Wytrzymałość tkaniny na rozciąganie zależy od kierunku działania siły względem układu nitek. Tkanina nie jest materiałem idealnie jednorodnym: ma dwa podstawowe, prostopadłe do siebie kierunki konstrukcyjne – osnowę (nitki biegnące wzdłuż długości tkaniny) i wątek (nitki poprzeczne). Właśnie dlatego w praktyce badań wytrzymałościowych próbki przygotowuje się tak, aby rozciąganie następowało osobno wzdłuż osnowy i osobno wzdłuż wątku.
Odpowiedź "Wzdłuż nitek wątku i osnowy." jest właściwa, bo zapewnia, że wynik dotyczy głównych kierunków pracy tkaniny i pozwala na porównywalność rezultatów (w jednym kierunku dominuje praca nitek osnowy, w drugim – nitek wątku). To podstawowa zasada przygotowania próbek do pomiaru rozciągania tkanin.
Pozostałe propozycje są niepoprawne, bo odnoszą się do innych sytuacji albo wprowadzają elementy, które zniekształcają porównanie:
- "Pod kątem 45° do nitek wątku i osnowy." – to kierunek po skosie (tzw. bias). Taki układ powoduje, że przy rozciąganiu istotnie zmienia się udział przesuwania nitek i odkształceń splotu, więc wynik nie opisuje typowej wytrzymałości w kierunkach konstrukcyjnych tkaniny.
- "Prostopadle do nitek wątku wraz z krajką." – "prostopadle do nitek wątku" oznacza wzdłuż osnowy, ale dodanie wymogu "wraz z krajką" jest problematyczne: krajka ma inną budowę i może sztucznie wzmacniać próbkę lub zaburzać jej zachowanie w szczękach, przez co wynik nie będzie reprezentatywny dla pola tkaniny.
- "Pod dowolnym kątem do nitek osnowy i krajką." – "dowolny kąt" przeczy zasadzie standaryzacji badania; zmiana kąta zmienia mechanizm odkształcania tkaniny i utrudnia porównywanie wyników. Dodatkowo włączanie krajki zwiększa ryzyko zafałszowania wyniku.
Wskazówka egzaminacyjna: jeśli pytanie dotyczy przygotowania próbek do badania właściwości mechanicznych tkaniny, szukaj odpowiedzi odnoszącej się do kierunków osnowy i wątku. Kierunek 45° częściej kojarzy się z krojeniem po skosie (układalność), a nie z podstawowym pomiarem wytrzymałości w kierunkach głównych.
