Kalibracja pH-metru polega na dopasowaniu wskazań układu pomiarowego (pH-metr + elektroda) do wartości odniesienia. Żeby to zrobić, potrzebne są roztwory, których pH jest dokładnie znane i stabilne w czasie. Takimi roztworami są roztwory buforowe (bufory) przygotowane jako wzorce pH, np. dla kilku punktów kalibracyjnych.
Dlaczego właśnie bufor? Bufor ma zdolność przeciwstawiania się zmianom pH po dodaniu niewielkiej ilości kwasu lub zasady, a więc zapewnia warunki "wzorcowe" podczas kalibracji. Dzięki temu pH-metr może prawidłowo ustawić nachylenie i punkt zerowy charakterystyki elektrody, co bezpośrednio przekłada się na wiarygodność późniejszych pomiarów w próbkach środowiskowych (wody, ścieki, roztwory glebowe).
Odpowiedzi rozpraszające są niepoprawne, bo:
- "Reduktorów" – reduktory (środki redukujące) dotyczą reakcji utleniania-redukcji, a nie stanowią wzorców pH; ich właściwości nie gwarantują stabilnej, znanej wartości pH.
- "Mocnych zasad" – roztwór mocnej zasady może mieć wysokie pH, ale nie jest z definicji wzorcem: pH zależy od stężenia, temperatury, absorpcji CO2 z powietrza i innych czynników; brak tu stabilności buforowej.
- "Słabych kwasów" – sam słaby kwas również nie jest wzorcem pH, bo jego pH zależy od stężenia i warunków; dopiero układ buforowy (słaby kwas + jego sól) zapewnia odporność na zmiany pH.
W praktyce laboratoryjnej kluczowe jest, aby używać buforów przeznaczonych do kalibracji (o deklarowanym pH) i przestrzegać zaleceń dotyczących temperatury, czystości naczyń oraz płukania elektrody między punktami kalibracji.
