KWALIFIKACJA ELM5 - CZERWIEC 2017

PYTANIE NR 24.
W celu pomiaru mocy czynnej odbiornika pracującego w obwodzie prądu stałego metodą techniczną, należy zastosować
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
W metodzie technicznej w obwodzie prądu stałego moc czynną wyznacza się pośrednio ze wzoru P=U·I.
Dlatego należy zmierzyć napięcie na odbiorniku woltomierzem oraz prąd pobierany przez odbiornik amperomierzem. Zestawy dwóch woltomierzy lub dwóch amperomierzy nie dają obu potrzebnych wielkości.

Pełne wyjaśnienie:

W obwodzie prądu stałego moc czynna odbiornika (czyli moc pobierana i zamieniana na inne formy energii, np. ciepło) może być wyrażona zależnością: P = U · I. Oznacza to, że aby ją wyznaczyć, trzeba znać jednocześnie napięcie na zaciskach odbiornika oraz prąd płynący przez odbiornik.

Określenie "metodą techniczną" w praktyce szkolnej oznacza pomiar pośredni: zamiast mierzyć moc bezpośrednio watomierzem, mierzy się dwie wielkości podstawowe i oblicza moc z zależności fizycznej. Dlatego poprawny zestaw przyrządów to woltomierz i amperomierz (układ V-A).

Dlaczego pozostałe propozycje są niepoprawne?

  • "dwa woltomierze" – dwa pomiary napięcia nie pozwalają wyznaczyć prądu, a bez prądu nie obliczysz P=U·I. Nawet jeśli zmierzysz napięcia w dwóch punktach, nadal brakuje natężenia.
  • "dwa amperomierze" – analogicznie, dwa pomiary prądu nie dostarczają informacji o napięciu na odbiorniku, więc nie da się poprawnie obliczyć mocy z P=U·I.
  • "watomierz" – watomierz służy do pomiaru mocy, ale pytanie wymaga zastosowania metody technicznej, czyli wyznaczenia mocy na podstawie wskazań woltomierza i amperomierza. Wybór watomierza ignoruje warunek metody.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w pytaniu pojawia się "metoda techniczna" dla mocy w DC, najpierw przypomnij sobie wzór P=U·I, a potem dobierz przyrządy do pomiaru U i I (woltomierz + amperomierz).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Moc czynna w prądzie stałym to moc pobierana przez odbiornik i zamieniana np. na ciepło lub pracę. W obwodzie DC oblicza się ją najczęściej ze wzoru P=U·I, gdzie U to napięcie na odbiorniku, a I to prąd płynący przez odbiornik.
Zmierz napięcie na zaciskach odbiornika woltomierzem oraz prąd pobierany przez odbiornik amperomierzem, a następnie oblicz moc: P=U·I. To typowy pomiar pośredni (techniczny) wykorzystywany w praktyce serwisowej.
Ponieważ metoda techniczna polega na wyznaczeniu mocy z zależności fizycznej, a nie na pomiarze bezpośrednim. Do wzoru P=U·I potrzebujesz dwóch wielkości: napięcia U (mierzy woltomierz) i prądu I (mierzy amperomierz).
Tak, watomierz może mierzyć moc, ale w pytaniach o metodę techniczną zwykle oczekuje się zestawu: woltomierz + amperomierz i obliczenia P=U·I. Watomierz oznacza pomiar bezpośredni, czyli inną metodę niż wymagana w treści.
Amperomierz włącza się szeregowo z odbiornikiem (ma mierzyć prąd płynący przez element). Woltomierz włącza się równolegle do odbiornika (ma mierzyć spadek napięcia na jego zaciskach). Potem liczysz P=U·I.
Najczęstsze błędy to: podłączenie amperomierza równolegle (ryzyko zwarcia), pomiar napięcia nie na odbiorniku, tylko na źródle, oraz pominięcie wpływu rezystancji wewnętrznych mierników w dokładniejszych zadaniach. Na egzaminie kluczowe jest dobranie właściwych przyrządów.
To pomiar pośredni, w którym mierzysz wielkości składowe (np. U i I), a szukaną wielkość (np. moc P) wyznaczasz z zależności między nimi. Dla prądu stałego standardowo używa się P=U·I, czyli zestawu woltomierz + amperomierz.
Nie, bo dwa woltomierze mierzą tylko napięcia. Do obliczenia mocy w DC potrzebujesz też prądu I. Bez pomiaru prądu nie da się zastosować P=U·I w sposób jednoznaczny, nawet jeśli znasz kilka napięć w różnych punktach obwodu.
Nie, bo dwa amperomierze mierzą tylko natężenia prądu. Do obliczenia mocy w DC musisz znać również napięcie U na odbiorniku. Sama informacja o prądzie (nawet z dwóch miejsc) nie pozwala wyznaczyć P bez dodatkowych danych.
Jeśli w treści pojawia się "moc czynna", "prąd stały" oraz "metoda techniczna", to niemal zawsze chodzi o pomiar U i I, a następnie obliczenie mocy z P=U·I. Wtedy poprawny wybór przyrządów to woltomierz i amperomierz.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 59% zdających egzamin. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że zestawy dwóch woltomierzy lub dwóch amperomierzy nie dają obu potrzebnych wielkości.

Źródła:

  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Moc_elektryczna - dostęp 2026-02-27
  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Amperomierz - dostęp 2026-02-27
  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Woltomierz - dostęp 2026-02-27

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z elektrotechniki: dział o mocy w obwodach prądu stałego
  • Ćwiczenia laboratoryjne z podstaw pomiarów elektrycznych (woltomierz, amperomierz, watomierz)
  • Zadania egzaminacyjne dotyczące pomiarów wielkości elektrycznych w obwodach DC

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego