Kompensata różnic inwentaryzacyjnych polega na wzajemnym "zbilansowaniu" ujawnionych w spisie z natury niedoborów i nadwyżek, gdy dotyczą porównywalnych składników zapasów i decyzja kierownika jednostki dopuszcza takie rozliczenie.
Aby poprawnie ustalić wartość kompensaty na podstawie tabeli, warto zastosować stały schemat:
- Krok 1: odczytaj z tabeli wielkość niedoboru mydła OLIWKA oraz wielkość nadwyżki mydła de LUX (w tej samej jednostce miary).
- Krok 2: ustal ilość podlegającą kompensacie. Jest ona ograniczona – nie może przekroczyć ani niedoboru, ani nadwyżki. W praktyce przyjmuje się wartość równą mniejszej z tych dwóch wielkości.
- Krok 3: wyceń ilość kompensowaną zgodnie z danymi z tabeli (np. według ceny/wartości ewidencyjnej wskazanej dla danego zapasu). Obliczenie ma postać: ilość kompensowana × cena z tabeli.
- Krok 4: sprawdź logicznie wynik: kwota kompensaty nie może być większa niż wartość niedoboru lub większa niż wartość nadwyżki, jeśli porównujesz je w tej samej podstawie wyceny.
Dlaczego pozostałe kwoty bywają wybierane błędnie? Najczęściej wynikają z jednego z trzech typowych uchybień: (1) przyjęcia do kompensaty całego niedoboru mimo mniejszej nadwyżki (lub odwrotnie), (2) zastosowania niewłaściwej ceny (np. ceny drugiego asortymentu), (3) pominięcia jednostki miary i braku przeliczenia. Poprawny wynik powstaje dopiero po uwzględnieniu limitu kompensaty oraz wyceny dokładnie według danych podanych w tabeli.
