KWALIFIKACJA MED3 + MED14 - CZERWIEC 2022

PYTANIE NR 18.
W której kolejności należy prawidłowo zdjąć i założyć pacjentce z niedowładem prawej kończyny górnej koszulę nocną?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Przy niedowładzie prawej kończyny górnej rozbieranie zaczyna się od strony sprawnej (lewej), aby nie ciągnąć i nie przeciążać kończyny słabszej. Przy ubieraniu postępuje się odwrotnie: najpierw wkłada się rękaw na kończynę niedowładną (prawą), a dopiero potem na sprawną, co ułatwia manewrowanie ubraniem.

Pełne wyjaśnienie:

W opiece nad osobą z niedowładem kluczowe jest takie prowadzenie czynności, aby maksymalnie chronić kończynę słabszą i jednocześnie ułatwić sobie manewrowanie odzieżą. Zasada praktyczna brzmi:

  • Rozbieranie: zaczynaj od kończyny sprawnej, a kończynę niedowładną zostaw na koniec.
  • Ubieranie: zaczynaj od kończyny niedowładnej, a kończynę sprawną ubieraj na końcu.

Dlaczego tak jest? Podczas zdejmowania koszuli trzeba "uwolnić" ręce z rękawów. Jeżeli najpierw spróbujesz zdjąć odzież z kończyny niedowładnej, zwykle wymaga to większego pociągania, skręcania materiału i manipulowania stawami, co zwiększa dyskomfort oraz ryzyko bólu (zwłaszcza w obrębie barku). Dlatego bezpieczniej jest najpierw zdjąć koszulę z kończyny sprawnej (tu: lewej), a dopiero potem ostrożnie z kończyny z niedowładem (tu: prawej).

Podczas zakładania jest odwrotnie: jeśli najpierw włożysz rękaw na kończynę sprawną, później trudno "przeciągnąć" odzież tak, aby bez szarpania ubrać kończynę niedowładną. Gdy zaczniesz od strony niesprawnej (tu: prawej), możesz spokojnie wsunąć rękę w rękaw i ułożyć materiał, a dopiero potem łatwo dopasować odzież do strony sprawnej (lewej).

Dlaczego pozostałe propozycje są błędne? Odpowiedzi sugerujące rozpoczynanie zarówno zdejmowania, jak i zakładania od tej samej kończyny upraszczają problem i ignorują fakt, że mechanika tych czynności jest inna. Wariant "zdejmowanie od prawej, zakładanie od lewej" odwraca bezpieczną sekwencję i może prowadzić do niepotrzebnego pociągania za kończynę niedowładną.

Wskazówka egzaminacyjna: zapamiętaj krótką regułę: "Słabsza na koniec przy zdejmowaniu, słabsza na początek przy zakładaniu". Zawsze dodatkowo oceniaj komfort pacjenta i wykonuj ruchy powoli, z asekuracją kończyny.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najczęściej stosuje się zasadę: przy ubieraniu zaczynaj od kończyny niedowładnej, a kończynę sprawną ubieraj na końcu. Ułatwia to wsunięcie ręki w rękaw i ogranicza szarpanie. Zawsze pracuj powoli, informuj pacjenta i kontroluj ból.
Bo kończyna sprawna łatwiej współpracuje, więc można bezpiecznie i szybko zdjąć rękaw bez nadmiernego ciągnięcia ubrania. Kończynę niedowładną zdejmuje się na końcu, aby zminimalizować manipulowanie stawami i ryzyko bólu lub urazu.
Częsty błąd to stosowanie tej samej strony startowej dla ubierania i rozbierania ("zawsze od chorej" albo "zawsze od zdrowej"). To prowadzi do szarpania materiału i gorszej kontroli kończyny niedowładnej. Trzeba rozróżniać: inaczej ubierasz, inaczej rozbierasz.
Zapewnij stabilną pozycję pacjenta, poinformuj o kolejnych ruchach, pracuj powoli i nie wykonuj gwałtownych pociągnięć. Zwracaj uwagę na bark po stronie niedowładnej. Utrzymuj intymność (parawan/okrycie) i obserwuj reakcje bólowe oraz zmęczenie.
W praktyce często tak, bo ułatwia to manewrowanie odzieżą i chroni stronę słabszą. Wyjątki mogą wynikać ze specyfiki ubrania, ograniczeń stawowych, bólu lub zaleceń zespołu terapeutycznego. Najważniejsze jest bezpieczeństwo i komfort pacjenta.
Szukaj słów "niedowład", "porażenie", "ograniczenie ruchu" oraz wskazanej strony (prawa/lewa). Następnie zastosuj regułę sekwencji: rozbieranie zaczynaj od sprawnej, ubieranie od niesprawnej. To pozwala szybko dopasować kolejność bez zgadywania.
Najłatwiejsze są ubrania luźne, z szerokimi rękawami i prostym zapięciem (np. napy, rzepy), które nie wymagają dużej siły ani precyzji. Ułatwiają wsuwanie kończyny w rękaw i zmniejszają potrzebę podnoszenia rąk, co bywa trudne po udarze.
Po stronie niedowładnej mięśnie stabilizujące staw barkowy często są osłabione, więc łatwiej o ból i przeciążenie przy pociąganiu za rękę lub rękaw. Dlatego podczas ubierania/rozbierania należy podpierać kończynę, unikać szarpania i wykonywać ruchy w bezpiecznym zakresie.
Pomaga prosta reguła: "Zdejmuj od sprawnej, zakładaj na niesprawną". Możesz też zapamiętać cel: przy rozbieraniu chcesz oszczędzić słabszą kończynę, a przy ubieraniu chcesz ułatwić jej wsunięcie w rękaw.
Gdy pacjent jest ciężki, ma duże ograniczenia ruchu, silny ból, ryzyko upadku lub brak współpracy, a także gdy czynność wymaga obracania w łóżku. Druga osoba zwiększa bezpieczeństwo, zmniejsza obciążenie kręgosłupa opiekuna i poprawia komfort pacjenta.
info

Statystycznie 69% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że przy niedowładzie prawej kończyny górnej rozbieranie zaczyna się od strony sprawnej (lewej), aby nie ciągnąć i nie przeciążać kończyny słabszej.

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z podstaw pielęgnowania/opieki długoterminowej dla kierunku opiekun medyczny
  • Standardy i procedury wewnętrzne placówek (DPS, ZOL, oddziały szpitalne) dotyczące zmiany bielizny u pacjenta niesamodzielnego
  • Filmy instruktażowe z ergonomii i transferu pacjenta (ubieranie/rozbieranie w łóżku)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego