacji niewielkich zmian położenia podczas obrotu i zwykle większej czułości oraz stabilnego punktu odniesienia, które zapewnia czujnik.
Nie w pomiarze bicia. Liniał jest przydatny do orientacyjnej kontroli prostoliniowości czy płaskości przez przykładanie, ale nie daje ilościowego odczytu małych odchyłek podczas obrotu elementu. Do bicia stosuje się czujnik i stabilne mocowanie.
Pryzmy stosuje się, gdy trzeba podeprzeć wałek i umożliwić jego płynny obrót bez uchwytu, np. w kontroli po szlifowaniu lub w sprawdzaniu prostoty osadzenia. Ułatwiają uzyskanie powtarzalnego podparcia i stabilnych warunków pomiaru czujnikiem.
Najczęstsze błędy to zbyt mały docisk końcówki, ustawienie pod złym kątem do mierzonej powierzchni, niestabilna podstawa magnetyczna oraz obracanie detalu z "szarpaniem". Takie czynniki powodują fałszywe wahania wskazań i złą ocenę bicia.
Różnica między wskazaniem minimalnym i maksymalnym podczas jednego pełnego obrotu detalu opisuje wahanie położenia mierzonej powierzchni względem punktu odniesienia. W praktyce to właśnie ta rozpiętość wskazań jest podstawą oceny wielkości bicia.
Passametr jest przyrządem porównawczym używanym głównie do kontroli wymiarów (np. średnic) w wąskim zakresie, często w produkcji seryjnej. Pomiar bicia wymaga obserwacji odchyłki podczas obrotu oraz wygodnego odczytu zmian, co zapewnia czujnik zegarowy.
Ucz się przez skojarzenie: jaki parametr mierzysz (wymiar, odchyłkę kształtu, bicie) i jaki mechanizm ma przyrząd (odczyt bezpośredni, porównawczy, czujnikowy). Trenuj dopasowanie narzędzia do zadania, a nie do nazwy.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 58% zdających egzamin. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Czujnik zegarowy służy do pomiaru bardzo małych przemieszczeń końcówki pomiarowej, więc pozwala wyznaczyć bicie promieniowe i osiowe podczas obracania wałka w pryzmach lub w uchwycie."

Źródła:

  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Czujnik_zegarowy - dostęp 2026-03-01
  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Bicie - dostęp 2026-03-01

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z metrologii warsztatowej dla mechaników (działy: czujniki, pomiary odchyłek geometrycznych)
  • Instrukcje stanowiskowe/ćwiczenia z pomiaru bicia czujnikiem zegarowym (pryzmy, uchwyt, kły)
  • Materiały producentów przyrządów pomiarowych opisujące zastosowania czujników zegarowych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego