KWALIFIKACJA ELM2 - STYCZEŃ 2018

PYTANIE NR 17.
W którą końcówkę powinien być wyposażony wkrętak służący do dokręcenia wkrętu przedstawionego na rysunku?
Ilustracja przedstawia metalowy wkręt z łbem typu Torx, co jest kluczowe w kontekście pytania egzaminacyjnego dotyczącego
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Końcówkę wkrętaka dobiera się do kształtu gniazda w łbie wkrętu.
Jeśli na rysunku widać gniazdo w kształcie sześcioramiennej "gwiazdy", właściwą końcówką jest Torx. Zastosowanie krzyżaka (Phillips/Pozidriv) lub Tri-Wing nie pasuje i zwiększa ryzyko wyrobienia gniazda.

Pełne wyjaśnienie:

Dobór końcówki wkrętaka (bitu) zawsze wynika z geometrii gniazda w łbie wkrętu. W praktyce montażu i serwisu elektroniki jest to ważne, bo niewłaściwy bit łatwo niszczy gniazdo wkrętu, powoduje ześlizgiwanie się narzędzia i może doprowadzić do uszkodzenia elementów obok (np. obudowy, płytki, złączy).

Odpowiedź "Torx" jest poprawna, gdy na rysunku gniazdo ma postać wielowypustu w kształcie sześcioramiennej gwiazdy. Ten profil zapewnia dobre przeniesienie momentu i mniejszą tendencję do "wychodzenia" końcówki z gniazda przy dokręcaniu.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują:

  • "Philips" dotyczy klasycznego krzyżaka. W praktyce krzyżak ma inne krawędzie prowadzące i inną liczbę/układ ramion niż gniazdo gwiazdkowe, więc nie będzie prawidłowo współpracował z gniazdem Torx.
  • "Pozidriv" jest odmianą krzyżaka o dodatkowych nacięciach/rowkach. Mimo że bywa mylony z Philipsem, nadal pozostaje profilem krzyżowym, a nie "gwiazdą", więc nie jest właściwy dla gniazda Torx.
  • "Tri-Wing" ma trzy "skrzydełka" i jest stosowany jako profil specjalny (często zabezpieczający). Jeśli rysunek przedstawia sześcioramienną gwiazdę, Tri-Wing nie dopasuje się geometrycznie.

Wskazówka egzaminacyjna: przed wyborem odpowiedzi porównaj liczbę ramion i kształt krawędzi gniazda. Krzyżak ma 4 główne ramiona, Tri-Wing ma 3, a Torx ma 6 charakterystycznych "płatków".

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Torx to profil gniazda wkrętu w kształcie sześcioramiennej "gwiazdy". Rozpoznasz go po 6 równomiernie rozmieszczonych "płatkach" w gnieździe łba. Do takiego wkrętu dobiera się bit Torx o właściwym rozmiarze, aby nie wyrobić gniazda.
Torx ma 6 wyraźnych ramion (gwiazda), a Phillips jest krzyżakiem z 4 ramionami. Na rysunku Torx wygląda bardziej jak "kwiat"/gwiazda, a Phillips jak klasyczny znak plus. Najpewniej porównaj liczbę ramion i kształt krawędzi gniazda.
Niewłaściwy bit nie przenosi poprawnie momentu, ślizga się w gnieździe i może je wyrobić. W elektronice grozi to porysowaniem obudowy, uszkodzeniem elementów obok, a także wydłużeniem serwisu, bo zniszczony wkręt trudniej odkręcić.
Pozidriv to odmiana profilu krzyżowego zaprojektowana do lepszego przenoszenia momentu. Bywa mylony z Phillips, ale ma dodatkowe nacięcia i inny kształt krawędzi. W praktyce trzeba użyć właściwego bitu, bo zamiana profili zwiększa ryzyko uszkodzenia gniazda.
Nie. Tri-Wing ma trzy "skrzydełka" (3 ramiona) i jest innym profilem niż Torx. Torx ma 6 ramion i charakterystyczny kształt gwiazdy. Użycie Tri-Wing w gnieździe Torx nie zapewni dopasowania i może doprowadzić do zniszczenia wkrętu.
Wkręty Torx często spotyka się w obudowach, laptopach, zasilaczach, sprzęcie RTV oraz w miejscach, gdzie ważne jest pewne przeniesienie momentu i mniejsze ryzyko ześlizgu narzędzia. Ułatwiają też montaż powtarzalny, np. na stanowiskach produkcyjnych.
Dobierz rozmiar tak, aby bit wchodził w gniazdo ciasno, bez luzu i bez konieczności "wbijania". Zbyt mały bit będzie się ślizgał i wyrobi gniazdo, a zbyt duży nie wejdzie. W serwisie warto mieć komplet bitów Torx w popularnych rozmiarach.
Wkręty krzyżowe (np. Phillips) bywają częstsze w prostszych obudowach i tańszych konstrukcjach, gdzie liczy się kompatybilność narzędzi. Torx jest popularny tam, gdzie wymaga się lepszego przenoszenia momentu i mniejszego ryzyka uszkodzeń podczas montażu i serwisu.
Najczęstsze błędy to mylenie profili krzyżowych (Phillips z Pozidriv) oraz szybkie wybieranie "najbardziej znanej" odpowiedzi bez policzenia ramion gniazda. Warto zatrzymać się na chwilę i sprawdzić cechy: liczba ramion i charakter krawędzi.
Ćwicz rozpoznawanie profili na zdjęciach i w realnych elementach złącznych: Torx, krzyżaki i profile specjalne. Pomaga też praca z zestawem bitów i porównywanie dopasowania "na sucho". Na egzaminie analizuj kształt gniazda, nie sugeruj się samą nazwą.
info

Statystycznie 82% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnio łatwe

Specjaliści zwracają uwagę: "Końcówkę wkrętaka dobiera się do kształtu gniazda w łbie wkrętu.Jeśli na rysunku widać gniazdo w kształcie sześcioramiennej "gwiazdy", właściwą końcówką jest Torx."

Źródła:

  • Wikipedia: Torx — https://pl.wikipedia.org/wiki/Torx (dostęp: 28.02.2026)
  • Wikipedia: Wkręt krzyżowy Phillips — https://en.wikipedia.org/wiki/Phillips_screw_drive (dostęp: 28.02.2026)
  • Wikipedia: Pozidriv — https://en.wikipedia.org/wiki/Pozidriv (dostęp: 28.02.2026)

Materiały:

  • Katalogi i karty produktowe producentów bitów/wkrętaków (sekcje: profile końcówek)
  • Tablice porównawcze typów gniazd wkrętów (materiały szkolne z montażu mechanicznego)
  • Instrukcje serwisowe urządzeń elektronicznych (wymagane typy wkrętów/bitów)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego