KWALIFIKACJA ELM1 - STYCZEŃ 2021

PYTANIE NR 22.
W której pozycji ustawią się tłoczyska siłowników 1A1 i 2A1 po włączeniu zasilania układu sprężonym powietrzem przy niewzbudzonych cewkach Y1 i Y2?
Ilustracja przedstawia schemat pneumatyczny związany z automatyką, co jest istotne w kontekście egzaminu zawodowego dla
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Przy niewzbudzonych cewkach Y1 i Y2 rozdzielacze pozostają w położeniach spoczynkowych (zwykle wymuszonych sprężyną). Po podaniu zasilania sprężonym powietrzem tor przepływu w stanie spoczynku zasila tylko jedną stronę jednego z siłowników, więc 2A1 wykonuje wysuw, a 1A1 pozostaje bez wysuwu.

Pełne wyjaśnienie:

W układach pneumatycznych z rozdzielaczami sterowanymi cewkami (Y1, Y2) kluczowe jest rozróżnienie dwóch stanów: zasilanie pneumatyczne (powietrze jest podane) oraz wysterowanie elektryczne (cewka jest wzbudzona lub nie). W zadaniu zasilanie sprężonym powietrzem zostaje włączone, ale cewki Y1 i Y2 pozostają niewzbudzone, więc elementy sterujące pracują w swoich położeniach spoczynkowych.

Położenie spoczynkowe rozdzielacza wynika z jego konstrukcji (np. powrót sprężynowy) i jest pokazane na schemacie symbolem rozdzielacza w stanie bez zasilania cewki. To położenie decyduje, które króćce są w danym momencie połączone i czy dana komora siłownika jest zasilana, odpowietrzana lub odcięta.

Dlatego poprawna odpowiedź: "Tłoczysko siłownika 1A1 nie wysunie się, a tłoczysko siłownika 2A1 wysunie się." wynika z analizy toru przepływu w stanie spoczynkowym: przy niewzbudzonych Y1 i Y2 powietrze kierowane jest tak, że siłownik 2A1 otrzymuje zasilanie powodujące ruch wysuwu, natomiast siłownik 1A1 nie ma warunków do wysuwu (np. brak zasilenia komory wysuwu, zablokowany dopływ lub odpowietrzenie w konfiguracji niepowodującej wysuwu).

Pozostałe odpowiedzi odzwierciedlają typowe pomyłki interpretacyjne:

  • "Tłoczyska obu siłowników pozostaną wsunięte." – to założenie byłoby prawdziwe tylko wtedy, gdy w stanie spoczynku żaden z siłowników nie otrzymywałby zasilania na wysuw (lub oba byłyby ustawione na wsuw). Schemat w tym zadaniu wskazuje, że co najmniej jeden tor powoduje ruch.
  • "Tłoczysko siłownika 1A1 wysunie się, a tłoczysko siłownika 2A1 nie wysunie się." – ta odpowiedź odpowiada błędnemu "odwróceniu" położeń spoczynkowych rozdzielaczy albo pomyleniu króćców roboczych siłowników podczas śledzenia połączeń na schemacie.
  • "Tłoczyska obu siłowników wysuną się." – często wynika z uogólnienia, że po podaniu zasilania "układ rusza". W praktyce zależy to od tego, jak zaprojektowano stany spoczynkowe (bezpieczne pozycje startowe) i które komory siłowników są zasilane w spoczynku.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze zaczynaj od odczytania położeń spoczynkowych rozdzielaczy (bez wzbudzenia cewek), a dopiero potem śledź drogę powietrza od zasilania do króćców siłowników i do odpowietrzeń.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To znaczy, że na cewki elektrozaworów nie jest podany sygnał elektryczny, więc rozdzielacze pozostają w położeniu spoczynkowym (najczęściej ustawianym sprężyną). Układ może być zasilony powietrzem, ale kierunek przepływu zależy wtedy wyłącznie od tego położenia spoczynkowego.
Trzeba odczytać na schemacie położenia spoczynkowe rozdzielaczy i prześledzić połączenia: zasilanie → rozdzielacz → króćce siłownika → odpowietrzenia. Jeśli komora wysuwu jest zasilana, tłoczysko się wysuwa; jeśli zasilana jest komora powrotu lub komora wysuwu jest odpowietrzana/odcięta, wysuw nie nastąpi.
Bo rozdzielacze mogą mieć różne położenia spoczynkowe lub różnie połączone króćce robocze. W stanie spoczynku jeden tor może podawać powietrze na wysuw danego siłownika, a w drugim torze dopływ może być odcięty albo skierowany na przeciwną komorę. To jest celowy zabieg projektowy (np. ustawienie pozycji startowej).
Nie zawsze. "Niewzbudzona cewka" oznacza tylko, że rozdzielacz nie jest przełączony sygnałem elektrycznym. W położeniu spoczynkowym rozdzielacz nadal może łączyć zasilanie z jednym z wyjść albo odpowietrzać określoną linię. Dlatego po podaniu zasilania mogą wystąpić ruchy siłowników.
Najczęściej myli się położenie symbolu rozdzielacza "w spoczynku" z położeniem "po wysterowaniu", albo zakłada się, że po włączeniu zasilania wszystko pozostaje nieruchome. Częsty jest też błąd śledzenia niewłaściwego króćca siłownika (zamiana komory wysuwu i powrotu) oraz nieuwzględnienie odpowietrzeń.
To typowe oznaczenia elementów wykonawczych, gdzie litera A często odnosi się do siłownika/aktuatora, a liczby pomagają rozróżnić obiekty w układzie (np. pierwszy i drugi siłownik). Dokładne reguły oznaczania zależą od przyjętej konwencji w dokumentacji, ale sens jest praktyczny: jednoznaczna identyfikacja elementu.
Robi się to wtedy, gdy po zaniku sygnałów elektrycznych (brak wzbudzenia cewek) elementy mają samoczynnie przejść do stanu minimalizującego ryzyko: np. zatrzymania ruchu, odsunięcia narzędzia, zablokowania podawania. Osiąga się to doborem rozdzielaczy (np. powrót sprężynowy) i odpowiednim połączeniem torów pneumatycznych.
Na symbolu rozdzielacza położenie spoczynkowe zwykle wynika z tego, po której stronie jest narysowana sprężyna (powrót) oraz gdzie znajduje się element sterujący (cewka). Schemat pokazuje, jakie połączenia występują bez zasilenia cewki. Od tego zaczyna się każdą analizę: "co jest połączone, gdy cewka nie działa?".
Zwykle nie. Tego typu pytanie wymaga odczytania konkretnych połączeń i położeń spoczynkowych zaworów z rysunku układu pneumatycznego. Bez schematu można jedynie opisać ogólną zasadę działania, ale nie da się pewnie wskazać, który siłownik wysunie się w danym, konkretnym układzie.
Ćwicz schemat po schemacie: (1) ustal stan cewek, (2) zaznacz położenia spoczynkowe rozdzielaczy, (3) poprowadź "ścieżkę powietrza" od zasilania do siłowników, (4) zdecyduj, która komora jest zasilana/odpowietrzana. Pomaga też rysowanie strzałek przepływu i opisy króćców przy siłownikach.
info

Około 55% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że przy niewzbudzonych cewkach Y1 i Y2 rozdzielacze pozostają w położeniach spoczynkowych (zwykle wymuszonych sprężyną).

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z pneumatyki siłowej (schematy rozdzielaczy i ich stany spoczynkowe)
  • Karty katalogowe rozdzielaczy z powrotem sprężynowym i sterowaniem elektromagnetycznym
  • Zadania treningowe z czytania schematów pneumatycznych (analiza przepływu w spoczynku)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego