KWALIFIKACJA MEC9 - STYCZEŃ 2023

PYTANIE NR 12.
W celu wydrukowania rysunku korpusu, o wymiarach gabarytowych w rzucie 600 x 400 mm na formacie A3, należy zastosować podziałkę
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
A3 ma wymiary 420×297 mm. Rysunek 600×400 mm nie zmieści się w skali 1:1, ale w podziałce 1:2 ma wymiary 300×200 mm, więc mieści się na arkuszu (po dobraniu orientacji). Podziałki 2:1 i 5:1 powiększają rysunek, a 1:10 zbyt mocno go zmniejsza.

Pełne wyjaśnienie:

Aby dobrać podziałkę do wydruku, trzeba porównać wymiary obiektu po przeskalowaniu z wymiarami arkusza. Format A3 ma wymiary 420×297 mm, więc rysunek musi zmieścić się w tych granicach (w praktyce zwykle także w polu zadruku po uwzględnieniu marginesów).

Obiekt ma gabaryty w rzucie 600×400 mm. Sprawdzamy proponowane skale:

  • 1:2 oznacza zmniejszenie dwukrotne: 600/2 = 300 mm oraz 400/2 = 200 mm. Wymiary 300×200 mm mieszczą się na A3, więc ta podziałka pozwala wykonać wydruk na tym formacie.
  • 2:1 to powiększenie: 600·2 = 1200 mm i 400·2 = 800 mm. Taki rysunek jest większy od arkusza, więc nie spełnia warunku.
  • 5:1 to jeszcze większe powiększenie: 3000×2000 mm. Tym bardziej nie zmieści się na A3.
  • 1:10 daje 60×40 mm. Co prawda zmieści się na A3, ale zadanie dotyczy doboru skali do wydruku rysunku na A3 przy podanych gabarytach; w takim ujęciu 1:10 jest nieadekwatna, bo nie jest potrzebna do samego "zmieszczenia" i znacząco pogarsza czytelność detali.

Wskazówka egzaminacyjna: najpierw ustal, czy skala jest zmniejszająca (1:n) czy powiększająca (n:1), a potem policz jeden wymiar i sprawdź, czy oba kierunki zmieszczą się na arkuszu.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Porównaj gabaryty obiektu z wymiarami A3 (420×297 mm). W skali 1:n dzielisz wymiary przez n, a w skali n:1 mnożysz przez n. Wybierz taką podziałkę, aby oba wymiary po przeskalowaniu mieściły się na arkuszu (najlepiej z zapasem na marginesy).
Podziałka 1:2 oznacza, że rysunek jest dwukrotnie zmniejszony względem rzeczywistego przedmiotu. Każdy wymiar liniowy na rysunku ma wartość równą połowie wymiaru rzeczywistego, ale liczby wymiarowe na rysunku podaje się w wartościach rzeczywistych.
Podziałka 2:1 jest powiększająca: rysunek będzie dwa razy większy od przedmiotu. Jeśli detal ma 600×400 mm, to na rysunku miałby 1200×800 mm, czyli znacznie przekroczy wymiary A3. Powiększenia stosuje się raczej do małych elementów.
A3 ma wymiary 420×297 mm. To punkt odniesienia do sprawdzenia, czy rysunek po przeskalowaniu zmieści się na arkuszu. W praktyce trzeba też pamiętać o polu zadruku (marginesy, tabliczka), ale w prostych zadaniach egzaminacyjnych często porównuje się same wymiary formatu.
Nie zawsze. Skala 1:10 na pewno ułatwia "zmieszczenie" rysunku, ale bywa nieadekwatna, bo nadmiernie zmniejsza detal i pogarsza czytelność (linie, opisy, tolerancje). Zwykle wybiera się możliwie "największą" skalę, która nadal pozwala zmieścić rysunek na arkuszu.
W skali 1:2 dzielisz każdy wymiar przez 2: 600/2 = 300 mm, 400/2 = 200 mm. Następnie porównujesz z A3 (420×297 mm). Ponieważ 300≤420 oraz 200≤297, rysunek zmieści się na A3 (przy właściwej orientacji arkusza).
Skale powiększające (np. 5:1) stosuje się, gdy element jest bardzo mały, a na rysunku trzeba pokazać szczegóły wykonania, np. małe promienie, rowki, fazy czy kształt zarysu. Dla dużych gabarytów powiększenie powoduje, że rysunek nie mieści się na standardowych formatach.
Najczęściej myli się kierunek skali: 1:2 to zmniejszenie, a 2:1 to powiększenie. Drugi błąd to liczenie tylko jednego wymiaru i pomijanie drugiego (rysunek musi zmieścić się w obu kierunkach). Warto zawsze policzyć oba wymiary po skali.
Tak. A3 ma dwa wymiary: 420 i 297 mm. Obrót arkusza zmienia, który z tych wymiarów jest "szerokością" i "wysokością". Jeśli rysunek po przeskalowaniu ma wymiary zbliżone do granic formatu, dobór orientacji może zdecydować, czy zmieści się na stronie.
Opanuj tabelę formatów serii A (A4, A3, A2) oraz zasady: 1:n dzielisz, n:1 mnożysz. Ćwicz krótkie rachunki na gabarytach i zawsze sprawdzaj oba wymiary. Dodatkowo pamiętaj o sensie praktycznym: zwykle wybiera się możliwie największą skalę zapewniającą czytelność.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 75% zdających egzamin. średnio łatwe

Eksperci podkreślają: "A3 ma wymiary 420×297 mm. Rysunek 600×400 mm nie zmieści się w skali 1:1, ale w podziałce 1:2 ma wymiary 300×200 mm, więc mieści się na arkuszu (po dobraniu orientacji)."

Źródła:

  • ISO 216 paper sizes – ISO (opis standardu serii A, w tym A3), https://www.iso.org/standard/36631.html - accessed 2026-02-18
  • ISO 216 – Wikipedia (wymiary formatów serii A, tabela formatów), https://en.wikipedia.org/wiki/ISO_216 - accessed 2026-02-18
  • PN-EN ISO 5455 (Rysunek techniczny — Skale) – karta normy w sklepie PKN, https://sklep.pkn.pl/pn-en-iso-5455.html - accessed 2026-02-18

Materiały:

  • Podręcznik do rysunku technicznego maszynowego (dział: skale, formaty arkuszy)
  • Materiały dydaktyczne z normalizacji rysunku technicznego (formaty, marginesy, tabliczki)
  • Zestawy zadań egzaminacyjnych z doboru skali i formatów arkuszy

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego