W próbie użyto dwóch etapów: najpierw stężony kwas azotowy(V), a następnie stężony amoniak. Taka sekwencja ma sens w analizie jakościowej metali i stopów.
Dlaczego poprawna jest odpowiedź "miedzi."?
Stężony kwas azotowy(V) działa jako silny utleniacz i może powodować przejście składnika metalicznego do postaci jonowej (w praktyce – do cienkiej warstwy roztworu/produktów reakcji na powierzchni). Jeżeli w stopie obecna jest miedź, powstają jony miedzi(II), które po dodaniu amoniaku tworzą charakterystyczny, intensywnie niebieski kompleks amoniakalny (często opisywany jako kompleks tetraamminomiedzi(II)). Obserwacja "niebieskiego zabarwienia" jest więc klasyczną wskazówką obecności Cu(II).
Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują?
- "żelaza." – jony żelaza w środowisku amoniaku nie dają typowej, trwałej intensywnie niebieskiej barwy. Często pojawiają się inne efekty (np. brunatnienie lub mętnienie związane z produktami hydrolizy), a nie czysty niebieski kompleks.
- "glinu." – aluminium nie tworzy w takich warunkach stabilnego, intensywnie niebieskiego kompleksu amoniakalnego. Zamiast tego dominują zjawiska kwasowo-zasadowe i hydroliza, bez charakterystycznej niebieskiej barwy.
- "ołowiu." – ołów także nie jest kojarzony z intensywnie niebieskim kompleksem po dodaniu amoniaku; częściej obserwuje się inne produkty (np. związki słabo rozpuszczalne) lub brak tak wyraźnej barwnej reakcji.
Wskazówka egzaminacyjna: gdy w zadaniu pojawia się amoniak i wyraźnie niebieska barwa, warto automatycznie rozważyć obecność jonów miedzi(II) i ich kompleksów. Zawsze jednak zwracaj uwagę na kolejność odczynników: wcześniejsze działanie kwasem może "uwolnić" jony metalu ze stopu, które dopiero potem ujawniają się w reakcji barwnej.
