KWALIFIKACJA ELM3 - STYCZEŃ 2012

PYTANIE NR 35.
W kroku 4 siłownik 1A jest
Ilustracja przedstawia wykres czasowy, który jest używany w kontekście egzaminu zawodowego dla mechatroników, w
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
W kroku 4 należy odczytać jednocześnie stan 1A, kierunek ruchu 2A oraz stan silnika M1 z dołączonej sekwencji/diagramu.
Poprawna odpowiedź wskazuje: 1A jest już wysunięty (stan ustalony), 2A nadal się wysuwa (stan przejściowy), a M1 jest załączony w tym kroku.

Pełne wyjaśnienie:

Zadanie sprawdza umiejętność odczytu stanu elementów wykonawczych w konkretnym kroku sekwencji. W praktyce w układach mechatronicznych jeden "krok" cyklu może opisywać równoczesne działania kilku elementów: część z nich może być w stanie ustalonym (np. siłownik już dojechał do krańcówki), a część w stanie przejściowym (np. inny siłownik jest w trakcie ruchu). Dodatkowo w tym samym kroku może być określony stan napędu elektrycznego.

Odpowiedź "wysunięty, siłownik 2A w trakcie wysuwania, a silnik M1 włączony" jest poprawna, ponieważ rozróżnia:

  • "wysunięty" – opisuje stan końcowy siłownika 1A (tłoczysko jest w położeniu wysuniętym),
  • "w trakcie wysuwania" – opisuje ruch siłownika 2A (nie osiągnął jeszcze położenia końcowego),
  • "silnik włączony" – oznacza, że w tym kroku napęd M1 ma być zasilany/pracować.

Pozostałe odpowiedzi są niepoprawne z typowych powodów interpretacyjnych:

  • Wariant z "wsunięty, siłownik 2A w trakcie wysuwania, a silnik M1 włączony" zmienia stan 1A na przeciwny. To częsty błąd, gdy myli się, czy dany krok dotyczy fazy przed czy po zadziałaniu czujnika krańcowego.
  • Wariant z "wysunięty, siłownik 2A w trakcie wsuwania, a silnik M1 wyłączony" odwraca kierunek ruchu 2A oraz dodatkowo wyłącza M1. To zwykle wynika z automatycznego "dopasowania" do innego fragmentu cyklu (np. fazy powrotu) zamiast odczytu właściwego kroku.
  • Wariant z "wysunięty, siłownik 2A w trakcie wysuwania, a silnik M1 wyłączony" jest bliski poprawnej konfiguracji, ale błędnie zmienia stan M1. Taki błąd powstaje, gdy zdający analizuje tylko pneumatykę i pomija część elektryczną (napęd).

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze odczytuj krok w trzech częściach: stan elementu (wsunięty/wysunięty), ruch (wysuwa/wsuwa/brak ruchu) oraz sygnał sterujący (np. M1 włączony/wyłączony). To ogranicza pomyłki wynikające z pośpiechu.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
"Wysunięty" oznacza stan położenia końcowego: tłoczysko siłownika znajduje się w pozycji maksymalnego wysunięcia (zwykle potwierdzone czujnikiem krańcowym). To nie to samo co "w trakcie wysuwania", które opisuje ruch przejściowy.
To informacja, że siłownik wykonuje ruch w kierunku wysunięcia i nie osiągnął jeszcze położenia końcowego. Na sekwencji/diagramie zwykle widać, że sygnał sterujący jest aktywny, ale warunek krańcówki "wysunięty" nie jest jeszcze spełniony.
Stan to pozycja (wsunięty/wysunięty), a ruch to zmiana pozycji (wysuwanie/wsuwanie). W praktyce: stan jest "0/1" (osiągnięty), a ruch jest fazą przejściową. W zadaniach czytaj uważnie, czy mowa o położeniu czy o procesie ruchu.
W układach sekwencyjnych krok opisuje sytuację systemu w danym momencie: jeden siłownik może już zakończyć ruch (stan ustalony), inny dopiero się porusza (stan przejściowy), a napęd elektryczny może być załączony jako warunek technologiczny. To typowe dla cykli równoległych.
Najczęściej myli się "wysunięty" z "w trakcie wysuwania", odwraca się kierunek ruchu (wsuwanie zamiast wysuwania) oraz pomija stan elementów elektrycznych (np. silnika). Pomaga schemat: najpierw stan 1A, potem ruch 2A, na końcu M1.
Tak, to zależy od logiki procesu. W wielu stanowiskach silnik (np. przenośnik, wrzeciono, wentylator) pracuje równolegle z ruchem siłownika, jeśli wymaga tego technologia. Na egzaminie nie zgaduj "z zasady", tylko odczytuj stan M1 z kroku sekwencji.
Najczęściej wtedy, gdy krok sekwencji obejmuje fazę ruchu między dwoma czujnikami krańcowymi (start ruchu i dojazd do końca). Taki opis pojawia się w diagramach przebiegów, GRAFCET/SFC lub w tabelach kroków, gdzie rozróżnia się stany ustalone i przejściowe.
Ćwicz odczyt: (1) położeń siłowników, (2) sygnałów czujników krańcowych, (3) sygnałów sterujących zaworami/cewkami oraz (4) stanów napędów (M1). Dobrą metodą jest rysowanie osi czasu i zaznaczanie, co w danym kroku jest stanem, a co ruchem.
Najczęściej są to czujniki krańcowe siłowników (mechaniczne, indukcyjne, magnetyczne), czujniki ciśnienia/przepływu, timery oraz warunki logiczne w sterowniku. Przejście kroku zwykle następuje po spełnieniu warunku, np. "1A wysunięty" lub "2A wsunięty".
Skup się na tym, czy w danym kroku przewidziano pracę napędu (M1) jako warunek procesu. Jeśli diagram pokazuje aktywny sygnał M1 w kroku, wybierz "włączony". Jeśli M1 ma pracować dopiero w następnym kroku lub jest blokowany warunkiem bezpieczeństwa, wybierz "wyłączony".
info

Statystycznie 45% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Materiały:

  • Podręczniki/zeszyty ćwiczeń z pneumatyki i elektropneumatyki (sekcje o stanach siłowników i sekwencjach)
  • Materiały dydaktyczne o opisie sekwencji (np. GRAFCET/SFC) i interpretacji kroków
  • Instrukcje producentów zaworów rozdzielających i siłowników (opis stanów pracy, symbole, przebiegi)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego