KWALIFIKACJA FRK1 + FRK3 - STYCZEŃ 2010

PYTANIE NR 40.
W celu otrzymania 3 % wody utlenionej potrzebnej do odkażania drobnych skaleczeń należy zmieszać
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Aby uzyskać 3% z 30% roztworu, stosuje się rozcieńczenie: C1·V1=C2·V2. Dla 100 ml roztworu końcowego: V1=(3·100)/30=10 ml 30% perhydrolu, a dopełnienie wodą daje 90 ml. Inne proporcje prowadzą do stężeń wyższych niż 3%.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniu trzeba przygotować roztwór 3% z roztworu wyjściowego 30%. To typowe rozcieńczanie, w którym ilość substancji czynnej przed i po rozcieńczeniu (w uproszczeniu) pozostaje taka sama. Najwygodniej użyć zależności:

C1 · V1 = C2 · V2

gdzie: C1 to stężenie roztworu wyjściowego (30%), V1 to objętość roztworu wyjściowego, C2 to stężenie docelowe (3%), a V2 to objętość roztworu końcowego.

W odpowiedziach widać, że chodzi o przygotowanie 100 ml mieszaniny (np. 10 ml + 90 ml). Podstawiamy więc:

30 · V1 = 3 · 100

Stąd:

V1 = (3 · 100) / 30 = 10 ml

Zatem poprawne jest zmieszanie 10 ml 30% perhydrolu i uzupełnienie do 100 ml wodą, czyli 90 ml wody.

Dlaczego pozostałe propozycje są błędne? Wszystkie zawierają za dużo roztworu 30% w łącznej objętości 100 ml, więc dadzą stężenie wyższe niż 3%. Można to szybko sprawdzić: dla 20 ml perhydrolu w 100 ml otrzymujemy około 6%, dla 30 ml około 9%, a dla 40 ml około 12%.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy stężenie ma spaść z 30% do 3%, to jest to 10-krotne rozcieńczenie. Oznacza to, że roztwór 30% powinien stanowić 1/10 objętości końcowej, a woda 9/10.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najprościej użyć wzoru na rozcieńczanie: C1·V1=C2·V2. Podstawiasz stężenie wyjściowe (30%), docelowe (3%) i planowaną objętość końcową (np. 100 ml). Z obliczeń wyjdzie V1=10 ml perhydrolu, resztę dopełniasz wodą.
Bo przy samym rozcieńczaniu nie "znika" substancja czynna — zmienia się tylko ilość rozpuszczalnika. Iloczyn stężenia i objętości jest uproszczonym sposobem zapisu tej samej ilości substancji przed i po rozcieńczeniu, dlatego pozwala szybko policzyć potrzebną objętość.
Stężenie 3% oznacza, że w 100 jednostkach objętości roztworu (np. 100 ml) odpowiada to 3 jednostkom "substancji czynnej" w uproszczeniu obliczeniowym stosowanym w zadaniach szkolnych. W praktyce egzaminacyjnej liczy się proporcja: 3% to 10 razy mniej niż 30%.
Możesz użyć logiki "10-krotnego rozcieńczenia": 30% → 3% to 10 razy mniej, więc roztwór 30% powinien stanowić 1/10 objętości końcowej. Dla 100 ml daje to 10 ml perhydrolu i 90 ml wody. Jeśli perhydrolu jest więcej, stężenie będzie za wysokie.
Nie, bo wtedy roztwór 30% stanowi 1/5 objętości końcowej, a powinien 1/10. W prostym przeliczeniu: 30% × 20/100 = 6%, więc otrzymasz około 6%, a nie 3%. To typowy błąd polegający na niedoszacowaniu, jak mocno trzeba rozcieńczyć roztwór.
Najczęściej myli się "procent" z "mililitrami" i nie pilnuje objętości końcowej. Drugi błąd to wybór większej ilości koncentratu "na oko". Warto zawsze sprawdzić, czy suma objętości daje 100 ml (lub inną zadaną) i czy koncentrat stanowi właściwą część tej sumy.
Obliczenia stężenia przydają się, gdy przygotowujesz roztwory z koncentratów zgodnie z instrukcją (np. do procedur higienicznych lub technicznych). Na egzaminie często sprawdza się umiejętność bezpiecznego rozcieńczania i czytania proporcji, bo zbyt wysokie stężenie może być niepożądane.
Bo małe różnice w proporcjach mogą dać duży wzrost stężenia, a to wpływa na bezpieczeństwo i przewidywalność działania. Środki utleniające w wyższych stężeniach mogą działać silniej i bardziej drażniąco. Dlatego na egzaminie wymaga się jednoznacznych obliczeń lub poprawnej proporcji.
Możesz policzyć: C2 = (C1·V1)/V2. Przykład: dla 30% i 10 ml w objętości końcowej 100 ml: C2=(30·10)/100=3%. To dobra metoda kontroli, gdy chcesz sprawdzić, czy podane proporcje w odpowiedziach faktycznie dają wymagane stężenie.
W zadaniach egzaminacyjnych tego typu zazwyczaj przyjmuje się proste dodawanie objętości (np. 10 ml + 90 ml = 100 ml) i liczy stężenie procentowe proporcją. To model szkolny ułatwiający rachunki. Kluczowe jest zastosowanie poprawnej zależności rozcieńczania i zachowanie objętości końcowej.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 65% zdających egzamin. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że aby uzyskać 3% z 30% roztworu, stosuje się rozcieńczenie: C1·V1=C2·V2.

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Rozcieńczenie" — opis pojęcia i zasady rozcieńczania, https://pl.wikipedia.org/wiki/Rozcie%C5%84czenie (dostęp: 2026-02-27)
  • Wikipedia (PL): "Nadtlenek wodoru" — informacje ogólne o H2O2 i typowych stężeniach roztworów, https://pl.wikipedia.org/wiki/Nadtlenek_wodoru (dostęp: 2026-02-27)
  • Wikipedia (EN): "Dilution" — relacja C1V1=C2V2 i wyjaśnienie obliczeń rozcieńczania, https://en.wikipedia.org/wiki/Dilution (dostęp: 2026-02-27)

Materiały:

  • Podręcznik z podstaw chemii ogólnej: roztwory i rozcieńczanie
  • Materiały szkolne o obliczeniach procentowych (proporcje, ułamki, procenty)
  • Instrukcje producenta dotyczące przygotowywania roztworów (jeśli dostępne w pracowni/szkole)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego