KWALIFIKACJA DRM4 - CZERWIEC 2023

PYTANIE NR 20.
W celu uzyskania najbardziej gładkiej powierzchni rzazu należy zastosować piłę jednouchwytową przedstawioną na
Ilustracja przedstawia zestawienie czterech narzędzi ręcznych, oznaczonych rzymskimi cyframi od I do IV.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Najbardziej gładką powierzchnię rzazu daje piła o sztywnym, stabilnie prowadzonym brzeszczocie, ograniczająca ugięcie podczas cięcia. Na ilustracji II widać brzeszczot z wyraźnym usztywnieniem (grzbiet/listwę), co sprzyja precyzyjnemu prowadzeniu i równemu rzazowi w drewnie.

Pełne wyjaśnienie:

Gładkość powierzchni rzazu (czyli jakości krawędzi po przecięciu drewna) zależy przede wszystkim od tego, jak stabilnie prowadzony jest brzeszczot oraz jak równomiernie pracują zęby w materiale. Im mniejsze drgania i ugięcia brzeszczotu, tym mniejsze ryzyko "szarpania" włókien i powstawania falistej, poszarpanej krawędzi.

Odpowiedź "ilustracji II." jest właściwa, ponieważ przedstawia piłę jednouchwytową z prostym brzeszczotem wyposażonym w wyraźne usztywnienie wzdłuż górnej krawędzi (listwę/grzbiet). Taka konstrukcja zwiększa sztywność, pomaga utrzymać linię cięcia i ogranicza boczne odchylenia. W praktyce ułatwia to wykonanie cięcia bardziej precyzyjnego i uzyskanie bardziej gładkiej powierzchni rzazu.

Pozostałe propozycje są mniej trafne w kontekście "najbardziej gładkiej" powierzchni:

  • "ilustracji I." – mimo że to także piła jednouchwytowa, brzeszczot jest szerszy i nie ma wyraźnego usztywnienia grzbietu widocznego jak w wariancie II. Przy ręcznym cięciu łatwiej o ugięcie i nierówne prowadzenie, co zwykle pogarsza gładkość krawędzi.
  • "ilustracji III." – to piła ramowa (łukowa) z cienkim brzeszczotem rozpiętym w ramie. Sprawdza się w określonych zastosowaniach (np. prace ogrodowe lub cięcia w miejscach o ograniczonym dostępie), ale nie jest typowym wyborem do uzyskania najgładszego rzazu w precyzyjnych pracach stolarskich.
  • "ilustracji IV." – również piła ramowa (w drewnianej ramie). Zależnie od brzeszczotu może ciąć skutecznie, jednak w zadaniu porównawczym z piłą z usztywnionym brzeszczotem zwykle będzie trudniej uzyskać tak równą i gładką krawędź w typowym ręcznym cięciu elementów stolarskich.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli pytanie dotyczy gładkości i precyzji cięcia, szukaj na ilustracjach cech poprawiających prowadzenie narzędzia (usztywnienie brzeszczotu, prosty tor pracy, stabilny uchwyt), a nie tylko "wyglądu" czy rozmiaru narzędzia.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Rzaz to szczelina i powierzchnia powstała po przecięciu drewna. Gładkość ocenia się po równości krawędzi, braku wyrwań włókien i "falowania" linii cięcia. Im mniej poszarpanych miejsc i im bardziej równa krawędź, tym lepsza jakość rzazu.
Najważniejsze są: stabilność brzeszczotu (sztywność i dobre prowadzenie), odpowiednie uzębienie do drewna oraz poprawny naciąg i stan ostrza. Sztywniejszy brzeszczot łatwiej prowadzić bez odchylenia, co zwykle daje gładszą powierzchnię rzazu.
Usztywnienie (np. listwa/grzbiet) ogranicza ugięcie brzeszczotu podczas pracy i zmniejsza drgania. Dzięki temu zęby pracują bardziej równomiernie, a operator łatwiej utrzymuje linię cięcia. Skutkiem jest bardziej równa i mniej poszarpana krawędź.
Nie zawsze. Piły ramowe mogą być bardzo skuteczne w określonych zadaniach i z odpowiednim brzeszczotem. W pytaniach o "najbardziej gładką" powierzchnię często preferuje się konstrukcje łatwiejsze do precyzyjnego prowadzenia w typowych pracach stolarskich.
Najczęściej widać dodatkową, pogrubioną listwę biegnącą wzdłuż górnej krawędzi brzeszczotu. Wygląda jak ciemny lub metalowy "grzbiet", który nie jest częścią zębów. To element zwiększający sztywność i ułatwiający proste prowadzenie cięcia.
Częsty błąd to wybór narzędzia po samym kształcie ramy lub kolorze uchwytu, bez analizy brzeszczotu. Inny błąd to utożsamianie "większej" piły z lepszą jakością. Kluczowe są element roboczy i jego stabilność, a nie wygląd rękojeści.
Nie. Nawet najlepsza piła da słaby efekt przy złej technice: zbyt dużym nacisku, skręcaniu brzeszczotu lub braku stabilnego podparcia materiału. Na egzaminie zwykle ocenia się jednak cechy narzędzia, które sprzyjają gładkości, niezależnie od umiejętności operatora.
Dobór zależy od rodzaju materiału i wymaganej dokładności. Do prac precyzyjnych lepiej sprawdzają się piły łatwe do stabilnego prowadzenia, a do cięć zgrubnych narzędzia o większej wydajności. W montażu ważne jest też bezpieczeństwo i wygodny, pewny chwyt.
Piły ramowe z wąskim brzeszczotem są przydatne, gdy potrzebujesz lekkiego narzędzia, określonego sposobu pracy lub dostępu w trudniejszym miejscu. W praktyce dobór zależy też od tego, jaki brzeszczot jest założony (przeznaczenie do drewna i stan uzębienia).
Najpierw porównaj cechy elementu roboczego: kształt brzeszczotu, obecność usztywnienia, sposób mocowania (jednouchwytowa czy ramowa). Dopiero potem analizuj uchwyt i ramę. Na koniec połącz cechy z wymaganiem zadania, np. "najbardziej gładka powierzchnia".
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 58% zdających egzamin. średnie

Eksperci podkreślają: "Najbardziej gładką powierzchnię rzazu daje piła o sztywnym, stabilnie prowadzonym brzeszczocie, ograniczająca ugięcie podczas cięcia."

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne szkoły/CKZ z narzędzi ręcznych do obróbki drewna (atlas narzędzi)
  • Podręczniki/opracowania z technologii obróbki drewna: dział o narzędziach tnących i jakości powierzchni
  • Instrukcje producentów pił ręcznych (karty produktów) opisujące zastosowanie pił grzbietowych i ramowych

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego