KWALIFIKACJA CHM2 - STYCZEŃ 2021

PYTANIE NR 36.
W celu stwierdzenia obecności jonów Cl¯ w wodzie wodociągowej należy użyć
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Jony chlorkowe wykrywa się jakościowo przez dodanie roztworu AgNO3, ponieważ Ag+ tworzy z Cl trudno rozpuszczalny, biały osad AgCl. Odczynnik Tollensa i Fehlinga służą do innych prób (m.in. na aldehydy), a NH4SCN nie jest standardową próbą na chlorki w wodzie.

Pełne wyjaśnienie:

Wykrywanie jonów Cl w próbce wody w klasycznej analizie jakościowej opiera się na reakcji strąceniowej z jonami srebra Ag+. Po dodaniu roztworu AgNO3 do próbki zawierającej chlorki powstaje trudno rozpuszczalny osad chlorku srebra AgCl, zwykle obserwowany jako biały, kłaczkowaty osad. Jest to jedna z najbardziej typowych reakcji identyfikacyjnych dla chlorków.

Dlaczego inne propozycje nie pasują?

  • roztworu NH4SCN – tiocyjanian amonu jest odczynnikiem wykorzystywanym w innych reakcjach analitycznych (np. w układach z jonami Fe3+ lub w miareczkowaniach pośrednich), ale nie jest podstawowym odczynnikiem do bezpośredniego, rutynowego stwierdzania obecności Cl w wodzie metodą strąceniową.
  • odczynnika Fehlinga – służy do prób redukcyjnych (m.in. wykrywania aldehydów/cukrów redukujących) i nie jest przeznaczony do identyfikacji anionów chlorkowych.
  • odczynnika Tollensa – również jest używany w próbach na aldehydy (tzw. "lustro srebrne"), a nie do wykrywania Cl. Choć zawiera kompleks srebra, warunki i cel reakcji są inne niż prosta próba strąceniowa na chlorki.

W praktyce laboratoryjnej, aby ograniczyć zakłócenia od innych anionów tworzących osady z Ag+, często dba się o odpowiednie przygotowanie próbki (np. dobór warunków środowiska reakcji). Na poziomie pytania egzaminacyjnego kluczowe jest jednak rozpoznanie, że dla Cl odczynnikiem charakterystycznym jest AgNO3, ponieważ prowadzi do powstania AgCl.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To prosta analiza jakościowa, w której do próbki dodaje się roztwór azotanu(V) srebra. Jeśli są obecne jony Cl, powstaje trudno rozpuszczalny biały osad AgCl. Obserwacja osadu jest przesłanką obecności chlorków.
Bo jony Ag+ reagują z Cl tworząc sól o małej rozpuszczalności. W efekcie roztwór mętnieje i wytrąca się osad AgCl. To typowa reakcja strąceniowa wykorzystywana w analizie jakościowej anionów.
W warunkach typowej próby jakościowej AgCl pojawia się jako biały, drobny/kłaczkowaty osad powodujący zmętnienie próbki. Sama barwa i fakt strącenia są istotną wskazówką analityczną, ale w praktyce liczy się też poprawne przygotowanie próbki.
Nie jest to odczynnik przeznaczony do identyfikacji Cl. Odczynnik Tollensa stosuje się głównie w próbach na aldehydy (reakcja "lustra srebrnego"). Wykrywanie chlorków standardowo opiera się na strącaniu AgCl po dodaniu AgNO3.
Nie. Odczynnik Fehlinga służy do prób redukcyjnych, np. wykrywania aldehydów lub cukrów redukujących, a nie do analizy anionów takich jak Cl. W pytaniach egzaminacyjnych to częsty "dystraktor" mylący z analizą nieorganiczną.
Często wybierają odczynniki znane z chemii organicznej (Tollens, Fehling), bo kojarzą "odczynniki wykrywające coś" zamiast dopasować odczynnik do anionu. Drugi błąd to nieuwzględnienie, że wykrywanie Cl jest reakcją strąceniową z Ag+.
Gdy woda jest medium procesowym (chłodzenie, płukanie, przygotowanie roztworów) i jej skład może wpływać na aparaturę lub produkt. Obecność chlorków bywa istotna m.in. przy ryzyku korozji, problemach z jakością oraz w ocenie skuteczności płukania układów.
W analizie jakościowej z Ag+ osady mogą tworzyć również inne aniony (nie tylko Cl), dlatego w praktyce zwraca się uwagę na warunki reakcji i ewentualne próby potwierdzające. Na egzaminie kluczowe jest rozpoznanie, że dla chlorków standardem jest AgNO3.
Nie jest to podstawowy odczynnik do prostego stwierdzania obecności Cl w próbce wody. Tiocyjanian amonu pojawia się w innych procedurach analitycznych, natomiast rutynowa próba jakościowa na chlorki opiera się na wytrąceniu AgCl po dodaniu AgNO3.
Najlepiej tworzyć mapę skojarzeń: jonyodczynnikefekt (osad, barwa, gaz). Dla chlorków zapamiętaj zestaw: AgNO3 + Cl → AgCl (osad). Ćwicz też rozróżnianie dystraktorów (Tollens/Fehling).
info

Około 64% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Eksperci podkreślają: "Jony chlorkowe wykrywa się jakościowo przez dodanie roztworu AgNO3, ponieważ Ag+ tworzy z Cl− trudno rozpuszczalny, biały osad AgCl."

Źródła:

  • Wikipedia: "Silver nitrate" – sekcja dotycząca reakcji z halogenkami i tworzenia AgCl, https://en.wikipedia.org/wiki/Silver_nitrate (dostęp: 2026-02-27)
  • Wikipedia: "Qualitative inorganic analysis" – część o identyfikacji anionów i próbach z AgNO3 dla halogenków, https://en.wikipedia.org/wiki/Qualitative_inorganic_analysis (dostęp: 2026-02-27)
  • ChemLibreTexts: "Precipitation Reactions" (reakcje strąceniowe i trudno rozpuszczalne sole, kontekst dla AgCl), https://chem.libretexts.org/Bookshelves/General_Chemistry/Map%3A_General_Chemistry_(Petrucci_et_al.)/04%3A_Aqueous_Reactions_and_Solution_Stoichiometry/4.03%3A_Precipitation_Reactions (dostęp: 2026-02-27)

Materiały:

  • Skrypty z chemii analitycznej: analiza jakościowa anionów
  • Materiały BHP dot. pracy z azotanem(V) srebra i odpadami zawierającymi srebro
  • Tabele rozpuszczalności osadów (AgCl, AgBr, AgI) i reakcje charakterystyczne

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego