KWALIFIKACJA ROL10 - STYCZEŃ 2019

PYTANIE NR 3.
W klatce meteorologicznej do pomiaru najniższej (minimalnej) temperatury w określonym przedziale czasu służy termometr oznaczony
Ilustracja przedstawia schematyczny rysunek klatki meteorologicznej, w której znajdują się cztery termometry oznaczone
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Temperaturę minimalną w danym przedziale czasu rejestruje termometr minimalny (stosowany do wyznaczania najniższej wartości od poprzedniego odczytu). W tym zadaniu należy wskazać go na ilustracji z wyposażeniem klatki meteorologicznej; na rysunku odpowiada mu oznaczenie IV.

Pełne wyjaśnienie:

W klatce meteorologicznej umieszcza się przyrządy tak, aby pomiar temperatury był możliwie reprezentatywny: osłona ogranicza wpływ bezpośredniego promieniowania słonecznego i opadów, a jednocześnie zapewnia przewiew. W praktyce rolniczej szczególnie istotne są ekstrema dobowe, bo informują o ryzyku przymrozków oraz o warunkach stresowych dla roślin.

Temperatura minimalna w określonym przedziale czasu (najczęściej od ostatniego odczytu) jest wyznaczana przy użyciu termometru minimalnego. Jest to przyrząd, który pozwala odtworzyć najniższą temperaturę, jaka wystąpiła od poprzedniego sprawdzenia, a nie tylko temperaturę chwilową w momencie odczytu.

W tym pytaniu odpowiedzi są podane jako oznaczenia cyframi, więc rozwiązanie polega na poprawnej identyfikacji przyrządu na ilustracji. Odpowiedź "cyfrą IV" jest poprawna, ponieważ na dołączonym rysunku termometr służący do pomiaru (rejestracji) temperatury minimalnej został właśnie tak oznaczony.

Pozostałe odpowiedzi są niepoprawne, bo wskazują inne elementy zestawu (np. termometr przeznaczony do temperatury maksymalnej lub termometr do odczytu bieżącego/porównawczego). Typowym błędem jest automatyczne kojarzenie "minimalnej" z dowolnym termometrem w klatce bez rozróżnienia funkcji: minimalny ma za zadanie "zapamiętać" najniższą wartość z okresu, a maksymalny analogicznie najwyższą; termometr bieżący pokazuje natomiast stan w chwili odczytu.

W przygotowaniu do egzaminu pomaga ćwiczenie na zdjęciach i schematach: rozpoznawaj, który przyrząd odpowiada za minimum, maksimum oraz pomiar chwilowy, a następnie zawsze łącz funkcję z treścią pytania ("najniższa w przedziale czasu" = termometr minimalny). Dzięki temu nawet przy różnym układzie elementów na rysunku poprawnie wybierzesz wskazane oznaczenie.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Klatka meteorologiczna to osłona dla przyrządów (np. termometrów), która ogranicza wpływ promieniowania słonecznego i opadów, a jednocześnie zapewnia przewiew. Dzięki temu pomiar temperatury jest bliższy rzeczywistym warunkom powietrza, a nie nagrzaniu przyrządu przez słońce.
To najniższa temperatura, jaka wystąpiła od poprzedniego odczytu do chwili bieżącej (np. od wczoraj do dziś). Nie jest to temperatura chwilowa, tylko ekstremum z danego okresu, ważne m.in. przy ocenie przymrozków w gospodarstwie.
Termometr minimalny jest skonstruowany tak, by umożliwić odczyt najniższej wartości z okresu pomiarowego. Po spadku temperatury "zatrzymuje" wskazanie minimum do czasu ręcznego zresetowania/przywrócenia ustawienia przed kolejnym okresem obserwacji.
Minimum temperatury pomaga ocenić ryzyko przymrozków i uszkodzeń roślin. Na tej podstawie planuje się ochronę upraw (np. okrywanie, zraszanie, dobór terminu zabiegów). To też ważny parametr w notatkach agrometeorologicznych gospodarstwa.
W zadaniach egzaminacyjnych rozróżnienie wynika z cech konstrukcyjnych i podpisów na ilustracji. Zasada jest prosta: minimalny służy do zapamiętania najniższej wartości z okresu, a maksymalny najwyższej. Warto ćwiczyć identyfikację na zdjęciach i schematach.
Nie wprost. Termometr bieżący pokazuje temperaturę w chwili odczytu, więc aby wyznaczyć minimum, trzeba by wykonywać częste pomiary i porównać wyniki. Termometr minimalny jest przeznaczony właśnie do rejestrowania minimum w określonym przedziale czasu.
Najczęściej raz na dobę o stałej porze, zgodnie z przyjętą organizacją obserwacji (np. w gospodarstwie lub na stacji). Kluczowe jest, że odczyt dotyczy minimum od poprzedniego sprawdzenia, więc porównywanie wyników ma sens tylko przy stałych odstępach czasu.
Najczęstsze pomyłki to mylenie "minimalnej" z "maksymalną" (bo oba termometry dotyczą ekstremów) oraz wybór przyrządu do odczytu chwilowego. Błąd nasila się, gdy uczeń nie czyta uważnie fragmentu "w określonym przedziale czasu".
Nie w pełni. Jeśli odpowiedzi są wyłącznie numerami (I–IV), to konieczna jest ilustracja, która przypisuje numery do konkretnych przyrządów. Bez rysunku można wyjaśnić zasadę (minimum mierzy termometr minimalny), ale nie da się wskazać właściwej cyfry.
Najlepiej pracować na zestawach zdjęć/rysunków: klatka meteorologiczna, termometr minimalny i maksymalny, psychrometr oraz deszczomierz. Ucz się łączyć słowa kluczowe w pytaniu (np. "minimum w okresie") z funkcją przyrządu, a dopiero potem z oznaczeniem na rysunku.
info

Około 43% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Według specjalistów z branży: "Temperaturę minimalną w danym przedziale czasu rejestruje termometr minimalny (stosowany do wyznaczania najniższej wartości od poprzedniego odczytu)."

Źródła:

  • WMO (World Meteorological Organization), "Guide to Meteorological Instruments and Methods of Observation (WMO-No. 8)", część dotycząca pomiaru temperatury i przyrządów do rejestracji ekstremów (minimum/maximum) – dostęp przez WMO Library, https://library.wmo.int/ (wyszukiwanie WMO-No. 8) - dostęp 2026-02-27
  • Encyclopaedia Britannica, hasło "Thermometer" (zagadnienia: thermometers for maximum/minimum temperature) https://www.britannica.com/technology/thermometer - dostęp 2026-02-27
  • Met Office (UK), materiały edukacyjne o pomiarach meteorologicznych i ekspozycji przyrządów (screen/shelter, temperature measurement) https://www.metoffice.gov.uk/weather/learn-about/weather/how-weather-works/observations - dostęp 2026-02-27

Materiały:

  • Podręczniki/kompendia z agrometeorologii dla szkół rolniczych (działy o pomiarach temperatury i klatce meteorologicznej)
  • Instrukcje i opisy wyposażenia stacji meteorologicznych (termometry: minimalny i maksymalny) w materiałach edukacyjnych
  • Ćwiczenia z rozpoznawania przyrządów meteorologicznych na rysunkach/zdjęciach (zestawy egzaminacyjne, karty pracy)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego