KWALIFIKACJA ROL2 - CZERWIEC 2023

PYTANIE NR 28.
W której pozycji powinna być ustawiona przekładnia główna siewnika punktowego, aby w uprawie o szerokości międzyrzędzi 40 cm uzyskać nawożenie nawozem w ilości 300 kg/ha?
Ilustracja przedstawia tabelę, która jest częścią pytania egzaminacyjnego dotyczącego ustawienia przekładni głównej siewnika
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Prawidłową pozycję przekładni głównej dobiera się z tabeli nastaw/kalibracji siewnika dla zadanego rozstawu międzyrzędzi i dawki nawozu w kg/ha.
Przy międzyrzędziach 40 cm i dawce 300 kg/ha właściwa jest pozycja 28. Pozostałe pozycje odpowiadają innym dawkom lub innym warunkom pracy.

Pełne wyjaśnienie:

W siewniku punktowym z nawożeniem (aplikacja nawozu w pasie/rzędzie) dawka nawozu wyrażona w kg/ha wynika z ilości nawozu podanej przez aparat nawozowy na jednostkę drogi oraz z geometrii uprawy, czyli m.in. z rozstawy międzyrzędzi. Z tego powodu producenci maszyn podają tabele nastaw, w których dla określonych warunków (np. rozstaw rzędów, przełożenia, czasem zakres prędkości) wskazana jest pozycja przekładni głównej lub innego elementu regulacyjnego.

W tym zadaniu warunki są jednoznacznie określone: międzyrzędzia wynoszą 40 cm, a wymagana dawka nawozu to 300 kg/ha. Zgodnie z logiką działania takiej regulacji wybiera się pozycję przekładni odpowiadającą dokładnie tej parze parametrów. Poprawna odpowiedź to 28, ponieważ jest to nastawa przypisana w tabeli do dawki 300 kg/ha przy rozstawie 40 cm.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • 26 – jest to inna nastawa przekładni, która w tabelach kalibracyjnych odpowiada zwykle innej dawce (niższej lub wyższej) albo innym warunkom, więc nie gwarantuje uzyskania 300 kg/ha.
  • 24 – analogicznie, ta pozycja jest przypisana do innej ilości wysiewu; wybór zbyt małej pozycji może skutkować niedonawożeniem.
  • 33 – wyższa pozycja może oznaczać większe podanie nawozu (zależnie od konstrukcji), co grozi przenawożeniem i wzrostem kosztów oraz ryzykiem uszkodzeń roślin w pasie nawozowym.

W praktyce, oprócz odczytu z tabeli, wykonuje się kontrolę dawki (np. próbę kręconą lub próbę polową), bo na wynik wpływają także właściwości nawozu (granulacja, wilgotność), zużycie elementów oraz poślizg kół napędowych.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To ustawienie przełożenia napędu mechanizmów dozujących (np. aparatu nawozowego). Zmiana pozycji zmienia ilość nawozu podawaną na jednostkę drogi, a więc po przeliczeniu na szerokość roboczą wpływa na dawkę w kg/ha.
Im większy rozstaw rzędów, tym mniej rzędów przypada na 1 ha. Przy tej samej ilości nawozu na jeden rząd (na metr bieżący) dawka w kg/ha będzie inna. Dlatego tabele nastaw często podają osobne wartości dla różnych rozstaw.
W tabeli producenta wybiera się najpierw rozstaw międzyrzędzi (tu 40 cm), potem odszukuje wymaganą dawkę (300 kg/ha) i odczytuje przypisaną pozycję przekładni. Następnie warto wykonać kontrolę dawki i ewentualną korektę.
Skala pozycji (np. 24, 26, 28, 33) nie jest uniwersalna. Różne modele siewników mają inne przełożenia, aparaty dozujące i szerokości robocze. Ta sama liczba może dawać inną dawkę, dlatego podstawą jest tabela/kalibracja dla konkretnej maszyny.
Nie zawsze. W wielu konstrukcjach dawkę koryguje się też innymi elementami (np. ustawieniem szczeliny dozującej, rodzaju rolek, prędkości jazdy). Przekładnia jest jednym z kluczowych regulatorów, ale nie jedynym czynnikiem.
Najczęstsze to: pominięcie rozstawy międzyrzędzi, korzystanie z tabeli od innego modelu, brak kontroli dawki próbą kręconą oraz nieuwzględnienie właściwości nawozu (wilgotność, zlepianie). Skutkiem bywa niedo- lub przenawożenie.
Przed rozpoczęciem pracy w polu oraz po zmianie nawozu, dawki lub ustawień. Próba pozwala zweryfikować, czy nastawa z tabeli daje w realnych warunkach żądaną dawkę. To praktyczny sposób ograniczenia błędów wynikających z warunków pracy.
Na rzeczywistą dawkę wpływa m.in. poślizg koła napędowego, zużycie elementów dozujących, wibracje oraz właściwości nawozu (granulacja, pylenie). Tabela jest punktem startowym, ale warunki eksploatacji mogą wymagać korekty ustawień.
Warto skontrolować: stan i czystość aparatu nawozowego, drożność przewodów, szczelność zasobnika, ustawienie głębokości aplikacji nawozu oraz równomierność podawania na sekcjach. To wpływa na efektywność nawożenia i bezpieczeństwo roślin.
Przy napędzie od koła (mechanicznym) dawka teoretycznie jest w przybliżeniu stała względem drogi, więc zmiana prędkości nie powinna jej zmieniać znacząco. W praktyce poślizg i nierówności mogą wprowadzać różnice, dlatego kontrola dawki jest ważna.
info

Statystycznie 56% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Eksperci podkreślają: "Pozostałe pozycje odpowiadają innym dawkom lub innym warunkom pracy."

Materiały:

  • Instrukcja obsługi i tabela nastaw konkretnego siewnika punktowego (dokument producenta)
  • Materiały dydaktyczne z mechanizacji rolnictwa dotyczące regulacji i kalibracji siewników
  • Zajęcia praktyczne: wykonywanie próby kręconej aparatu nawozowego i ocena dawki kg/ha

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego