KWALIFIKACJA ELE6 + ELE7 - STYCZEŃ 2019

PYTANIE NR 23.
W których maszynach sprężających przyrost ciśnienia jest większy od 0,3 MPa?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Przyrost ciśnienia > 0,3 MPa jest cechą sprężarek, bo są przeznaczone do uzyskiwania dużych sprężeń. Wentylatory i dmuchawy pracują zwykle przy znacznie mniejszych przyrostach ciśnienia, a "ssawy" odnoszą się do wytwarzania podciśnienia (zasysania), nie dodatniego sprężania.

Pełne wyjaśnienie:

Kryterium w pytaniu to przyrost ciśnienia (różnica ciśnień między wlotem i wylotem urządzenia). W dydaktycznej klasyfikacji maszyn sprężających często rozróżnia się:

  • wentylatory – urządzenia do wymuszania przepływu przy małych przyrostach ciśnienia (typowo instalacje wentylacyjne),
  • dmuchawy – pośrednia grupa, zapewniająca większy przyrost ciśnienia niż wentylatory, ale nadal mniejszy niż sprężarki,
  • sprężarki – urządzenia, których zadaniem jest uzyskiwanie dużych sprężeń i wysokich wartości przyrostu ciśnienia.

Dlatego odpowiedź "W sprężarkach." jest właściwa: to właśnie sprężarki są projektowane do pracy z dużymi różnicami ciśnienia, w tym przekraczającymi wskazany próg 0,3 MPa.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • "W wentylatorach." – wentylator służy głównie do transportu powietrza/gazów i pokonania niewielkich oporów przepływu; osiąganie tak dużych przyrostów ciśnienia nie jest jego typowym zakresem pracy.
  • "W dmuchawach." – dmuchawy dają wyższe ciśnienia niż wentylatory, ale w tej klasyfikacji nie są przypisane do zakresu > 0,3 MPa, który traktuje się jako domenę sprężarek.
  • "W ssawach." – termin kojarzy się z urządzeniami zasysającymi (wytwarzającymi podciśnienie) albo elementami ssącymi; nie opisuje on typowo maszyn zwiększających ciśnienie po stronie tłocznej o duże wartości dodatnie.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w odpowiedziach występują wentylator/dmuchawa/sprężarka, a w treści pojawia się duży przyrost ciśnienia, najczęściej chodzi o sprężarkę. Warto uczyć się nie tylko nazw, ale też kryterium rozróżnienia: Δp (spręż) oraz przeznaczenie instalacyjne.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Przyrost ciśnienia to różnica ciśnienia między wylotem a wlotem urządzenia (Δp). Opisuje, o ile urządzenie "podnosi" ciśnienie medium podczas przepływu. To kluczowy parametr w doborze wentylatora, dmuchawy lub sprężarki do instalacji.
Najczęściej rozróżnia się je po możliwym Δp i przeznaczeniu: wentylator do małych oporów i wentylacji, dmuchawa do większych oporów (np. nadmuch), a sprężarka do dużych sprężeń i pracy na sprężonym powietrzu/gazie. Szukaj w treści progu ciśnienia.
W materiałach dydaktycznych sprężarki wiąże się z dużym sprężaniem, czyli dużą różnicą ciśnień między ssaniem a tłoczeniem. Próg 0,3 MPa jest używany jako granica rozdzielająca sprężarki od urządzeń o niższych przyrostach (wentylatorów i dmuchaw).
W ujęciu egzaminacyjnym dmuchawa jest zwykle urządzeniem "pośrednim" i nie jest kojarzona z najwyższymi sprężami. Jeśli w pytaniu pojawia się duża wartość Δp (np. rzędu setek kPa), typowo wskazuje to na sprężarkę. W praktyce zakresy zależą od konstrukcji, ale test sprawdza klasyfikację.
MPa to megapascal, jednostka ciśnienia w układzie SI. 1 MPa = 1 000 000 Pa. W energetyce i technice sprężonego powietrza spotyka się MPa, bo wartości ciśnień roboczych są często większe niż wygodne do zapisu w Pa.
Sprężarki dostarczają sprężone powietrze do pneumatyki, automatyki, narzędzi, przedmuchów i procesów technologicznych. W obiektach energetycznych są ważne także dla układów sterowania i zabezpieczeń. Parametr Δp pomaga określić, czy dana sprężarka spełni wymagania instalacji.
Wentylatory projektuje się do przetłaczania dużych strumieni przy niewielkiej różnicy ciśnień (np. pokonanie oporów kanałów i filtrów). Gdy w treści pojawia się wysoki przyrost ciśnienia, to sygnał, że chodzi o sprężanie, a nie o samą wentylację.
"Ssawa" kojarzy się z wytwarzaniem podciśnienia (zasysaniem) lub stroną ssawną układu. Pytanie dotyczy przyrostu ciśnienia (> 0,3 MPa), czyli wzrostu na tłoczeniu względem ssania. Z tego powodu "ssawy" nie są trafną odpowiedzią w takim ujęciu.
Najczęstsze błędy to: utożsamianie "mocnego nadmuchu" ze sprężaniem, mylenie dmuchawy ze sprężarką oraz pomijanie kryterium liczbowego Δp. Pomaga zapamiętanie ciągu: wentylator (mało), dmuchawa (średnio), sprężarka (dużo).
Najpierw odczytaj warunek liczbowy (tu: Δp > 0,3 MPa). Następnie dopasuj urządzenie kojarzone z dużym sprężaniem, czyli sprężarkę. Na końcu sprawdź, czy pozostałe odpowiedzi nie dotyczą przepływu przy małych/średnich oporach (wentylator, dmuchawa) lub zasysania (ssawa).
info

Około 66% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Przyrost ciśnienia > 0,3 MPa jest cechą sprężarek, bo są przeznaczone do uzyskiwania dużych sprężeń."

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Sprężarka" – https://pl.wikipedia.org/wiki/Spr%C4%99%C5%BCarka (dostęp: 2026-03-02)
  • Wikipedia (PL): "Wentylator" – https://pl.wikipedia.org/wiki/Wentylator (dostęp: 2026-03-02)
  • Wikipedia (PL): "Dmuchawa" – https://pl.wikipedia.org/wiki/Dmuchawa (dostęp: 2026-03-02)

Materiały:

  • Notatki/rozdziały z maszyn przepływowych: wentylatory, dmuchawy, sprężarki
  • Karty katalogowe producentów (parametr: przyrost ciśnienia/spręż)
  • Ćwiczenia z klasyfikacji urządzeń do sprężonego powietrza i instalacji wentylacyjnych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego