Silne iskrzenie na komutatorze w silniku prądu stałego oznacza, że proces komutacji (przełączania prądu w uzwojeniach wirnika przez szczotki) nie przebiega prawidłowo. Jeżeli wykonano już konserwację szczotek, a objaw nadal występuje, bardzo częstą przyczyną jest stan powierzchni komutatora: nierówności, rysy, zwęglenia, lokalne przebarwienia lub zabrudzenia tworzące niestabilny styk elektryczny. Niestabilny styk zwiększa spadki napięcia i powoduje powstawanie łuku elektrycznego, czyli iskrzenie.
Dlatego po wyłączeniu silnika właściwym działaniem jest szlifowanie komutatora – celem jest wyrównanie i wygładzenie powierzchni roboczej, aby szczotki przylegały równomiernie. Poprawia to warunki kontaktu, zmniejsza łuk i ogranicza nagrzewanie oraz przyspieszone zużycie szczotek.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?
- Umyć komutator wodą – woda nie jest typowym środkiem do takiej konserwacji: wilgoć może pogorszyć własności izolacyjne, sprzyjać korozji i pozostawić osady. Samo "mycie" nie usuwa też nierówności, które często są źródłem iskrzenia.
- Komutator przetrzeć olejem – olej na powierzchni komutatora zmienia warunki tarcia i przede wszystkim może pogorszyć kontakt elektryczny oraz powodować zabrudzenia i osadzanie się pyłu szczotkowego. To zwykle nasila problemy komutacji zamiast je usuwać.
- Posmarować olejem szczotki – szczotki pracują jako element przewodzący i cierny; ich smarowanie olejem jest błędne, bo wprowadza zanieczyszczenia, może zwiększać iskrzenie i powodować niestabilną pracę.
W praktyce serwisowej po usunięciu objawu warto dodatkowo ocenić: docisk i ustawienie szczotek, stan sprężyn, czystość oraz ewentualne inne przyczyny komutacyjne (np. uszkodzenia uzwojeń). Jednak w ramach podanych opcji czynnością bezpośrednio adresującą typową przyczynę jest szlifowanie komutatora.
