KWALIFIKACJA ELM3 - CZERWIEC 2015

PYTANIE NR 13.
W której sprężarce występują elementy przedstawione na rysunku?
Ilustracja przedstawia dwa wirniki śrubowe, które są kluczowymi elementami sprężarki śrubowej.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Odpowiedź "Śrubowej." jest właściwa, gdyż elementy typowe dla sprężarki śrubowej to współpracujące rotory o kształcie śrub (zazębiające się), zapewniające sprężanie wyporowe. Sprężarka tłokowa miałaby cylinder i tłok, osiowa – układ stopni łopatkowych, a Rootsa – dwa wirniki o innym profilu.

Pełne wyjaśnienie:

W sprężarkach wyróżnia się m.in. konstrukcje wyporowe i wirnikowe. Sprężarka śrubowa jest maszyną wyporową, w której sprężanie zachodzi dzięki pracy dwóch współpracujących rotorów (o profilu śrubowym). Charakterystyczne jest to, że elementy robocze mają kształt "śrub" i obracając się, zmniejszają objętość przestrzeni międzyzębnej, powodując wzrost ciśnienia.

Dlatego odpowiedź "Śrubowej." jest poprawna, jeśli na rysunku pokazano takie współpracujące rotory/śruby lub obudowę typową dla zespołu śrubowego.

Pozostałe odpowiedzi nie pasują do cech rozpoznawczych tych konstrukcji:

  • "Osiowej." – sprężarka osiowa jest maszyną wirnikową, zwykle rozpoznawalną po stopniach łopatkowych (wirnik + kierownica) oraz przepływie wzdłuż osi. Nie ma pary rotorów śrubowych.
  • "Tłokowej." – sprężarka tłokowa ma typowo tłok, cylinder, zawory ssące i tłoczne oraz mechanizm korbowy. Jej elementy robocze są inne niż rotory śrubowe.
  • "Rootsa." – urządzenia typu Rootsa (często opisywane jako dmuchawy/sprężarki Rootsa) mają dwa wirniki o profilu "ósemkowym" lub zbliżonym, bez śrubowego zazębienia. To inna geometria i inny sposób realizacji przestrzeni roboczej niż w sprężarce śrubowej.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli zadanie opiera się na rysunku, szukaj cech unikatowych (profil rotorów, obecność łopatek, cylinder i zawory). To zwykle szybciej prowadzi do poprawnej identyfikacji niż analizowanie ogólnego kształtu obudowy.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najczęściej widać dwa współpracujące rotory o profilu śrubowym (zazębiające się). Rysunek może pokazywać przekrój korpusu z kanałami ssania i tłoczenia oraz przestrzeń roboczą między rotorami. To cecha bardziej charakterystyczna niż sam kształt obudowy.
Sprężarka tłokowa ma zwykle cylinder, tłok, układ korbowy oraz zawory ssące i tłoczne w głowicy. W sprężarce śrubowej zamiast tego są rotory śrubowe i komora sprężania bez klasycznego tłoka oraz korbowodu.
Sprężarka osiowa jest maszyną wirnikową: rozpoznaje się ją po łopatkach wirnika i kierownicy oraz przepływie wzdłuż osi. Sprężarka śrubowa jest wyporowa i ma rotory śrubowe; brak w niej typowych stopni łopatkowych.
Urządzenie typu Rootsa pracuje z dwoma wirnikami (często o profilu zbliżonym do "ósemki"), które przemieszczają objętość gazu. Na rysunku szukaj dwóch wirników o innym profilu niż śruba. To odróżnia ją od sprężarki śrubowej z rotorami śrubowymi.
Najczęściej zasila instalacje pneumatyczne w zakładach: napędy siłowników, układy sterowania, narzędzia pneumatyczne. Sprężarka śrubowa jest popularna przy pracy ciągłej i większych wydajnościach, dlatego spotyka się ją w sprężarkowniach obsługujących linie produkcyjne.
Częsty błąd to ocenianie po "ogólnym kształcie" zamiast po elemencie roboczym. Uczniowie mylą maszyny wyporowe między sobą (śrubowa vs Rootsa) albo zakładają, że każdy wirnik oznacza maszynę osiową. Pomaga szukanie: śruba/łopatki/tłok/zawory.
Rotory śrubowe mają kształt wydłużonych walców z helikalnymi zwojami (jak śruba). Zwykle występują w parze i "zazębiają się" w komorze sprężania. Jeśli widzisz spiralny profil i dwa współpracujące elementy, to mocna wskazówka na sprężarkę śrubową.
Sprężarka śrubowa jest maszyną wyporową: sprężanie wynika ze zmniejszania objętości komór między rotorami, a nie z przyrostu energii w stopniu łopatkowym jak w maszynach wirnikowych. To rozróżnienie często pomaga na egzaminie przy analizie rysunku.
Przy rysunkach lepiej najpierw znaleźć cechę dodatnią (np. śrubowy profil, tłok i cylinder, łopatki). Odrzucanie bywa ryzykowne, gdy dwie odpowiedzi są podobne (np. śrubowa i Rootsa). Najpierw identyfikuj element roboczy, dopiero potem porównuj z opcjami.
W praktyce zwraca się uwagę na stan rotorów, łożysk, uszczelnień oraz układu olejowego (jeśli występuje). Dla mechatronika ważne są też czujniki (temperatury/ciśnienia), układ sterowania oraz filtracja powietrza. Rozumienie budowy ułatwia diagnozę i konserwację.
info

Statystycznie 48% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Odpowiedź "Śrubowej." jest właściwa, gdyż elementy typowe dla sprężarki śrubowej to współpracujące rotory o kształcie śrub (zazębiające się), zapewniające sprężanie wyporowe."

Materiały:

  • Podręczniki do pneumatyki i sprężarek stosowanych w automatyce przemysłowej
  • Karty katalogowe i przekroje producentów sprężarek (sekcje: budowa, zasada działania)
  • Materiały z rysunku technicznego maszynowego (rozpoznawanie przekrojów i elementów)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego