KWALIFIKACJA BUD9 - WRZESIEŃ 2015 (test 2)

PYTANIE NR 36.
W jakiej minimalnej odległości od krawędzi wykopu o ścianach pionowych należy gromadzić odkład, jeżeli ściany wykopu są obudowane oraz obciążenie urobku jest przewidziane w doborze obudowy?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
W wykopie o ścianach pionowych, który jest obudowany, odkład (urobek) można składować bliżej krawędzi tylko wtedy, gdy obciążenie od tego urobku zostało uwzględnione w doborze obudowy.
W takim przypadku minimalna dopuszczalna odległość odkładu od krawędzi wykopu wynosi 0,6 m.

Pełne wyjaśnienie:

Wymagana odległość odkładu od krawędzi wykopu wynika z potrzeby ograniczenia dodatkowego obciążenia gruntu i obudowy, które może prowadzić do deformacji, utraty stateczności ścian wykopu oraz w konsekwencji do zasypania pracowników. Dlatego przepisy BHP rozróżniają sytuacje zależnie od tego, czy wykop jest zabezpieczony oraz czy projekt/dobór obudowy przewiduje obciążenie od składowanego urobku.

Gdy wykop ma ściany pionowe i jest obudowany, a obciążenie od odkładu jest przewidziane w doborze obudowy, dopuszcza się składowanie urobku w odległości co najmniej 0,6 m od krawędzi. Ten "wolny pas" pełni też funkcję organizacyjną (bezpieczna strefa przy krawędzi, miejsce komunikacji i pracy).

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • 0,4 m – jest zbyt małą odległością; zwiększa ryzyko przeciążenia strefy przy krawędzi oraz utrudnia bezpieczne poruszanie się wzdłuż wykopu.
  • 0,8 m – nie jest minimalną wymaganą wartością w opisanym przypadku; choć większa odległość może być praktycznie bezpieczniejsza, pytanie dotyczy minimum wynikającego z przepisu.
  • 1,0 m – podobnie jak 0,8 m nie stanowi minimalnej odległości określonej dla tego warunku; jest to wartość "intuicyjna", ale w zadaniu liczy się wymóg minimalny.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze zwracaj uwagę na warunek "obudowany" oraz na to, czy obciążenie urobkiem zostało ujęte w doborze/projekcie obudowy. Gdy tego warunku nie ma, zasady składowania są bardziej restrykcyjne i zależą od strefy klina naturalnego odłamu gruntu.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Minimalna odległość odkładu od krawędzi wykopu o ścianach pionowych wynosi 0,6 m, ale dotyczy to sytuacji, gdy wykop jest obudowany, a obciążenie od urobku zostało uwzględnione w doborze obudowy. W praktyce i tak warto zwiększać odległość, jeśli pozwala na to miejsce.
Urobek przy krawędzi zwiększa nacisk na grunt i może przeciążyć obudowę wykopu. To podnosi ryzyko osunięcia ścian, pęknięcia obudowy i zasypania pracowników. Zachowanie wolnego pasa przy krawędzi poprawia też komunikację i organizację pracy.
Oznacza to, że przy projektowaniu lub doborze obudowy uwzględniono dodatkowe obciążenie od odkładu składowanego przy wykopie. Wtedy obudowa ma dobraną nośność i stateczność z tym obciążeniem. Bez tego założenia składowanie blisko krawędzi może być niedopuszczalne.
Nie. Odległość 0,6 m dotyczy szczególnego przypadku wykopu obudowanego z obciążeniem uwzględnionym w doborze obudowy. Dla wykopów nieobudowanych lub obudowanych bez uwzględnienia obciążenia odkład trzeba lokować poza strefą klina naturalnego odłamu gruntu, co zwykle daje większe odległości.
Szukaj w treści słów: "wykop obudowany", "ściany pionowe" oraz warunku, że obciążenie urobku uwzględniono w doborze obudowy. Gdy te elementy występują razem, zadania często sprawdzają minimalną odległość odkładu od krawędzi, czyli 0,6 m.
Najczęściej: składowanie urobku bezpośrednio przy krawędzi, brak sprawdzenia dokumentacji obudowy (czy uwzględnia obciążenie), mylenie zasad dla wykopu obudowanego i nieobudowanego oraz zastawianie wolnego pasa przy krawędzi. Te błędy zwiększają ryzyko osunięć i wypadków.
Minimalną odległość 0,6 m można stosować wtedy, gdy spełnione są łącznie warunki: wykop ma ściany pionowe, jest obudowany oraz w doborze/projekcie obudowy przewidziano obciążenie od odkładu. Jeśli któryś warunek nie jest spełniony, trzeba stosować bardziej restrykcyjne zasady składowania.
Im bliżej krawędzi leży urobek, tym większy nacisk działa na grunt w strefie przy krawędzi oraz na elementy obudowy. To może powodować przemieszczenia gruntu i wzrost parcia na obudowę. Odsunięcie odkładu zmniejsza ryzyko utraty stateczności i ogranicza możliwość osuwania się ścian.
Tak. Wolny pas przy krawędzi ułatwia bezpieczne przejście, prowadzenie robót, kontrolę obudowy i ogranicza ryzyko przypadkowego zsunięcia materiału do wykopu. Nawet gdy minimalnie dopuszcza się 0,6 m, w praktyce trzeba pilnować, aby ta strefa nie była zastawiona narzędziami lub urobkiem.
Ucz się zasad BHP dla robót ziemnych: rodzaje wykopów, obudowy, strefy składowania urobku oraz typowe wartości minimalnych odległości. Trenuj rozpoznawanie warunków w treści zadania (obudowany/nieobudowany, czy obciążenie uwzględniono). Rozwiązuj testy i analizuj, z jakiego przypadku wynika dana odpowiedź.
info

Około 54% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Źródła:

  • Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 6 lutego 2003 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy podczas wykonywania robót budowlanych, § 151 ust. 1 pkt 1, Dz.U. 2003 nr 47 poz. 401
  • arslege.pl – baza aktów prawnych: "Rozporządzenie w sprawie BHP podczas wykonywania robót budowlanych (Dz.U. 2003 nr 47 poz. 401)" (strona aktu z treścią § 151) – dostęp 2026-02-18
  • gov.pl / ISAP – Internetowy System Aktów Prawnych: "Dz.U. 2003 nr 47 poz. 401" (strona publikatora aktu) – dostęp 2026-02-18

Materiały:

  • Tekst rozporządzenia BHP dla robót budowlanych (dział dotyczący robót ziemnych i wykopów)
  • Materiały szkoleniowe BHP dla robót ziemnych (wykopy, obudowy, składowanie urobku)
  • Instrukcje organizacji robót i plan BIOZ na budowie (przykładowe zapisy dot. wykopów)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego