KWALIFIKACJA HAN2 - CZERWIEC 2022

PYTANIE NR 30.
W jednostce handlowej stwierdzono niedobór niezawiniony towarów w cenie zakupu 2 450,00 zł. Niedobór mieszczący się w granicach norm w wynosi 1 300,00 zł. Rozliczenie niedoboru przekraczającego granicę normy należy zaksięgować w ciężar konta
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Niedobór ogółem to 2 450,00 zł, a w normie 1 300,00 zł, więc ponad normę przypada 1 150,00 zł (2 450,00 − 1 300,00).
Ta część nie jest kosztem zużycia ani finansowym, tylko skutkiem zdarzenia operacyjnego, dlatego ujmuje się ją jako pozostałe koszty operacyjne w kwocie 1 150,00 zł.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniu podano niedobór niezawiniony towarów w cenie zakupu 2 450,00 zł oraz informację, że część niedoboru mieści się w granicach norm i wynosi 1 300,00 zł. Pytanie dotyczy rozliczenia części przekraczającej normę.

Krok 1: obliczenie niedoboru ponad normę
Najpierw trzeba wyodrębnić część, która nie mieści się w normach ubytków:
2 450,00 zł − 1 300,00 zł = 1 150,00 zł.

Krok 2: dobór właściwej grupy kosztów
Niedobory ponadnormatywne (nawet jeśli niezawinione) nie są typowym kosztem zużycia materiałów i energii ani kosztem wytworzenia, bo nie wynikają z procesu produkcyjnego ani z normalnego zużycia mediów. Nie są też kosztami finansowymi, ponieważ nie powstają z operacji finansowych (np. odsetek, różnic kursowych). Z punktu widzenia klasyfikacji zdarzeń gospodarczych są to skutki operacyjne inne niż podstawowa działalność handlowa, dlatego ujmuje się je jako pozostałe koszty operacyjne.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • "Zużycie materiałów i energii 1 150,00 zł." – to konto służy do ewidencji bieżącego zużycia (np. energia, paliwa, materiały pomocnicze), a nie strat z niedoborów towarów ujawnionych przy inwentaryzacji.
  • "Koszty finansowe 1 300,00 zł." – dotyczy kategorii finansowej i dodatkowo zawiera kwotę odnoszącą się do niedoboru mieszczącego się w normie, a pytanie dotyczy części ponad normę.
  • "Koszt wytworzenia wyrobów gotowych 1 300,00 zł." – odnosi się do produkcji i kalkulacji wytworzenia, a zadanie dotyczy jednostki handlowej i niedoborów towarów; ponadto użyto kwoty z części w normie, nie z części ponadnormatywnej.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze podkreśl w treści, czy pytanie dotyczy "w normie" czy "ponad normę", a potem wykonaj proste działanie różnicowe. Dopiero po obliczeniu kwoty wybieraj konto kosztów.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Niedobór niezawiniony to brak towarów ujawniony np. w czasie inwentaryzacji, którego nie da się przypisać winie pracownika (nie ma osoby odpowiedzialnej). Może wynikać z ubytków naturalnych, błędów ewidencji lub zdarzeń losowych. W rachunkowości ważne jest rozróżnienie części w normach i ponad normę.
Najpierw ustalasz niedobór ogółem, a potem odejmujesz część mieszczącą się w normach ubytków. Wynik to niedobór ponadnormatywny. W tym typie zadań kluczowe jest proste działanie: ogółem − w normie, a dopiero potem dobór konta księgowego.
Bo nie jest to typowy koszt działalności podstawowej (sprzedaży/zużycia), tylko skutek zdarzenia operacyjnego ujawnionego np. przy inwentaryzacji. Taki koszt nie wynika bezpośrednio z procesu sprzedaży ani z finansowania, dlatego klasyfikuje się go do pozostałych kosztów operacyjnych.
Nie zawsze. W praktyce część mieszcząca się w normach ubytków bywa ujmowana jako koszt związany z normalnym funkcjonowaniem obrotu towarowego. Egzaminacyjnie najważniejsze jest to, że pytanie o część ponad normę prowadzi do ujęcia jej jako kosztu pozostałej działalności operacyjnej.
Sformułowanie "w ciężar konta" oznacza zapis po stronie Wn (debet) danego konta. W zadaniach egzaminacyjnych jest to skrót informujący, że dana kwota obciąża wskazany rodzaj kosztów albo strat. Trzeba więc wybrać konto, na którym koszt ma się pojawić po stronie Wn.
Koszty finansowe wynikają z operacji finansowych (np. odsetki, różnice kursowe, prowizje bankowe). Pozostałe koszty operacyjne dotyczą zdarzeń operacyjnych innych niż podstawowa działalność (np. straty, kary, niedobory). Jeśli zdarzenie nie ma związku z finansowaniem, zwykle nie jest kosztem finansowym.
Najczęstsze pomyłki to: wybór konta bez obliczenia części ponad normę, przeniesienie do księgowania kwoty "w normie" zamiast różnicy, oraz mylenie kategorii kosztów (operacyjne vs finansowe). Pomaga zasada: najpierw policz, potem klasyfikuj.
W zadaniach egzaminacyjnych kwota w odpowiedzi jest częścią testu: ma wynikać z obliczenia. Jeśli konto jest dobrane poprawnie, ale kwota jest błędna, odpowiedź jest traktowana jako niepoprawna. Dlatego zawsze sprawdź odejmowanie i zapis kwoty z dwoma miejscami po przecinku.
To konto stosuje się do ewidencji zużycia materiałów (np. opakowań pomocniczych, materiałów biurowych) oraz energii, a nie do rozliczania niedoborów towarów. Jeśli pytanie dotyczy strat, niedoborów, kar lub innych zdarzeń incydentalnych, częściej właściwe są pozostałe koszty operacyjne.
Warto ćwiczyć schemat: 1) odczytaj, czy chodzi o "w normie" czy "ponad normę", 2) policz różnicę, 3) przypisz do właściwej grupy kosztów (podstawowe/pozostałe/finansowe). Rozwiązuj zestawy zadań z inwentaryzacji i klasyfikacji kont.
info

Statystycznie 48% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Materiały:

  • Podręczniki do podstaw rachunkowości (dział: inwentaryzacja i rozliczanie różnic)
  • Materiały edukacyjne z ewidencji towarów i rozliczania niedoborów w jednostkach handlowych
  • Zadania rachunkowe z tematów: ubytki naturalne, niedobory, szkody

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego