KWALIFIKACJA AUD2 - STYCZEŃ 2020

PYTANIE NR 16.
W celu zniwelowania efektu zamglenia podczas wykonywania zdjęć krajobrazu w technice czarno-białej należy zastosować filtr
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
W krajobrazie zamglenie jest silnie związane z rozproszonym światłem niebieskim, które obniża kontrast dalekich planów. Filtr ciemnożółty tłumi składową niebieską, dzięki czemu niebo i odległe partie obrazu stają się ciemniejsze, a kontrast rośnie. Filtr szary nie zmienia relacji tonalnych, a niebieski zwykle pogłębia problem.

Pełne wyjaśnienie:

W fotografii czarno-białej filtr barwny działa jak "selektywny tłumik" części widma: przepuszcza głównie swoje barwy, a ogranicza barwy dopełniające. W krajobrazie typowe zamglenie atmosferyczne (haze) wiąże się ze spadkiem kontrastu spowodowanym rozpraszaniem światła w powietrzu; szczególnie silnie dotyczy to krótszych fal, czyli składowej niebieskiej. Dlatego w B&W często dąży się do ograniczenia wpływu niebieskiego, aby poprawić separację tonów między niebem, chmurami i odległymi planami.

Odpowiedź "ciemnożółty" jest właściwa, ponieważ filtr żółty (zwłaszcza ciemniejszy) osłabia światło niebieskie. Skutkiem jest zwykle:

  • ciemniejsze niebo (większa różnica tonów między niebem a chmurami),
  • mniej "mleczny" wygląd dalekich planów,
  • ogólny wzrost postrzeganego kontrastu w plenerze.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne:

  • "niebieski" – filtr niebieski wzmacnia udział niebieskiego, więc w krajobrazie czarno-białym najczęściej rozjaśnia niebo i może pogłębiać wrażenie "płaskości" oraz zamglenia zamiast je zmniejszać.
  • "szary" – filtr szary (ND) redukuje ilość światła w całym widmie w miarę równomiernie. Pomaga w doborze czasu/przysłony (np. dłuższe ekspozycje), ale zasadniczo nie zmienia relacji tonalnych między kolorami, więc nie jest typowym narzędziem do "walki z haze" w B&W.
  • "polaryzacyjny" – polaryzator bywa użyteczny do przyciemniania nieba i redukcji odblasków, jednak jego podstawowy mechanizm dotyczy polaryzacji światła (odbicia, rozproszenie pod określonym kątem). W kontekście klasycznego "zamglenia" w czarno-białym krajobrazie standardową odpowiedzią egzaminacyjną są filtry żółte/pomarańczowe/czerwone, a nie polaryzator.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli pytanie łączy krajobraz + czarno-białe + zamglenie, najpierw pomyśl o filtrach, które ograniczają niebieskie (żółty/pomarańczowy/czerwony). Dopiero w drugiej kolejności rozważ polaryzator (niebo, odblaski), a filtr szary traktuj jako narzędzie ekspozycyjne.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Zamglenie atmosferyczne (haze) to spadek kontrastu i "mleczny" wygląd dalekich planów spowodowany rozpraszaniem światła w powietrzu. Najczęściej najsilniej dotyczy składowej niebieskiej, dlatego w czarno-białym krajobrazie często stosuje się filtry ograniczające niebieskie.
Filtr żółty przepuszcza więcej żółtego, a tłumi część niebieskiego. W praktyce w B&W przyciemnia niebo, wzmacnia kontrast chmur i może zmniejszyć wrażenie zamglenia w dalekich planach. Efekt jest zwykle łagodniejszy niż przy filtrze pomarańczowym lub czerwonym.
Filtr niebieski zwiększa udział światła niebieskiego w obrazie. Ponieważ zamglenie krajobrazu często wiąże się właśnie z niebieskim rozproszeniem, filtr niebieski może rozjaśniać niebo i "spłaszczać" obraz, czyli działać odwrotnie niż oczekuje się przy redukcji haze.
Filtr szary (ND) równomiernie zmniejsza ilość światła, co pomaga wydłużyć czas naświetlania lub otworzyć przysłonę. Nie zmienia jednak znacząco relacji tonalnych między barwami, więc sam z siebie nie jest typowym narzędziem do ograniczania zamglenia w czarno-białym krajobrazie.
Polaryzator może przyciemnić niebo i zredukować odblaski, a czasem poprawić czytelność dalekich planów. Jego działanie zależy jednak od kąta względem słońca i rodzaju światła. W klasycznych zadaniach o "zamgleniu" w B&W częściej właściwe są filtry żółte/pomarańczowe/czerwone.
Najczęściej im "cieplejszy" filtr, tym mocniej przyciemnia niebo: żółty działa umiarkowanie, pomarańczowy mocniej, a czerwony najsilniej. Skutkiem jest wyraźniejsza separacja chmur od tła. Trzeba jednak uważać, bo zbyt silny filtr może dać nienaturalnie ciemne niebo.
Filtr ciemnożółty warto rozważyć w krajobrazie, gdy chcesz wzmocnić kontrast chmur i nieba oraz ograniczyć "mleczność" dalekich planów. Sprawdza się też jako bezpieczny, uniwersalny filtr do B&W, gdy czerwony byłby zbyt agresywny tonalnie.
Filtr żółty działa selektywnie na barwy (tłumi niebieskie), więc jego efekt jest dość przewidywalny niezależnie od kierunku fotografowania. Polaryzator działa na spolaryzowane światło, więc efekt mocno zależy od kąta względem słońca i może się zmieniać po obrocie filtra.
Częsty błąd to wybór filtra szarego, bo "przyciemnia", mimo że nie zmienia kontrastu barw. Drugi błąd to automatyczne wskazywanie polaryzatora bez uwzględnienia, że pytanie dotyczy zamglenia i składowej niebieskiej. Warto kojarzyć: haze → tłumienie niebieskiego.
Najlepiej zrobić serię porównawczą: ten sam kadr krajobrazu bez filtra i z filtrami żółtym, pomarańczowym, czerwonym oraz z polaryzatorem. Zapisz obserwacje (niebo, chmury, dalekie plany). Takie ćwiczenie buduje skojarzenia "filtr → efekt tonalny" potrzebne na egzaminie.
info

Około 61% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że w krajobrazie zamglenie jest silnie związane z rozproszonym światłem niebieskim, które obniża kontrast dalekich planów.

Źródła:

  • Wikipedia: "Color filter" – sekcja o wpływie filtrów barwnych w fotografii czarno-białej (yellow/orange/red darken blue sky and haze), https://en.wikipedia.org/wiki/Color_filter (dostęp: 2026-02-28)
  • B+W (Schneider Kreuznach): "Filter Types / Effects" – opisy efektów filtrów żółtych w fotografii (kontrast nieba, redukcja niebieskiej mgiełki), https://schneiderkreuznach.com/en/photo-optics/b-w-filters (dostęp: 2026-02-28)
  • Hoya Filters: "Black & White Filter Effects / Yellow filter" – opis zastosowań filtrów żółtych w B&W krajobrazie, https://hoyafilter.com/ (sekcja/strony efektów filtrów B&W; dostęp: 2026-02-28)

Materiały:

  • Poradniki o filtrach barwnych w fotografii czarno-białej (tabele efektów filtrów)
  • Ćwiczenia praktyczne: seria zdjęć tego samego kadru z filtrami żółtym/niebieskim/polaryzacyjnym
  • Podstawy optyki atmosfery: rozpraszanie światła i wpływ na kontrast dalekich planów

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego