Pytanie sprawdza znajomość kolejności czynności technologicznych podczas sporządzania leku recepturowego w moździerzu. W praktyce dąży się do tego, aby:
- substancja czynna była jak najdokładniej rozproszona,
- podłoże zostało wprowadzone stopniowo i dało jednorodną masę,
- faza wodna (roztwory) została połączona z bazą bez rozwarstwienia.
Odpowiedź "hydrokortyzon, następnie dodawać porcjami eucerynę, po wymieszaniu składników wemulgować roztwór mocznika i kwasu borowego" odpowiada typowemu schematowi pracy: najpierw rozcieranie substancji czynnej (żeby nie powstały grudki i aby dawka była równomierna w całej masie), potem inkorporacja podłoża porcjami, a dopiero na końcu wemulgowanie roztworu wodnego do bazy.
Odpowiedź "eucerynę, następnie dodawać porcjami hydrokortyzon i mocznik..." jest nieprawidłowa technologicznie, bo rozpoczęcie od podłoża utrudnia równomierne rozproszenie substancji czynnej i sprzyja powstawaniu miejsc o wyższym stężeniu. Dodatkowo miesza w jednym kroku proszki z podłożem bez wskazania właściwego momentu wprowadzenia fazy wodnej.
Odpowiedź "hydrokortyzon i mocznik, następnie dodawać porcjami eucerynę..." jest myląca, ponieważ łączy na starcie dwie substancje stałe bez rozróżnienia ich roli i później sugeruje wprowadzenie tylko roztworu kwasu borowego. W zadaniu chodzi o końcowe wemulgowanie roztworu obejmującego składniki przewidziane w fazie wodnej.
Odpowiedź "mocznik, następnie dodawać porcjami eucerynę..., wemulgować roztwór hydrokortyzonu i kwasu borowego" jest błędna, bo wskazuje roztwór hydrokortyzonu, co jest niezgodne z typową logiką pracy w moździerzu: substancję czynną rozdrabnia i rozprowadza się w masie, a nie traktuje jako składnik roztworu do późniejszego emulgowania.
Na egzaminie warto zapamiętać zasadę: najpierw rozproszenie substancji czynnej, potem podłoże porcjami, a na końcu wemulgowanie fazy wodnej, jeśli jest przewidziana w recepcie.
