KWALIFIKACJA EKA4 - STYCZEŃ 2011

PYTANIE NR 3.
W hurtowni sprzedającej artykuły papiernicze przeprowadzono inwentaryzację i stwierdzono różnice między stanem rzeczywistym a stanem ewidencyjnym. W tabeli przedstawiono wyniki inwentaryzacji, na podstawie których stwierdzono
Ilustracja przedstawia tabelę związaną z inwentaryzacją artykułów papierniczych w hurtowni.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Niedobór występuje wtedy, gdy stan rzeczywisty jest mniejszy od stanu ewidencyjnego. Z danych zestawionych w tabeli wynika, że dla zeszytów wartość/ilość stanu rzeczywistego jest niższa niż ewidencyjnego, więc stwierdza się niedobór zeszytów, a nie nadwyżkę.

Pełne wyjaśnienie:

W inwentaryzacji porównuje się dwa stany: stan ewidencyjny (wynikający z zapisów w ewidencji magazynowej/księgowej) oraz stan rzeczywisty (ustalony w trakcie spisu z natury). Różnica między nimi to różnica inwentaryzacyjna, którą klasyfikuje się jako:

  • niedobór – gdy stan rzeczywisty jest mniejszy od stanu ewidencyjnego (brakuje towaru w porównaniu do tego, co "powinno" być według ewidencji),
  • nadwyżkę – gdy stan rzeczywisty jest większy od stanu ewidencyjnego (jest więcej towaru, niż wynika z ewidencji).

Aby poprawnie odpowiedzieć, należy dla każdej pozycji asortymentowej z tabeli wykonać jedno logiczne porównanie: czy liczba/kwota po stronie stanu rzeczywistego jest mniejsza, równa czy większa niż po stronie stanu ewidencyjnego. Jeśli jest mniejsza, właściwy wniosek to niedobór; jeśli większa – nadwyżka.

Odpowiedź "niedobór zeszytów" jest prawidłowa, ponieważ z tabeli wynika, że dla zeszytów stwierdzono stan rzeczywisty niższy od ewidencyjnego, czyli brak w stosunku do zapisów.

Pozostałe propozycje są nieprawidłowe z typowych powodów egzaminacyjnych:

  • "niedobór piórników" – byłby poprawny tylko wtedy, gdyby to piórniki miały stan rzeczywisty niższy od ewidencyjnego; tabela wskazuje inną pozycję jako niedobór.
  • "nadwyżkę zeszytów" – myli kierunek różnicy; nadwyżka wymaga, aby stan rzeczywisty był większy od ewidencyjnego.
  • "nadwyżkę długopisów" – analogicznie, byłaby prawidłowa wyłącznie przy przewadze stanu rzeczywistego nad ewidencyjnym dla długopisów; z tabeli nie wynika taki wniosek.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze najpierw ustal znak różnicy (rzeczywisty < ewidencyjny lub rzeczywisty > ewidencyjny), a dopiero potem przypisz nazwę (niedobór/nadwyżka). To ogranicza pomyłki wynikające z automatyzmu językowego.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Niedobór inwentaryzacyjny to sytuacja, gdy stan rzeczywisty ustalony podczas spisu z natury jest mniejszy niż stan ewidencyjny wynikający z zapisów. Oznacza to brak składników zapasów w porównaniu do ewidencji.
Nadwyżka inwentaryzacyjna występuje wtedy, gdy stan rzeczywisty jest większy niż stan ewidencyjny. W praktyce oznacza to, że w magazynie znaleziono więcej towaru, niż wynika z ewidencji.
Porównaj liczby w tabeli: jeśli rzeczywisty < ewidencyjny, masz niedobór; jeśli rzeczywisty > ewidencyjny, masz nadwyżkę. Najpierw ustal znak różnicy, dopiero potem nazwij ją właściwym terminem.
Tabela pokazuje równocześnie stan ewidencyjny i rzeczywisty dla kilku pozycji. Bez tych danych nie da się wskazać, którego towaru dotyczy niedobór lub nadwyżka. To klasyczne ćwiczenie z analizy danych magazynowych.
Najczęstsze błędy to: odwrócenie porównania (pomylenie, co jest stanem ewidencyjnym, a co rzeczywistym), automatyczne wybieranie "niedoboru" bez sprawdzenia znaku różnicy oraz pomyłki w odczycie wiersza z tabeli (zły asortyment).
Zwykle wystarczy proste porównanie wartości/ilości, a czasem obliczenie różnicy (ewidencyjny minus rzeczywisty). W wielu pytaniach egzaminacyjnych kluczowe jest jednak samo zrozumienie definicji i poprawny odczyt danych z tabeli.
Nadwyżki pojawiają się, gdy ewidencja "nie nadąża" za rzeczywistością, np. przez błędne przyjęcia/rozchody, pomyłki w dokumentach lub identyfikacji towaru. Spis z natury wykazuje wtedy więcej sztuk niż wskazuje ewidencja.
W praktyce wykorzystuje się m.in. arkusze spisu z natury, zestawienia różnic inwentaryzacyjnych oraz dowody korygujące ewidencję (np. dokumenty magazynowe). Uczeń powinien umieć połączyć wyniki spisu z ewidencją zapasów.
Różnice mogą wynikać z błędów w zapisach, opóźnionego księgowania dokumentów, pomyłek w wydaniach i przyjęciach, uszkodzeń lub ubytków naturalnych. Inwentaryzacja służy właśnie do wykrycia i udokumentowania takich rozbieżności.
Ćwicz zadania na tabelach: zawsze oznacz, która kolumna to stan ewidencyjny, a która rzeczywisty, i zapisuj znak porównania (< lub >). Naucz się też definicji: niedobór = mniej w rzeczywistości, nadwyżka = więcej w rzeczywistości.
info

Około 58% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Niedobór występuje wtedy, gdy stan rzeczywisty jest mniejszy od stanu ewidencyjnego."

Źródła:

  • International Accounting Standard (IAS) 2: Inventories (MSR 2: Zapasy), IFRS Foundation publication (requirements on inventories and recognition of losses/shortages)
  • Krajowy Standard Rachunkowości dotyczący zapasów (KSR: Zapasy) – zasady ewidencji, inwentaryzacji i rozliczania różnic inwentaryzacyjnych

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne do działu: Inwentaryzacja i rozliczanie różnic inwentaryzacyjnych (technik rachunkowości)
  • MSR 2 "Zapasy" – część dotycząca ustalania i wyceny zapasów oraz ubytków
  • Krajowy Standard Rachunkowości dotyczący zapasów – zasady ewidencji i inwentaryzacji

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego