KWALIFIKACJA MED3 - TEST WIEDZY NR 7

PYTANIE NR 19.
W jaki sposób choroba przewlekła może wpłynąć na funkcjonowanie jednostki w społeczeństwie?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Choroba przewlekła często wiąże się z długotrwałymi ograniczeniami sprawności, bólem, zmęczeniem lub koniecznością leczenia. To może utrudniać wykonywanie obowiązków rodzinnych i zawodowych, obniżać aktywność oraz uczestnictwo w życiu społecznym. Dlatego najbardziej typowym skutkiem jest ograniczenie pełnienia ról społecznych.

Pełne wyjaśnienie:

Choroba przewlekła to stan trwający długo, często z okresami zaostrzeń i remisji, który może wpływać na codzienne funkcjonowanie. W ujęciu praktycznym (ważnym w pracy opiekuna medycznego) skutki choroby dotyczą nie tylko objawów fizycznych, ale też aktywności i uczestnictwa społecznego.

Dlaczego poprawna jest odpowiedź: "Może ograniczyć jej zdolność do pełnienia ról społecznych"?
Role społeczne (np. pracownik, rodzic, partner, opiekun w rodzinie, członek społeczności) wymagają określonej sprawności, dyspozycyjności i stabilności zdrowotnej. Choroba przewlekła może powodować:

  • spadek wydolności i tolerancji wysiłku,
  • częstsze absencje (wizyty, hospitalizacje, rehabilitacja),
  • ograniczenia funkcjonalne (ruchowe, sensoryczne),
  • obciążenie psychiczne (lęk, obniżony nastrój),
  • potrzebę wsparcia i zmianę dotychczasowych obowiązków.

W efekcie osoba może mieć trudności z utrzymaniem pracy, realizacją zadań domowych czy uczestnictwem w życiu towarzyskim – czyli realnie gorzej pełni dotychczasowe role.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • "Może zwiększyć jej popularność w społeczeństwie" – popularność nie jest typowym ani przewidywalnym skutkiem choroby; częściej pojawia się ryzyko izolacji lub stygmatyzacji.
  • "Może poprawić jej zdolność do nawiązywania nowych relacji" – choroba może zmieniać relacje, ale statystycznie i praktycznie częściej utrudnia aktywność społeczną (zmęczenie, bariery), niż ją "poprawia".
  • "Może zwiększyć jej zdolność do wykonywania pracy fizycznej" – przewlekłe ograniczenia zdrowotne zwykle zmniejszają możliwości wysiłkowe; poprawa siły/wytrzymałości nie jest typowym kierunkiem wpływu samej choroby.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli pytanie dotyczy wpływu choroby przewlekłej na społeczeństwo, szukaj odpowiedzi odnoszących się do ograniczeń w aktywności, samodzielności i pełnieniu ról, a nie do przypadkowych "korzyści" społecznych.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Choroba przewlekła to stan zdrowotny trwający długo i wymagający stałego leczenia lub kontroli. W opiece oznacza to konieczność planowania dnia pacjenta, monitorowania objawów, wspierania samodzielności i uwzględniania okresów pogorszenia, które utrudniają aktywność oraz role społeczne.
Może ograniczać pracę, opiekę nad rodziną i udział w życiu towarzyskim przez zmęczenie, ból, spadek sprawności lub częste wizyty medyczne. Skutkiem bywa też zależność od innych osób, co zmienia podział obowiązków i pozycję pacjenta w rodzinie oraz środowisku.
Izolacja pojawia się, gdy objawy (np. duszność, ból), bariery architektoniczne, obniżony nastrój lub wstyd ograniczają wychodzenie z domu. Dodatkowo nieregularna dyspozycyjność i zmęczenie utrudniają podtrzymywanie kontaktów, co stopniowo zmniejsza sieć wsparcia.
Niepokojące są: rezygnacja z kontaktów, unikanie rozmów, wycofanie z aktywności, spadek motywacji, konflikty rodzinne oraz częste skargi na "brak sensu" działań. W opiece ważne jest też obserwowanie, czy pacjent przestaje realizować dotychczasowe obowiązki.
Może pomagać w organizacji dnia, treningu samoobsługi, bezpiecznym przemieszczaniu i planowaniu aktywności zgodnie z wydolnością. Ważne jest wzmacnianie poczucia sprawczości pacjenta, zachęcanie do kontaktów oraz współpraca z rodziną i zespołem terapeutycznym.
Uczestnictwo społeczne to udział pacjenta w życiu rodziny, pracy i społeczności (np. spotkania, wydarzenia, decyzje domowe). W opiece długoterminowej ocenia się, czy pacjent ma realną możliwość takich aktywności oraz jakie bariery (zdrowotne i środowiskowe) je ograniczają.
Nie zawsze. Wiele osób pracuje mimo choroby, ale często wymaga to dostosowań (tempo pracy, przerwy, ergonomia, zmiana zakresu obowiązków). Kluczowe jest rozpoznanie ograniczeń i ryzyka zaostrzeń. Sama choroba przewlekła jednak często utrudnia pełnienie roli zawodowej.
Częsty błąd to wybieranie odpowiedzi "pozytywnych" (np. lepsze relacje) bez rozważenia typowych ograniczeń funkcjonalnych. Inny błąd to skupienie się tylko na objawach fizycznych i pominięcie ról społecznych, absencji czy obciążenia psychicznego wpływającego na kontakty.
Sprawność dotyczy możliwości wykonania czynności (np. chodzić, dźwigać, ubrać się). Role społeczne to "co pacjent robi w życiu" w relacji do innych (praca, rodzina, relacje). Choroba może nieznacznie ograniczać sprawność, a mimo to mocno utrudniać role przez leczenie i zmęczenie.
Ucz się na przykładach: dla każdej choroby przewlekłej wypisz możliwe ograniczenia aktywności, konsekwencje w domu i pracy oraz potrzeby wsparcia. Na egzaminie wybieraj odpowiedzi odnoszące się do ograniczeń w uczestnictwie, samodzielności i pełnieniu ról, a nie do przypadkowych korzyści.
info

Około 76% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnio łatwe

Specjaliści zwracają uwagę: "Choroba przewlekła często wiąże się z długotrwałymi ograniczeniami sprawności, bólem, zmęczeniem lub koniecznością leczenia."

Źródła:

  • World Health Organization (WHO). International Classification of Functioning, Disability and Health (ICF). WHO, 2001.
  • WHO – Noncommunicable diseases (NCDs): Key facts. https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/noncommunicable-diseases (dostęp: 2026-02-18).
  • Centers for Disease Control and Prevention (CDC) – About Chronic Diseases. https://www.cdc.gov/chronicdisease/about/index.htm (dostęp: 2026-02-18).

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z zakresu psychologii zdrowia (adaptacja do choroby)
  • Podręczniki i skrypty z opieki długoterminowej oraz geriatrii (rola opiekuna medycznego)
  • Opracowania WHO dotyczące funkcjonowania (ICF) i przewlekłych problemów zdrowotnych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego