KWALIFIKACJA EKA1 - STYCZEŃ 2018

PYTANIE NR 31.
W której sytuacji, w świetle powołanych przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, decyzja może być uchylona, jeżeli od dnia jej doręczenia lub ogłoszenia upłynęło siedem lat?
Ilustracja przedstawia wyciąg z ustawy Kodeks postępowania administracyjnego, skupiający się na artykule 145, który dotyczy
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Po 7 latach od doręczenia/ogłoszenia decyzji można ją uchylić tylko z przyczyn, dla których art. 146 § 1 KPA przewiduje termin 10 lat.
Do tej grupy należą przesłanki z art. 145 § 1 pkt 1–2, w tym wydanie decyzji w wyniku przestępstwa. Przesłanki z pkt 3–8 przedawniają się po 5 latach.

Pełne wyjaśnienie:

Wznowienie postępowania administracyjnego jest nadzwyczajnym trybem weryfikacji decyzji ostatecznych. Art. 145 § 1 KPA wskazuje zamknięty katalog przesłanek, które pozwalają wszcząć to postępowanie (m.in. fałszywe dowody, przestępstwo, wyłączenie pracownika, brak udziału strony, nowe okoliczności faktyczne).

Kluczowe w tym zadaniu są jednak terminy ograniczające możliwość uchylenia decyzji po wznowieniu. Zgodnie z art. 146 § 1 KPA obowiązują dwa różne limity liczone od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji:

  • 10 lat dla przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 1 i 2 (fałszywe dowody oraz wydanie decyzji w wyniku przestępstwa),
  • 5 lat dla przyczyn z art. 145 § 1 pkt 3–8 oraz dla wskazanych w przepisie innych podstaw.

Skoro w pytaniu upłynęło 7 lat, to termin 5-letni jest już przekroczony, a więc nie można uchylić decyzji z przyczyn takich jak: "strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu", "decyzja została wydana przez pracownika podlegającego wyłączeniu" czy "ujawniono nowe, istotne okoliczności istniejące w dniu wydania decyzji". Wszystkie te przesłanki mieszczą się w grupie objętej limitem 5 lat.

Natomiast przesłanka "decyzja została wydana w wyniku przestępstwa" odpowiada art. 145 § 1 pkt 2 KPA, a dla niej art. 146 § 1 pozostawia 10 lat na uchylenie decyzji. Po 7 latach nadal mieścimy się w tym okresie, więc uchylenie decyzji jest jeszcze dopuszczalne.

Warto też pamiętać o konsekwencjach po przekroczeniu terminów: po ich upływie organ co do zasady nie uchyla już decyzji, a w określonych sytuacjach może ograniczyć się do rozstrzygnięcia przewidzianego w KPA (np. stwierdzenia wydania decyzji z naruszeniem prawa), co wzmacnia pewność obrotu prawnego.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Wznowienie postępowania to nadzwyczajny tryb ponownego rozpoznania sprawy zakończonej decyzją ostateczną, gdy wystąpią ustawowe przesłanki (np. przestępstwo, fałszywe dowody, brak udziału strony). Ma korygować istotne wady, ale jednocześnie chroni pewność obrotu poprzez terminy z art. 146 § 1.
KPA przewiduje dwa podstawowe progi: dla części przesłanek uchylenie nie może nastąpić po upływie 10 lat, a dla pozostałych po upływie 5 lat. Terminy liczy się od doręczenia lub ogłoszenia decyzji. W zadaniach egzaminacyjnych trzeba dopasować przesłankę do właściwego progu.
Po 7 latach mija już limit 5 lat przewidziany dla przesłanek z art. 145 § 1 pkt 3–8, więc nie mogą one prowadzić do uchylenia decyzji. Nadal może działać limit 10 lat dla przesłanek z pkt 1–2. Kluczowe jest więc porównanie 7 lat z dwoma różnymi terminami z art. 146 § 1.
Termin 10 lat dotyczy tylko przesłanek z art. 145 § 1 pkt 1 i 2, czyli m.in. sytuacji o najwyższej wadze (np. gdy decyzja oparto na fałszywych dowodach albo wydano ją w wyniku przestępstwa). W praktyce urzędnik powinien sprawdzić, do której grupy należy wskazana przez stronę przyczyna.
Terminy z art. 146 § 1 liczy się od dnia doręczenia decyzji stronie lub od dnia jej ogłoszenia (gdy taki tryb był właściwy). To oznacza, że dla oceny dopuszczalności uchylenia kluczowa jest data skutecznego doręczenia/ogłoszenia, a nie np. data podpisania decyzji przez organ.
Nie zawsze. Brak udziału strony bez własnej winy jest przesłanką wznowienia, ale należy do grupy objętej 5-letnim limitem na uchylenie decyzji. Po 7 latach limit 5 lat jest przekroczony, więc ta przesłanka co do zasady nie pozwoli uchylić decyzji, mimo że może być istotna merytorycznie.
Wyłączenie pracownika (gdy decyzję wydała osoba podlegająca wyłączeniu) należy do przesłanek z art. 145 § 1 pkt 3–8, dla których obowiązuje 5-letni termin z art. 146 § 1. Po 7 latach uchylenie decyzji z tej przyczyny jest co do zasady niedopuszczalne z uwagi na upływ terminu.
Chodzi o istotne dla sprawy okoliczności faktyczne lub dowody, które istniały w dniu wydania decyzji, ale były nieznane organowi. To typowa przesłanka wznowienia, jednak objęta 5-letnim ograniczeniem na uchylenie decyzji. Na egzaminie trzeba odróżnić ją od przesłanek z progiem 10 lat.
Najczęściej myli się dwa terminy (5 i 10 lat) albo przypisuje "poważną" przesłankę do niewłaściwego limitu bez sprawdzenia, czy jest to pkt 1–2 czy pkt 3–8 art. 145 § 1. Błędem jest też pomijanie punktu startowego liczenia terminu (doręczenie/ogłoszenie).
Najpierw ustal, ile lat upłynęło od doręczenia/ogłoszenia decyzji, potem porównaj to z progami 5 i 10 lat. Następnie przyporządkuj każdą odpowiedź do grupy: pkt 1–2 (10 lat) lub pkt 3–8 (5 lat). Dopiero na końcu wybierz przesłankę, która "mieści się" w czasie podanym w pytaniu.
info

Statystycznie 61% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Według specjalistów z branży: "Przesłanki z pkt 3–8 przedawniają się po 5 latach."

Źródła:

  • Kodeks postępowania administracyjnego z 14.06.1960 r. (Dz.U. 2024 poz. 572), art. 145 § 1, art. 146 § 1, art. 151 § 2.

Materiały:

  • Tekst jednolity Kodeksu postępowania administracyjnego (KPA) – lektura art. 145–151
  • Komentarz lub repetytorium do KPA omawiające tryby nadzwyczajne (wznowienie postępowania)
  • Zestawy zadań egzaminacyjnych z administracji publicznej: tryby nadzwyczajne i terminy

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego