KWALIFIKACJA ROL5 - CZERWIEC 2019

PYTANIE NR 34.
W firmie planowane całkowite koszty produkcji określono na 15 000,00 zł. Koszty pośrednie będą stanowić jedną trzecią kosztów całkowitych. Ile będą wynosić koszty bezpośrednie produkcji?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Koszty pośrednie to 1/3 z 15 000 zł, czyli 5 000 zł. Koszty bezpośrednie stanowią pozostałą część kosztów całkowitych: 15 000 zł − 5 000 zł = 10 000 zł. Równoważnie można policzyć 2/3 z 15 000 zł, co daje ten sam wynik.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniu podano koszty całkowite: 15 000,00 zł oraz informację, że koszty pośrednie to jedna trzecia kosztów całkowitych. Trzeba obliczyć koszty bezpośrednie, czyli część kosztów całkowitych, która nie jest kosztami pośrednimi.

Krok 1: oblicz koszty pośrednie.
Skoro koszty pośrednie to 1/3 całości, liczymy 1/3 z 15 000 zł:
15 000 ÷ 3 = 5 000.
Zatem koszty pośrednie wynoszą 5 000,00 zł.

Krok 2: oblicz koszty bezpośrednie.
Koszty bezpośrednie to "reszta" z kosztów całkowitych po odjęciu kosztów pośrednich:
15 000 − 5 000 = 10 000.
Otrzymujemy 10 000,00 zł.

Sposób alternatywny (kontrola wyniku):
Jeżeli 1/3 to koszty pośrednie, to koszty bezpośrednie stanowią 2/3 kosztów całkowitych. Liczymy więc 2/3 z 15 000 zł:
(2 × 15 000) ÷ 3 = 30 000 ÷ 3 = 10 000. Wynik jest zgodny.

  • Odpowiedź "8 000,00 zł" jest błędna, bo nie wynika ani z 1/3, ani z 2/3 kosztów całkowitych; to typowy efekt pomyłki w dzieleniu lub odejmowaniu.
  • Odpowiedź "5 000,00 zł" odpowiada kosztom pośrednim (1/3 całości), a pytanie dotyczy kosztów bezpośrednich, czyli części dopełniającej.
  • Odpowiedź "15 000,00 zł" jest błędna, bo równa kosztom całkowitym; koszty bezpośrednie nie mogą równać się całości, skoro istnieją jeszcze koszty pośrednie.

Wskazówka egzaminacyjna: po obliczeniu sprawdź sensowność: skoro pośrednie to 1/3, to bezpośrednie muszą być większe (2/3). Wynik 10 000 zł jest większy niż 5 000 zł i mniejszy niż 15 000 zł, więc ma sens.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Koszty bezpośrednie to takie koszty, które da się jednoznacznie przypisać do konkretnego produktu lub partii (np. zużyty materiał, robocizna bezpośrednia). W zadaniu są one częścią kosztów całkowitych, która pozostaje po odjęciu kosztów pośrednich.
Koszty pośrednie to koszty wspólne dla wielu produktów (np. utrzymanie budynku, administracja), których nie przypisuje się prosto do jednej sztuki. Często planuje się je jako udział w kosztach całkowitych, więc oblicza się je jako ułamek lub procent całości.
Aby policzyć 1/3 z 15 000 zł, dzielisz 15 000 przez 3: 15 000 ÷ 3 = 5 000. To jest wartość kosztów pośrednich. Dopiero potem liczysz koszty bezpośrednie jako pozostałą część.
Jeśli koszty pośrednie stanowią 1/3 całości, to reszta kosztów całkowitych to 1 − 1/3 = 2/3. Koszty bezpośrednie są właśnie tą "resztą", bo koszty całkowite składają się z bezpośrednich i pośrednich.
Możesz od razu policzyć 2/3 z 15 000 zł: (2 × 15 000) ÷ 3 = 10 000. To działa, bo koszty bezpośrednie są dopełnieniem do całości, gdy pośrednie to 1/3.
W tym konkretnym układzie danych 5 000 zł to wartość kosztów pośrednich (1/3 z 15 000 zł). Byłby to poprawny wynik tylko wtedy, gdyby pytanie dotyczyło kosztów pośrednich, a nie bezpośrednich.
Użyj kontroli logicznej: skoro pośrednie to 1/3, to bezpośrednie muszą być większe (2/3). Wynik powinien być większy niż 5 000 zł i mniejszy niż 15 000 zł. Jeśli tak nie jest, prawdopodobnie zaszła pomyłka rachunkowa.
Najczęstsze błędy to: pomylenie, że 1/3 dotyczy kosztów bezpośrednich (a nie pośrednich), policzenie tylko 1/3 i zaznaczenie tej wartości jako odpowiedzi, oraz błędne odejmowanie/dzielenie w pośpiechu. Pomaga zapis: całkowite = bezpośrednie + pośrednie.
Tak. W agrobiznesie koszty bezpośrednie pomagają ocenić opłacalność konkretnej produkcji (np. uprawy, tuczu), a koszty pośrednie są istotne w planowaniu gospodarstwa jako całości (administracja, energia, amortyzacja). Rozdział ułatwia analizę i kontrolę budżetu.
Ćwicz krótkie zadania tekstowe na ułamkach i procentach oraz schemat: koszty całkowite = bezpośrednie + pośrednie. Trenuj też szybkie przekształcenia (np. 1/3 → 2/3) i zawsze wykonuj kontrolę sensowności wyniku (czy mieści się między 0 a całością).
info

Około 77% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnio łatwe

Źródła:

  • Wikipedia: "Ułamek" (definicje i działania na ułamkach) https://pl.wikipedia.org/wiki/U%C5%82amek - dostęp 2026-03-01
  • Wikipedia: "Proporcja (matematyka)" (relacje część–całość) https://pl.wikipedia.org/wiki/Proporcja_(matematyka) - dostęp 2026-03-01
  • Encyklopedia Zarządzania (mfiles): "Koszty pośrednie" https://mfiles.pl/pl/index.php/Koszty_po%C5%9Brednie - dostęp 2026-03-01

Materiały:

  • Podręczniki/zeszyty ćwiczeń z podstaw rachunku kosztów w przedsiębiorstwie (dział: koszty bezpośrednie i pośrednie)
  • Materiały dydaktyczne z matematyki: ułamki i procenty w zadaniach tekstowych
  • Przykładowe arkusze egzaminacyjne z obszaru kalkulacji i planowania kosztów w agrobiznesie

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego