W klasycznym układzie regulacji ze sprzężeniem zwrotnym sygnał zadany Xz jest porównywany z sygnałem sprzężenia Xp, a wynikiem jest uchyb ε. Ten uchyb trafia do bloku B1, a wyjściem B1 jest sygnał sterujący U, który pobudza obiekt B2. Wyjście obiektu to Y, a blok B3 przetwarza Y na Xp w torze pomiarowym.
Czas zdwojenia (Td) w tym kontekście jest parametrem opisującym dynamikę pracy regulatora (w praktyce wiązany z nastawami regulatora PID, zwłaszcza z częścią całkującą i sposobem jej parametryzacji). Jeżeli chcemy zmniejszyć czas zdwojenia, to musimy zmienić nastawy regulatora, czyli parametry realizowane w algorytmie sterowania (np. parametry typu Kp, Ti, Td lub równoważne w danym sterowniku).
Dlatego właściwe miejsce zmiany nastaw to blok B1, bo tylko on pełni rolę regulatora (ε→U). Pozostałe odpowiedzi są niepoprawne z następujących powodów:
- B2 to obiekt regulacji (proces/urządzenie). Jego "parametry" wynikają głównie z fizyki układu (bezwładność, tarcie, stałe czasowe) i nie są nastawami regulatora; ich zmiana to zwykle zmiana konstrukcji lub warunków pracy, a nie strojenie.
- B1 i B2 równocześnie – w typowym zadaniu o zmianie nastaw regulatora nie zakłada się modyfikacji obiektu. Strojenie ma dotyczyć regulatora, a nie jednoczesnej przebudowy procesu.
- B2 i B3 równocześnie – tor pomiarowy B3 służy do przetworzenia wielkości wyjściowej na sygnał sprzężenia. Zmiana B3 (np. czujnika/skalowania/filtracji) nie jest zmianą nastaw regulatora i może wprowadzać dodatkowe opóźnienia lub zniekształcenia, ale nie zastępuje regulacji parametrów PID.
Wskazówka egzaminacyjna: gdy w pytaniu pojawia się parametr "nastawy", "strojenie" albo parametry regulatora (Kp/Ti/Td), najpierw wskaż na schemacie blok, który przetwarza uchyb na sterowanie. To prawie zawsze jest regulator.
