KWALIFIKACJA MOD3 + MOD7 - CZERWIEC 2019

PYTANIE NR 3.
W której z tkanin lekkich, rzadkich o splocie płóciennym, każda kolejna para nitek osnowy i wątku ma przeciwny kierunek skrętu?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Żorżeta to lekka, dość rzadka tkanina o splocie płóciennym, w której efekt charakterystycznej faktury uzyskuje się m.in. dzięki stosowaniu nitek o wysokim skręcie, często układanych naprzemiennie (przeciwny kierunek skrętu w kolejnych parach). Flanela i atłas mają inną budowę, a batyst nie jest definiowany tą cechą skrętu.

Pełne wyjaśnienie:

Pytanie sprawdza znajomość charakterystycznych cech konstrukcyjnych tkanin oraz terminologii: osnowa, wątek, skręt przędzy i splot płócienny. W opisie wskazano tkaninę lekką, rzadką oraz o splocie płóciennym, a dodatkowo podano wyróżnik: kolejne pary nitek osnowy i wątku mają przeciwny kierunek skrętu. Taka informacja kieruje na grupę tkanin o charakterze "krepowym", gdzie stosuje się mocno skręcone przędze i naprzemienność skrętu, aby uzyskać specyficzną fakturę i sprężystość.

Odpowiedź "W żorżecie." pasuje do opisu, ponieważ żorżeta jest tkaniną lekką, przewiewną i zwykle o splocie płóciennym, a jej typowy wygląd i chwyt wiążą się z użyciem przędz o wyraźnym skręcie (często zestawianych naprzemiennie kierunkiem skrętu), co daje delikatnie ziarnistą, "falującą" powierzchnię.

Pozostałe propozycje są mylące z innych powodów:

  • "We flaneli." – flanela jest zwykle kojarzona z tkaniną cieplejszą, o wyraźniejszej masie i często z wykończeniem dającym miękkość (np. drapanie). Nie jest to klasyczny przykład lekkiej, rzadkiej tkaniny płóciennej z naprzemiennym skrętem par nitek.
  • "W batyście." – batyst jest tkaniną cienką i lekką, często o splocie płóciennym, ale jego definicyjną cechą nie jest naprzemienny, przeciwny kierunek skrętu kolejnych par nitek osnowy i wątku. To typowa pułapka: podobieństwo w "lekkości" nie oznacza tej samej konstrukcji przędzy.
  • "W atłasie." – atłas (satyna) wyróżnia się przede wszystkim innym splotem (atłasowym), dającym gładką, połyskującą powierzchnię. Już sam splot nie zgadza się z warunkiem "płóciennym", więc ta odpowiedź odpada.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w treści pojawia się jednocześnie "splot płócienny" i opis efektu wynikającego ze skrętu przędzy, warto myśleć o tkaninach krepowych/żorżetowych. Natomiast "atłas" niemal zawsze łączy się z połyskiem i splotem atłasowym, a "flanela" z cieplejszą tkaniną o innym charakterze użytkowym.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Żorżeta to lekka tkanina odzieżowa, zwykle o splocie płóciennym, kojarzona z delikatnie ziarnistą fakturą i zwiewnością. Jej charakter może wynikać z zastosowania przędz o wyraźnym skręcie, co wpływa na chwyt i układanie się materiału.
Splot płócienny poznasz po najprostszym przeplataniu: nitka osnowy przechodzi na zmianę nad i pod kolejnymi nitkami wątku (i odwrotnie). Pod lupą widać regularną "kratkę". To dobry punkt wyjścia do odróżnienia go od atłasu czy splotu skośnego.
Kierunek skrętu przędzy wpływa na sprężystość, podatność na skręcanie, fakturę i zachowanie tkaniny podczas szycia. Naprzemienność kierunku skrętu w zestawionych nitkach może wzmacniać efekt fakturowy i ograniczać niepożądane "ściąganie" w jedną stronę.
Nie. Obie tkaniny mogą być lekkie i mogą mieć splot płócienny, ale różnią się charakterem użytkowym i typową konstrukcją przędzy. W zadaniach egzaminacyjnych żorżeta częściej wiąże się z efektem wynikającym ze skrętu przędz, a batyst z bardzo cienką, gładką tkaniną.
Najczęściej myli się żorżetę z batystem (bo oba materiały są cienkie) albo z atłasem (bo oba bywają eleganckie). Drugi błąd to skupienie się na "lekkości" i zignorowanie warunku o splocie płóciennym oraz o naprzemiennym kierunku skrętu nitek.
Osnowa to układ nitek biegnących wzdłuż tkaniny (zwykle równolegle do krajki), a wątek to nitki wprowadzane poprzecznie podczas tkania. W pytaniach o budowę tkanin warto kojarzyć je z kierunkami: wzdłuż (osnowa) i wszerz (wątek).
Atłas to nazwa tkaniny kojarzonej z innym splotem (atłasowym/satynowym), który daje gładką, połyskującą stronę prawą. Skoro w treści jest wyraźnie "splot płócienny", to atłas odpada już na poziomie podstawowej klasyfikacji.
Flanela zwykle jest bardziej mięsista i "ciepła" w chwycie, często z wykończeniem zmiękczającym (np. drapaniem), przez co nie jest typową lekką, rzadką tkaniną. Lekkie płócienne tkaniny (jak batyst czy żorżeta) są bardziej przewiewne i cieńsze.
Żorżetę wybiera się, gdy projekt wymaga zwiewności i miękkiego układania (np. bluzki, sukienki warstwowe, elementy drapowane). Trzeba jednak pamiętać o trudniejszym krojeniu i szyciu: materiał może się przesuwać i wymagać stabilizacji.
Najlepiej uczyć się na próbkach: oglądaj splot pod lupą, porównuj chwyt, grubość i prześwit. Do każdej tkaniny dopisz 2–3 cechy rozpoznawcze (np. splot, wykończenie, typowe zastosowanie). To ogranicza zgadywanie po samej nazwie.
info

Około 28% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. bardzo trudne

Według specjalistów z branży: "Flanela i atłas mają inną budowę, a batyst nie jest definiowany tą cechą skrętu."

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Żorżeta (tkanina)" – https://pl.wikipedia.org/wiki/%C5%BBor%C5%BCeta_(tkanina) (dostęp: 2026-02-28)
  • Wikipedia (PL): "Splot płócienny" – https://pl.wikipedia.org/wiki/Splot_p%C5%82%C3%B3cienny (dostęp: 2026-02-28)
  • Wikipedia (PL): "Atłas (tkanina)" – https://pl.wikipedia.org/wiki/At%C5%82as_(tkanina) (dostęp: 2026-02-28)

Materiały:

  • Podręczniki do materiałoznawstwa odzieżowego i włókienniczego (rozdziały o tkaninach i skręcie przędzy)
  • Słowniki/encyklopedie włókiennicze (hasła: żorżeta, batyst, flanela, atłas, splot płócienny)
  • Karty surowcowe i próbnik tkanin (analiza chwytu, prześwitu, splotu pod lupą)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego