KWALIFIKACJA MEC3 - STYCZEŃ 2016

PYTANIE NR 40.
W jakim przedziale może zmieniać się ciśnienie na wyjściu naprawionej sprężarki, jeżeli zgodnie z dokumentacją, powinno ono wynosić 2 bar ±5%?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Odchyłka ±5% od 2 bar oznacza, że dopuszczalna zmiana wynosi 2×0,05 = 0,10 bar.
Zakres prawidłowy to więc 2,00 ± 0,10 bar, czyli 1,90–2,10 bar. Pozostałe przedziały wynikają z błędnego policzenia 5% lub przyjęcia zbyt szerokiej tolerancji.

Pełne wyjaśnienie:

W zapisie "2 bar ±5%" wartość 2 bar jest wartością nominalną, a "±5%" oznacza dopuszczalne odchylenie w obie strony o 5% tej wartości.

Krok 1: oblicz 5% z 2 bar
5% = 0,05, więc:
2 bar × 0,05 = 0,10 bar

Krok 2: wyznacz granice przedziału

  • dolna granica: 2,00 − 0,10 = 1,90 bar
  • górna granica: 2,00 + 0,10 = 2,10 bar

Dlatego poprawny przedział to 1,90–2,10 bar – dokładnie taki zakres oznacza tolerancja ±5%.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • Przedział "1,85–2,05 bar" jest przesunięty: dolna granica jest zbyt niska, a górna zbyt niska. To typowy skutek pomylenia wartości odchyłki lub policzenia jej tylko dla jednej strony.
  • Przedział "1,55–2,55 bar" jest zdecydowanie zbyt szeroki i odpowiadałby tolerancji rzędu kilkudziesięciu procent, a nie 5%. To częsty błąd po przecinku (0,05 vs 0,5) albo złe przeliczenie procentu.
  • Przedział "1,95–2,15 bar" ma nierówną odchyłkę: −0,05 bar i +0,15 bar, co nie spełnia warunku "±" (odchyłka ma być taka sama w dół i w górę).

Wskazówka egzaminacyjna: przy tolerancji procentowej zawsze najpierw policz odchyłkę w jednostkach (tu: bar), a dopiero potem dodaj i odejmij tę samą wartość. To minimalizuje pomyłki w granicach przedziału.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Liczyć trzeba procent jako ułamek: 5% = 0,05. Następnie mnożysz wartość nominalną przez 0,05: 2 bar × 0,05 = 0,10 bar. Ta wartość 0,10 bar to odchyłka, którą potem dodajesz i odejmujesz od 2 bar.
Oznacza, że ciśnienie na wyjściu powinno być blisko 2 bar, ale może się różnić o maksymalnie 5% tej wartości w dół i w górę. Czyli dopuszczalny jest przedział: 2 bar minus odchyłka i 2 bar plus odchyłka.
Symbol "±" oznacza symetryczną odchyłkę: tyle samo poniżej i powyżej wartości nominalnej. Jeśli policzysz tylko jedną stronę, możesz uznać za poprawny wynik, który przekracza wymagania dokumentacji po drugiej stronie zakresu.
Minimalna wartość to wartość nominalna minus 5%: najpierw liczysz 5% z 2 bar (0,10 bar), a potem odejmujesz: 2,00 − 0,10 = 1,90 bar. To dolna granica dopuszczalnego przedziału.
Maksymalna wartość to wartość nominalna plus 5%: odchyłka wynosi 0,10 bar, więc 2,00 + 0,10 = 2,10 bar. Powyżej tej wartości sprężarka nie spełnia wymagań, jeśli dokumentacja podaje ±5%.
Nie powinno się "zmieniać" wymagań z dokumentacji. Jeśli przyrząd ma zbyt dużą niepewność, rozwiązaniem jest użycie dokładniejszego manometru, sprawdzenie kalibracji lub wykonanie pomiaru w stabilnych warunkach, a nie poszerzanie tolerancji na oko.
Najczęstsze są: pomylenie 5% z 0,5 (przesunięcie przecinka), policzenie 5% od złej wartości, wyznaczenie tylko jednej granicy oraz niesymetryczne dodanie/odjęcie innej liczby niż ta sama odchyłka. Pomaga zapis: odchyłka = wartość × 0,05.
Za niskie ciśnienie powoduje spadek siły siłowników i błędną pracę zaworów, a za wysokie może przyspieszać zużycie elementów, zwiększać nieszczelności i ryzyko uszkodzeń. Dlatego po serwisie sprawdza się, czy parametr mieści się w dopuszczalnym zakresie.
Trzeba wykonać pomiar w warunkach pracy z odbiornikiem (przepływem), a nie tylko "na pusto". Stabilizujesz układ, obserwujesz wskazania manometru i porównujesz z przedziałem z dokumentacji. Jeśli ciśnienie spada, diagnozuje się nieszczelności lub wydajność.
Dobrą praktyką jest wpisanie: wartość nominalna, dopuszczalny przedział oraz wynik pomiaru, np. zadane 2,00 bar; dopuszczalne 1,90–2,10 bar; zmierzone 1,98 bar. Ułatwia to ocenę zgodności po naprawie i późniejsze reklamacje.
info

Statystycznie 55% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że odchyłka ±5% od 2 bar oznacza, że dopuszczalna zmiana wynosi 2×0,05 = 0,10 bar.Zakres prawidłowy to więc 2,00 ± 0,10 bar, czyli 1,90–2,10 bar.

Źródła:

  • Wikipedia (PL): Procent — https://pl.wikipedia.org/wiki/Procent (dostęp: 2026-03-01)
  • Wikipedia (PL): Bar (jednostka) — https://pl.wikipedia.org/wiki/Bar_(jednostka) (dostęp: 2026-03-01)
  • Khan Academy (PL): Procenty (dział) — https://pl.khanacademy.org/math/arithmetic/arith-review-percentages (dostęp: 2026-03-01)

Materiały:

  • Podręcznik/nota szkoleniowa z podstaw procentów i tolerancji w pomiarach
  • Materiały dydaktyczne z metrologii warsztatowej (błędy i niepewność pomiaru – ujęcie podstawowe)
  • Instrukcje/DTR urządzeń pneumatycznych omawiające parametry nominalne i dopuszczalne odchyłki

Aktualizacja pytania: 31.03.2026

Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego