KWALIFIKACJA CHM5 - CZERWIEC 2014

PYTANIE NR 6.
W celu prawidłowego wykonania pomiaru natężenia oświetlenia, należy czujnik luksomierza
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Poprawny pomiar natężenia oświetlenia wykonuje się w miejscu wykonywania pracy wzrokowej, czyli w płaszczyźnie roboczej (płaszczyźnie pomiarowej), np. na wysokości blatu. Umieszczenie czujnika pod oprawą lub "jak najbliżej" źródła zaniża realizm oceny i zwykle zawyża wynik punktowy.

Pełne wyjaśnienie:

Natężenie oświetlenia (w luksach, lx) opisuje ilość światła padającego na daną powierzchnię. Dlatego czujnik luksomierza musi znajdować się w tej samej płaszczyźnie, w której oceniane są warunki pracy wzrokowej.

Odpowiedź "umieścić w płaszczyźnie pomiarowej, np. na wysokości blatu roboczego." jest właściwa, bo pomiar ma odzwierciedlać oświetlenie na powierzchni roboczej: na biurku, stole laboratoryjnym, blacie roboczym, a w ciągach komunikacyjnych na podłodze. W praktyce oznacza to ustawienie głowicy pomiarowej poziomo na wymaganej wysokości (zgodnie z metodyką dla danego typu stanowiska), a następnie wykonanie serii odczytów w punktach siatki pomiarowej.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • "umieścić bezpośrednio pod źródłem światła." – taki punkt często daje zawyżony, niereprezentatywny wynik (maksimum pod oprawą), który nie opisuje warunków tam, gdzie realnie pracuje człowiek.
  • "umieścić jak najbliżej od źródła światła." – zbliżanie czujnika do oprawy zmienia geometrię i nie odpowiada standardowej płaszczyźnie oceny; dodatkowo sprzyja pomiarom przypadkowym zamiast w siatce.
  • "umieścić jak najdalej od źródła światła." – odległość od oprawy nie jest kryterium poprawności; liczy się płaszczyzna robocza i rozkład oświetlenia w strefie pracy, a nie "ekstremalny" punkt w pomieszczeniu.

Wskazówki praktyczne: unikaj zasłaniania czujnika własnym ciałem (cieniowanie), zachowaj prawidłową orientację głowicy (zwykle poziomo dla płaszczyzny poziomej) oraz zadbaj o stabilne warunki pomiaru (np. czas rozgrzania źródeł). Jeżeli wymagane jest badanie wyłącznie oświetlenia elektrycznego, ogranicz wpływ światła dziennego.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Natężenie oświetlenia (lx) to ilość światła padającego na jednostkę powierzchni. W praktyce opisuje, jak dobrze oświetlona jest powierzchnia robocza (np. blat, biurko, podłoga w korytarzu). Mierzy się je luksomierzem, ustawiając czujnik w płaszczyźnie, dla której ocenia się warunki pracy.
Czujnik ustaw w płaszczyźnie roboczej (płaszczyźnie pomiarowej), czyli tam, gdzie wykonywana jest praca wzrokowa: na wysokości blatu/biurka albo na podłodze w ciągach komunikacyjnych. Zwykle czujnik powinien być ułożony poziomo dla pomiaru na powierzchniach poziomych.
Pod oprawą często występuje lokalne maksimum natężenia, które nie odzwierciedla warunków na stanowisku pracy. Taki odczyt bywa zawyżony i "punktowy", przez co może fałszywie sugerować spełnienie wymagań. W ocenie liczy się rozkład oświetlenia w strefie pracy i pomiar w płaszczyźnie roboczej.
Najczęściej: ustawianie czujnika przy oprawie zamiast w płaszczyźnie roboczej, cieniowanie czujnika przez osobę wykonującą pomiar, zła orientacja głowicy (np. przekrzywienie), wykonywanie odczytów przy zmiennych warunkach (światło dzienne) oraz brak stabilizacji źródeł światła przed pomiarem.
To zależy od funkcji przestrzeni. W ciągach komunikacyjnych (korytarze, przejścia) płaszczyzną roboczą jest zwykle podłoga. Na stanowiskach pracy, gdzie zadania wykonuje się na powierzchni (biurko, stół, blat), płaszczyzną pomiarową jest blat roboczy lub inna powierzchnia pracy.
Siatka pomiarowa to równomiernie rozmieszczone punkty w pomieszczeniu, w których wykonuje się odczyty luksomierzem. Dzięki temu ocenia się nie tylko jeden punkt, ale rozkład oświetlenia w strefie pracy. Czujnik w każdym punkcie powinien znajdować się na tej samej, wymaganej wysokości płaszczyzny roboczej.
Tak. Jeżeli celem jest ocena oświetlenia elektrycznego, dopływ światła dziennego może podnieść wyniki i utrudnić porównanie z wymaganiami. W praktyce ogranicza się światło dzienne (np. zasłony) lub wykonuje pomiar w warunkach, gdy jego wpływ jest minimalny. Zawsze notuj warunki pomiaru w protokole.
Wzorcowanie potwierdza, że luksomierz mierzy z określoną dokładnością i ma znaną niepewność pomiaru. Bez aktualnego świadectwa wzorcowania wyniki mogą być podważane w dokumentacji kontrolnej. W praktyce technicznej jest to element zapewnienia jakości pomiarów i wiarygodności raportu z oceny warunków środowiska pracy.
Ustaw się tak, aby nie rzucać cienia na głowicę pomiarową (stań z boku lub za czujnikiem w odpowiedniej odległości). Nie zasłaniaj czujnika ręką ani kartkami. Jeśli to możliwe, połóż czujnik na mierzonej powierzchni zamiast trzymać go w dłoni. Cieniowanie powoduje zaniżone i niestabilne odczyty.
Zapamiętaj zasadę: mierzymy tam, gdzie pracuje wzrok, czyli w płaszczyźnie roboczej, a nie "pod lampą". Przećwicz rozpoznawanie płaszczyzny pomiarowej dla różnych miejsc (biurko vs korytarz), naucz się typowych błędów (cieniowanie, zła orientacja czujnika) i łącz to z praktyką protokołowania pomiarów.
info

Około 66% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Eksperci podkreślają: "Poprawny pomiar natężenia oświetlenia wykonuje się w miejscu wykonywania pracy wzrokowej, czyli w płaszczyźnie roboczej (płaszczyźnie pomiarowej), np. na wysokości blatu."

Źródła:

  • PN-EN 12464-1:2012, "Światło i oświetlenie — Oświetlenie miejsc pracy — Część 1: Miejsca pracy we wnętrzach", wymagania dot. oceny w płaszczyźnie roboczej
  • Luxon.pl – artykuł/poradnik o pomiarach natężenia oświetlenia luksomierzem (umieszczanie głowicy w płaszczyźnie roboczej) – accessed 2026-03-13
  • Elinst.pl – poradnik metodyki pomiarów natężenia oświetlenia (płaszczyzna pomiarowa, wysokość blatu/stanowiska) – accessed 2026-03-13

Materiały:

  • PN-EN 12464-1 – rozdziały dotyczące płaszczyzny roboczej i parametrów oświetlenia
  • Instrukcja obsługi luksomierza (producent) – zasady orientacji czujnika i warunki pomiaru
  • Materiały szkoleniowe z metodyki pomiarów oświetlenia (siatka pomiarowa, stabilizacja źródeł)

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego