"Strup" zalicza się do wad powierzchniowych odlewów, które powstają, gdy warstwa masy formierskiej tworząca powierzchnię wnęki formy nie zachowuje stabilności w kontakcie z ciekłym metalem. W praktyce sprzyjają temu m.in. nieprawidłowe parametry masy (zwłaszcza wilgotność i brak jednorodności), zbyt słaba lub nierówna powierzchnia wnęki oraz niedokładne jej wykończenie. Jeśli masa jest miejscami zbyt mokra, zbyt sucha albo źle wymieszana, może mieć nierówną wytrzymałość i podatność na uszkodzenia. W efekcie fragmenty powierzchni mogą się odspoić lub "podnieść", co pozostawia charakterystyczny ślad na odlewie.
Odpowiedź "dobrać masę o odpowiedniej wilgotności, jednorodności oraz odpowiednio wykończyć powierzchnię wnęki formy" jest więc właściwa, bo uderza w przyczynę zjawiska: stan i jakość warstwy roboczej formy. To działania prewencyjne wykonywane przed zalewaniem: kontrola wilgotności (np. w procedurach przygotowania masy), zapewnienie jednolitego wymieszania i właściwego zagęszczenia oraz naprawy/wygładzenie powierzchni wnęki.
Pozostałe odpowiedzi opisują działania, które nie eliminują typowej przyczyny "strupa" lub odnoszą się do innych wad:
- "prawidłowo usunąć wlewy, nadlewy i zalewki oraz ostrożnie wybijać odlew" dotyczy czynności po odlaniu (obróbka i wybijanie). Mogą one zapobiegać uszkodzeniom mechanicznym odlewu, ale nie są typową profilaktyką wady powstającej już w trakcie zalewania i krzepnięcia.
- "zastosować masy, które cechują się przemianami alotropowymi oraz odpowiednio odpowietrzyć formę i rdzeń" miesza zagadnienia. Odpowietrzenie jest ważne głównie przy wadach gazowych (pęcherze, nakłucia), natomiast "przemiany alotropowe" nie stanowią praktycznego kryterium doboru mas formierskich w tym kontekście i nie wskazują na bezpośrednią przyczynę wady "strup".
- "zalewać formę metalem o małej lejności, prawidłowym strumieniem" jest mylące: parametry zalewania wpływają na wiele zjawisk, ale "mała lejność" nie jest typowym zaleceniem zapobiegającym wadzie powierzchniowej tego typu i może powodować inne problemy, np. niedolewy. Sam "prawidłowy strumień" jest zbyt ogólny, by wskazywać jednoznaczną profilaktykę "strupa".
Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w odpowiedziach pojawiają się elementy dotyczące przygotowania masy i powierzchni formy, a pytanie dotyczy wady powierzchniowej, to zwykle jest to trop właściwy. Gdy odpowiedź dotyczy czynności po odlaniu (wybijanie, odcinanie wlewów), najczęściej opisuje naprawę/obróbkę, a nie zapobieganie wadzie powstałej w formie.
