KWALIFIKACJA ELE5 - CZERWIEC 2020

PYTANIE NR 10.
W celu zmniejszenia prądu płynącego w obwodzie zasilania silnika indukcyjnego pierścieniowego w czasie jego rozruchu należy
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Silnik indukcyjny pierścieniowy umożliwia ograniczenie prądu rozruchowego przez działania w obwodzie wirnika (rozrusznik wirnikowy – zwykle stopniowana rezystancja). Zmiana kolejności faz zmienia głównie kierunek obrotów, a zwiększanie obciążenia lub obróbka pierścieni nie są metodami redukcji prądu rozruchu.

Pełne wyjaśnienie:

W silniku indukcyjnym pierścieniowym (wirnik uzwojony z wyprowadzonym uzwojeniem na pierścienie ślizgowe) podczas rozruchu można wpływać na warunki pracy poprzez obwód wirnika. W praktyce stosuje się rozrusznik wirnikowy, który umożliwia dołączanie zewnętrznej rezystancji (często stopniowo) do obwodu wirnika. Takie rozwiązanie pozwala zmniejszyć prąd rozruchowy pobierany z sieci oraz jednocześnie uzyskać korzystniejsze warunki momentu rozruchowego w porównaniu do "twardego" rozruchu.

Dlatego odpowiedź "dopasować rozrusznik obwodu wirnika" jest właściwa: wskazuje na dobór/ustawienie układu rozruchowego działającego w obwodzie wirnika, który służy właśnie do ograniczania prądu w czasie rozruchu.

Pozostałe propozycje nie realizują celu pytania:

  • "zmienić kolejność faz w stojanie" – zmiana kolejności faz w zasilaniu silnika trójfazowego powoduje przede wszystkim zmianę kierunku wirowania pola, a więc zmianę kierunku obrotów. Nie jest to standardowa metoda ograniczania prądu rozruchowego.
  • "zwiększyć obciążenie na wale" – większe obciążenie mechaniczne zwykle utrudnia rozpędzanie, może wydłużyć rozruch i prowadzić do niekorzystnych warunków cieplnych. Nie jest to technika redukcji prądu rozruchowego, a w praktyce może pogorszyć sytuację.
  • "przetoczyć pierścienie ślizgowe wirnika" – obróbka pierścieni może dotyczyć konserwacji/naprawy powierzchni współpracującej ze szczotkami, ale sama w sobie nie stanowi metody sterowania prądem rozruchowym. Ograniczanie prądu realizuje się przez parametry obwodu elektrycznego wirnika, a nie przez zabieg mechaniczny.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w treści pojawia się silnik pierścieniowy i rozruch, warto skojarzyć go z możliwością ingerencji w obwód wirnika (rozrusznik/rezystancja), bo to jest jego charakterystyczna cecha eksploatacyjna.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To silnik asynchroniczny z wirnikiem uzwojonym, którego uzwojenie jest wyprowadzone na pierścienie ślizgowe. Dzięki temu można dołączać elementy zewnętrzne do obwodu wirnika (np. w układzie rozruchowym), co ułatwia sterowanie warunkami rozruchu.
Rozrusznik wirnikowy umożliwia zmianę parametrów obwodu wirnika (najczęściej przez dołączanie rezystancji). W efekcie rozruch jest "łagodniejszy" dla sieci: ogranicza się prąd pobierany podczas rozpędzania, a jednocześnie można uzyskać korzystny moment rozruchowy.
Zmiana kolejności faz w zasilaniu trójfazowym przede wszystkim odwraca kierunek obrotów (zmienia kierunek wirowania pola). Nie jest to metoda sterowania prądem rozruchowym. Jeśli silnik startuje z postoju, sama zamiana faz nie służy ograniczaniu wartości prądu.
Nie jest to prawidłowa metoda. Większe obciążenie zwykle utrudnia rozpędzenie i może wydłużyć rozruch, co zwiększa ryzyko przegrzania. Ograniczenie prądu rozruchowego realizuje się układami elektrycznymi (np. w obwodzie wirnika), a nie przez dociążanie maszyny.
Pierścienie ślizgowe pozwalają na dostęp do obwodu wirnika podczas pracy/rozruchu. Dzięki nim można dołączyć rozrusznik wirnikowy lub elementy zewnętrzne do uzwojenia wirnika. To kluczowa różnica względem silnika klatkowego, gdzie obwód wirnika jest "zamknięty".
W praktyce spotyka się m.in.: rozruch bezpośredni (DOL), układ gwiazda-trójkąt, softstart, falownik oraz rozruch wirnikowy w silnikach pierścieniowych. Dobór metody zależy od mocy silnika, wymagań sieci, obciążenia i wymaganego momentu przy starcie.
Silnik klatkowy ma wirnik bez wyprowadzeń, więc wpływ na rozruch realizuje się głównie po stronie stojana (napięcie, układy elektroniczne). Silnik pierścieniowy ma wyprowadzony obwód wirnika na pierścienie, co umożliwia użycie rozrusznika wirnikowego do kształtowania rozruchu.
Stosuje się je tam, gdzie potrzebny jest duży i kontrolowany moment rozruchowy oraz ograniczenie prądu rozruchu, a układ ma charakter ciężkiego startu. Przykładowo w niektórych napędach dźwignicowych czy transportowych, gdzie rozruch "na twardo" byłby zbyt obciążający.
Problemy z pierścieniami i szczotkami (zły styk), uszkodzenia połączeń, nieprawidłowe przełączanie stopni rozrusznika lub uszkodzenia elementów rezystancyjnych mogą powodować trudny rozruch, nadmierny prąd i przegrzewanie. W diagnostyce ważna jest kontrola połączeń i elementów układu rozruchowego.
Wskazówkami są słowa: "silnik indukcyjny pierścieniowy", "pierścienie ślizgowe", "obwód wirnika" oraz "rozruch/ograniczenie prądu". Wtedy poprawna odpowiedź zwykle dotyczy działań w obwodzie wirnika (dobór/załączenie rozrusznika), a nie zamiany faz czy działań mechanicznych.
info

Około 48% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że silnik indukcyjny pierścieniowy umożliwia ograniczenie prądu rozruchowego przez działania w obwodzie wirnika (rozrusznik wirnikowy – zwykle stopniowana rezystancja).

Materiały:

  • Podręcznik do przedmiotu "Maszyny elektryczne" (rozdziały o silnikach asynchronicznych i rozruchu)
  • Instrukcje/DTR rozruszników wirnikowych i silników pierścieniowych (opis stopni rozruchu i rezystancji)
  • Zadania i testy z rozruchu silników asynchronicznych (porównanie metod: bezpośredni, gwiazda-trójkąt, softstart, falownik, rozruch wirnikowy)

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego