Kwalifikacje w Zawodzie - Testy zawodowe online | Egzaminy Zawodowe

KWALIFIKACJA BPO1 - STYCZEŃ 2017



PYTANIE NR 14.
W fazie projektowania optymalizacją układu człowiek - maszyna - środowisko zajmuje się
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Optymalizacja układu człowiek–maszyna–środowisko na etapie projektowania dotyczy tworzenia rozwiązań "od zera", zanim powstanie stanowisko lub maszyna. To jest domena ergonomii koncepcyjnej. Ergonomia korekcyjna dotyczy zmian w już istniejących rozwiązaniach, a socjologia i fizjologia są naukami wspierającymi, ale nie nazwą tej fazy.

Pełne wyjaśnienie:

W ergonomii w praktyce BHP często rozróżnia się działania prowadzone przed wdrożeniem (gdy rozwiązanie dopiero powstaje) oraz po wdrożeniu (gdy stanowisko już działa i wymaga usprawnień). Pytanie dotyczy fazy projektowania, czyli momentu, w którym można najtaniej i najskuteczniej ukształtować system pracy: dobrać wymiary i przestrzeń roboczą, rozmieścić elementy sterownicze, zaplanować dostęp serwisowy, ograniczyć wymuszone pozycje ciała oraz przewidzieć warunki środowiska pracy (hałas, oświetlenie, mikroklimat).

Dlatego poprawna jest odpowiedź "ergonomia koncepcyjna" – oznacza ona podejście projektowe, w którym wymagania człowieka (możliwości i ograniczenia psychofizyczne) są uwzględniane w koncepcji maszyny, stanowiska i organizacji pracy.

  • "Ergonomia korekcyjna" nie pasuje, bo odnosi się do sytuacji, gdy rozwiązanie już istnieje (np. po skargach pracowników, po wynikach oceny ryzyka, po obserwacji absencji chorobowej) i trzeba je poprawić: zmienić wysokość blatu, dodać podesty, zmodyfikować chwytaki, przeorganizować czynności.
  • "Socjologia" może wspierać analizę pracy (np. organizację, relacje, komunikację), ale nie jest nazwą ergonomicznej fazy optymalizacji układu człowiek–maszyna–środowisko w projektowaniu.
  • "Fizjologia" dostarcza wiedzy o funkcjonowaniu organizmu i tolerancji obciążeń (wysiłek, zmęczenie), jednak sama w sobie nie stanowi określenia etapu ergonomicznego; jest raczej nauką pomocniczą wykorzystywaną w ergonomii.

W zadaniach egzaminacyjnych warto zapamiętać prostą regułę: projektowanie = koncepcja, a naprawianie gotowego rozwiązania = korekcja. To ułatwia szybkie rozróżnianie terminów.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Co to jest ergonomia koncepcyjna w BHP?
Ergonomia koncepcyjna to podejście ergonomiczne stosowane na etapie projektowania, gdy tworzy się stanowisko, maszynę lub proces pracy. Jej celem jest takie zaplanowanie układu człowiek–maszyna–środowisko, aby ograniczyć ryzyko przeciążeń i błędów jeszcze zanim rozwiązanie zostanie wdrożone.
Czym różni się ergonomia koncepcyjna od korekcyjnej?
Ergonomia koncepcyjna działa "przed" – w projekcie, gdy można dobrać parametry i układ pracy od podstaw. Ergonomia korekcyjna działa "po" – gdy stanowisko już istnieje i trzeba je poprawić na podstawie obserwacji, pomiarów lub wyników oceny ryzyka zawodowego.
Dlaczego najłatwiej poprawiać ergonomię na etapie projektowania?
W fazie projektu zmiany są zwykle tańsze i szybsze: można zmienić wymiary, rozmieszczenie elementów sterowania, dostęp do stref pracy czy plan organizacji czynności bez przestojów i kosztownych przeróbek. Po uruchomieniu stanowiska korekty często wymagają modernizacji i zatrzymań produkcji.
Jakie elementy obejmuje układ człowiek–maszyna–środowisko?
To ujęcie systemowe: człowiek (możliwości i ograniczenia), maszyna/narzędzia (konstrukcja, sterowanie, osłony) oraz środowisko (oświetlenie, hałas, mikroklimat, drgania, organizacja przestrzeni). Ergonomia dąży do dopasowania tych elementów do bezpiecznej i efektywnej pracy.
Jakie błędy robią uczniowie w pytaniach o ergonomię koncepcyjną?
Najczęściej mylą "koncepcyjną" z "korekcyjną", bo oba słowa brzmią podobnie. Drugi błąd to utożsamianie ergonomii wyłącznie z poprawianiem istniejących stanowisk, a nie z projektowaniem. Pomaga zapamiętanie: koncepcja = projekt, korekcja = poprawki.
Czy fizjologia jest częścią ergonomii w środowisku pracy?
Fizjologia jest nauką pomocniczą dla ergonomii: opisuje reakcje organizmu na obciążenia (wysiłek, zmęczenie, tempo pracy). Jednak w pytaniach egzaminacyjnych fizjologia nie zastępuje pojęć "ergonomia koncepcyjna" lub "ergonomia korekcyjna", które opisują etap i sposób działania ergonomicznego.
Kiedy stosuje się ergonomię korekcyjną na stanowisku pracy?
Stosuje się ją, gdy stanowisko już funkcjonuje i pojawiają się problemy: bóle układu mięśniowo-szkieletowego, wysoka absencja, wypadki, spadek jakości, skargi pracowników lub wyniki oceny ryzyka wskazujące przeciążenia. Wtedy wprowadza się zmiany konstrukcyjne lub organizacyjne.
Jak technik BHP może wykorzystać ergonomię koncepcyjną w firmie?
Technik BHP może opiniować projekty stanowisk i zakup maszyn, wskazywać wymagania dotyczące przestrzeni roboczej, zasięgów, dostępu, oświetlenia i ograniczenia hałasu/drgań. Może też współpracować z technologiem i utrzymaniem ruchu, aby ryzyko ergonomiczne było ograniczone już w projekcie.
Jakie pytania egzaminacyjne najczęściej dotyczą ergonomii w BHP?
Często pojawiają się pytania o podział ergonomii (koncepcyjna/korekcyjna), identyfikację czynników obciążenia (pozycje wymuszone, powtarzalność, siła), dobór rozwiązań technicznych (regulacje, uchwyty, podesty) oraz wpływ środowiska (hałas, oświetlenie) na bezpieczeństwo pracy.
Jak zapamiętać, która ergonomia dotyczy projektowania?
Pomaga skojarzenie słowne: koncepcja to pomysł i projekt – czyli etap tworzenia. Korekcja to poprawianie – czyli zmiany w tym, co już istnieje. Na egzaminie, gdy w treści jest "w fazie projektowania", najczęściej pasuje ergonomia koncepcyjna.
info

Około 59% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Eksperci podkreślają: "Optymalizacja układu człowiek–maszyna–środowisko na etapie projektowania dotyczy tworzenia rozwiązań "od zera", zanim powstanie stanowisko lub maszyna."

Materiały:

  • Podręcznik ergonomii pracy (rozdziały o ergonomii projektowej/koncepcyjnej i korekcyjnej)
  • Materiały szkoleniowe BHP dotyczące projektowania stanowisk pracy i oceny obciążeń
  • Normy i wytyczne ergonomiczne do projektowania systemów pracy (zasady ogólne) – do sprawdzenia w aktualnych wydaniach
Zobacz też:

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego