KWALIFIKACJA ELM4 - CZERWIEC 2024

PYTANIE NR 17.
W instalacji pneumatycznej przy znamionowych warunkach zasilania, nastąpił spadek prędkości obrotowej przy obciążeniu znamionowym silnika pneumatycznego co świadczy o obniżeniu sprawności silnika. Co należy zrobić w pierwszej kolejności, aby usunąć usterkę?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Spadek prędkości silnika pneumatycznego pod obciążeniem przy prawidłowych warunkach zasilania często wynika ze wzrostu tarcia wewnętrznego. Pierwszym, prostym krokiem diagnostycznym jest sprawdzenie smarowania w torze powietrza i uzupełnienie oleju w smarownicy, zanim podejmie się kosztowne działania serwisowe.

Pełne wyjaśnienie:

Jeżeli warunki zasilania są znamionowe (ciśnienie i przepływ dostępne w instalacji), a mimo to przy obciążeniu znamionowym silnik pneumatyczny wyraźnie traci prędkość, typową przyczyną jest wzrost strat mechanicznych. W silnikach pneumatycznych (np. łopatkowych) brak odpowiedniego smarowania powoduje większe tarcie, gorsze uszczelnienie i większe opory ruchu, co objawia się spadkiem prędkości oraz obniżeniem sprawności.

Dlatego działaniem "w pierwszej kolejności" jest sprawdzenie toru przygotowania powietrza, zwłaszcza smarownicy, i uzupełnienie oleju. To czynność szybka, tania i zgodna z zasadą diagnostyki od najprostszych przyczyn.

  • Odpowietrzyć układ zasilający – w pneumatyce standardowo medium robocze to sprężone powietrze, więc "odpowietrzanie" nie jest typową czynnością jak w układach hydraulicznych. Nie usuwa przyczyny związanej ze smarowaniem i tarciem w silniku.
  • Wymienić kompresor – to działanie skrajne i kosztowne. Przy założeniu znamionowych warunków zasilania (czyli sprężarka/układ zapewniają parametry), wymiana kompresora nie jest pierwszym krokiem diagnostycznym.
  • Zmniejszyć nastawę zaworu bezpieczeństwa – zawór bezpieczeństwa służy do ochrony instalacji przed nadciśnieniem, a nie do regulacji ciśnienia roboczego. Zmiana nastawy może pogorszyć sytuację lub naruszyć wymagania bezpieczeństwa, a nie przywrócić sprawność silnika.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy pytanie brzmi "co zrobić w pierwszej kolejności", zwykle chodzi o najprostszy i najbardziej prawdopodobny punkt kontroli: zasilanie, przygotowanie powietrza (filtracja, redukcja, smarowanie) oraz podstawowe czynności obsługowe.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Smarownica to element zespołu przygotowania powietrza, który dozuje niewielką ilość oleju do strumienia sprężonego powietrza. Olej w postaci mgły dociera do odbiorników (np. silników pneumatycznych), zmniejsza tarcie i zużycie oraz pomaga utrzymać sprawność elementów ruchomych.
Brak oleju zwiększa tarcie wewnętrzne i opory ruchu, co przy obciążeniu może powodować spadek prędkości i mocy oraz wzrost nagrzewania. Długotrwała praca bez smarowania przyspiesza zużycie (np. łopatek i powierzchni roboczych), a w efekcie obniża sprawność silnika.
To działanie szybkie, tanie i często skuteczne, a jednocześnie nie wymaga demontażu ani zatrzymywania całej sprężarkowni na długo. W diagnostyce utrzymania ruchu zaczyna się od najprostszych przyczyn: przygotowania powietrza, smarowania, filtracji i podstawowych nastaw, zanim rozważy się kosztowne naprawy.
Zwykle nie w tym samym znaczeniu. W hydraulice powietrze w oleju pogarsza pracę układu i wymaga odpowietrzenia. W pneumatyce medium roboczym jest powietrze, więc "odpowietrzanie" nie rozwiązuje typowych problemów spadku prędkości silnika; ważniejsze są ciśnienie, przepływ, filtracja i smarowanie.
Najczęstsze przyczyny to: niewystarczający przepływ powietrza (dławienia, zabrudzony filtr), spadek ciśnienia na elementach instalacji, nieszczelności, zbyt duże tarcie z powodu braku smarowania oraz zużycie mechaniczne silnika. W pytaniu egzaminacyjnym kluczowa jest kolejność: najpierw proste kontrole.
FRL to typowo: filtr (usuwa zanieczyszczenia i kondensat), reduktor (stabilizuje ciśnienie robocze) oraz smarownica (dozuje olej). Nie każda instalacja wymaga smarowania, ale jeśli jest przewidziane przez producenta silnika, brak oleju może pogorszyć jego pracę.
Nie. Wymiana sprężarki jest kosztowna i rzadko jest pierwszym krokiem. Najpierw sprawdza się parametry na odbiorniku (ciśnienie i spadki), drożność filtrów, stan przewodów i złączek, działanie reduktora oraz smarownicy. Dopiero gdy te elementy są sprawne, rozważa się problemy po stronie sprężarki.
Zawór bezpieczeństwa chroni instalację przed nadciśnieniem, a nie służy do sterowania ciśnieniem roboczym. Zmiana nastawy może pogorszyć bezpieczeństwo i nie usuwa przyczyny spadku sprawności silnika. Do regulacji ciśnienia używa się reduktora, a do diagnostyki spadków – pomiarów i kontroli przepływu.
Sprawdza się poziom oleju w zbiorniczku, ustawienie dozowania oraz czy podczas przepływu widać pracę wskaźnika/kapilarnego podawania (zależnie od modelu). Ważne jest też, czy smarownica jest dobrana do przepływu i zamontowana zgodnie z kierunkiem przepływu. Nieprawidłowa regulacja może dawać objawy podobne do braku oleju.
Ucz się typowych objawów i ich przyczyn w układach pneumatycznych: spadek prędkości, wahania ciśnienia, nieszczelności, zabrudzenia filtrów, problemy z FRL. Trenuj logikę "pierwszej kolejności": kontrola prostych rzeczy (filtr, reduktor, smarownica) przed wymianą drogich podzespołów.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 40% zdających egzamin. trudne

Według specjalistów z branży: "Spadek prędkości silnika pneumatycznego pod obciążeniem przy prawidłowych warunkach zasilania często wynika ze wzrostu tarcia wewnętrznego."

Źródła:

  • ISO 4414: Pneumatic fluid power — General rules and safety requirements for systems and their components (wymagania ogólne dot. układów pneumatycznych)
  • Festo Didactic, materiały szkoleniowe z pneumatyki: zespół przygotowania powietrza (FRL) i smarownice mgłowe (tytuł/rozdziały wg wydania używanego w szkoleniu)
  • Parker Hannifin, Pneumatics/FRL handbook (rozdziały: lubrykacja powietrza, eksploatacja elementów wykonawczych)

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z pneumatyki (zespół przygotowania powietrza, smarownice)
  • Instrukcje serwisowe producentów FRL i silników pneumatycznych
  • Podręczniki utrzymania ruchu: diagnostyka typowych usterek w pneumatyce

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego