Wady odlewnicze określane jako wypchnięcia i guzy są typowymi defektami związanymi z jakością wykonania formy i zachowaniem się masy formierskiej podczas zalewania. W praktyce często pojawiają się tam, gdzie forma ma nierówną wytrzymałość lub różną podatność na odkształcenia.
Odpowiedź "równomierne zagęszczenie masy w formie" jest właściwa, ponieważ jednorodne zagęszczenie (ubijanie/ramowanie) powoduje, że cała powierzchnia wnęki formy ma zbliżoną wytrzymałość i odporność na działanie ciśnienia ciekłego metalu oraz obciążeń termicznych. Gdy masa jest zagęszczona nierówno, słabsze miejsca mogą się lokalnie wybrzuszać lub kruszyć, co sprzyja powstawaniu guzków i wypchnięć na odlewie.
Pozostałe odpowiedzi nie są właściwym sposobem eliminacji tej grupy wad:
- "zwiększenie wilgotności masy formierskiej" może pogorszyć własności formy (np. przez większą ilość pary/gazów i zmianę parametrów wytrzymałościowych) i nie jest typowym, ogólnym działaniem usuwającym wypchnięcia oraz guzy. Korekty wilgotności wykonuje się ostrożnie i zależą od rodzaju masy.
- "zmiana konstrukcji wykonywanego odlewu" dotyczy projektowania wyrobu, a nie bezpośrednio jakości zagęszczenia formy. Zmiany konstrukcyjne stosuje się przy innych problemach (np. przepływ metalu, skurcz), ale tu podstawowa przyczyna leży w przygotowaniu formy.
- "wysuszenie kadzi odlewniczej" jest działaniem ważnym dla bezpieczeństwa i jakości zalewania, jednak odnosi się do sprzętu odlewniczego, a nie do mechanizmu powstawania wypchnięć/guzów w formie. Nie usuwa przyczyny wynikającej z nierównomiernego ubicia masy.
Wskazówka egzaminacyjna: jeśli wada ma charakter lokalnych zgrubień/wybrzuszeń i dotyczy powierzchni odlewu, najpierw sprawdza się etap formowania: jednorodność zagęszczenia, stan masy, jakość wykończenia powierzchni wnęki oraz stabilność formy.
