KWALIFIKACJA ROL9 - STYCZEŃ 2018

PYTANIE NR 32.
W którym momencie gniazdo powinno być poszerzane ramką, przedstawioną na ilustracji?
Ilustracja przedstawia ramkę pszczelarską z woskiem, która jest używana w ulach do hodowli pszczół.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
"Pobielanie" plastrów oznacza, że pszczoły intensywnie wydzielają wosk i są gotowe do budowy/rozbudowy plastrów. To praktyczny sygnał, że w gnieździe zaczyna brakować miejsca i można je bezpiecznie poszerzyć kolejną ramką. Pozostałe sytuacje (rojliwość, trutówki) nie wyznaczają standardowego momentu rozbudowy.

Pełne wyjaśnienie:

Poszerzanie gniazda to zabieg, w którym pszczelarz dodaje rodzinie kolejną ramkę (w zależności od gospodarki: z węzą lub z suszem), aby zapewnić miejsce na czerw, zapasy oraz ograniczyć zatłoczenie. W praktyce nie robi się tego "z kalendarza", tylko na podstawie obserwacji stanu rodziny i pracy pszczół.

Odpowiedź "Gdy pszczoły zaczną pobielać plastry." jest uzasadniona tym, że "pobielanie" to widoczny objaw świeżej budowy woszczyny i intensywnej pracy budowlanej. Skoro pszczoły budują, mają warunki (temperatura, siła rodziny, dopływ pożytku/pokarmu) i realnie wykorzystają dodatkową przestrzeń. Dodanie ramki w tym momencie wspiera rozwój i zmniejsza ryzyko ścisku w gnieździe.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe:

  • "Gdy rodzina jest w nastroju rojowym." Nastrój rojowy to stan, w którym rodzina przygotowuje się do rojenia. Samo dodanie ramki może nie rozwiązać problemu (często potrzebne są inne działania), a pytanie dotyczy typowego momentu poszerzania wynikającego z normalnego rozwoju, a nie reakcji na zaawansowaną rojliwość.
  • "Gdy w rodzinie pojawią się trutówki." Trutówki świadczą o poważnym zaburzeniu w rodzinie (najczęściej brak prawidłowo czerwiącej matki). To sytuacja naprawcza, a nie moment planowego poszerzania gniazda. Dodanie ramki nie rozwiązuje przyczyny problemu.
  • "Gdy matka rozpocznie czerwić na wiosnę." Rozpoczęcie czerwienia jest naturalne, ale nie zawsze oznacza, że rodzina jest już gotowa na poszerzanie konkretną ramką. Zbyt wczesne dodanie może pogorszyć gospodarkę cieplną gniazda i osłabić rozwój. W praktyce lepszym wskaźnikiem gotowości do rozbudowy jest obserwacja pracy pszczół na plastrach (m.in. "pobielanie") oraz rzeczywistego wykorzystania ramek.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w odpowiedziach pojawia się objaw związany z budową wosku i rozbudową plastrów (np. "pobielanie"), to zwykle jest to właściwy trop przy pytaniach o dodawanie ramek i poszerzanie gniazda.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
"Pobielanie" to jasny, świeży nalot wosku na górnych krawędziach lub powierzchni plastrów. Świadczy o intensywnej pracy budowlanej i gotowości rodziny do rozbudowy. To praktyczny sygnał, że pszczoły wykorzystają dodaną ramkę i że zaczyna brakować miejsca w gnieździe.
Najczęściej wtedy, gdy rodzina jest już na tyle silna, że obsiada plastry i widać wyraźną potrzebę miejsca: pszczoły zaczynają budować (np. "pobielają" plastry), a czerw i zapasy wypełniają dostępne ramki. Dokładny termin zależy od pogody, siły rodziny i pożytku.
Zbyt wczesne dodanie ramki może nadmiernie "rozciągnąć" gniazdo i pogorszyć utrzymanie ciepła, co spowalnia rozwój czerwiu. Rodzina traci energię na ogrzewanie większej przestrzeni zamiast na rozwój. Dlatego lepiej kierować się objawami pracy pszczół i faktycznym zatłoczeniem.
Niekoniecznie. Nastrój rojowy oznacza, że rodzina jest już na etapie przygotowań do rojenia. Dodanie ramki bywa niewystarczające i nie zawsze zatrzymuje proces. Pytania o typowy moment poszerzania częściej odnoszą się do sygnałów rozwoju (budowa wosku) niż do działań interwencyjnych przy rojliwości.
Trutówki to robotnice składające niezapłodnione jaja, zwykle gdy w rodzinie brakuje prawidłowo czerwiącej matki. To stan problemowy wymagający działań naprawczych, a nie standardowej rozbudowy gniazda. Dodanie ramki nie usuwa przyczyny i nie przywraca prawidłowej gospodarki czerwiem.
Typowe sygnały to: pszczoły obsiadają ciasno ramki, intensywnie budują wosk (np. "pobielają" plastry), a czerw i zapasy zajmują większość dostępnej powierzchni. W praktyce ocenia się też, czy pszczoły "wiszą" w uliczkach i czy jest miejsce na czerwienie matki.
Zbyt późne poszerzenie powoduje ścisk w gnieździe, ogranicza miejsce do czerwienia i może sprzyjać wejściu rodziny w nastrój rojowy. Może też obniżyć dynamikę rozwoju przed pożytkiem, bo rodzina nie ma gdzie odkładać nektaru ani rozwijać czerwiu. Terminowe poszerzanie wspiera produktywność.
Zależy od rodzaju gospodarki i warunków. Najczęściej dodaje się ramkę z węzą (do odbudowy) albo ramkę z suszem (gotowy plaster) – ta druga szybciej zwiększa pojemność gniazda. Na egzaminie ważne jest powiązanie momentu dodawania z objawami gotowości pszczół do pracy budowlanej.
Nie zawsze. Matka może zacząć czerwić wcześnie, ale rodzina może być jeszcze zbyt słaba lub warunki pogodowe zbyt chłodne. Bezpieczniej ocenić, czy pszczoły obsiadają ramki i czy realnie potrzebują przestrzeni (np. przez objawy budowy wosku). Sam fakt czerwienia nie jest jednoznacznym wyznacznikiem.
Najczęstsze pomyłki to wybieranie odpowiedzi "sensacyjnych" (rojliwość, trutówki) zamiast typowych wskaźników rozwoju, oraz mylenie jednego objawu (np. rozpoczęcia czerwienia) z pełną gotowością do rozbudowy. Pomaga zapamiętać, że budowa wosku i "pobielanie" są praktycznym sygnałem do dodania ramki.
info

Około 50% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Eksperci podkreślają: ""Pobielanie" plastrów oznacza, że pszczoły intensywnie wydzielają wosk i są gotowe do budowy/rozbudowy plastrów."

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z gospodarki pasiecznej używane w kształceniu pszczelarzy
  • Materiały dydaktyczne o wiosennym rozwoju rodziny i rozbudowie gniazda (ramki, węza, susz)
  • Konspekty zajęć praktycznych: przegląd wiosenny, rozpoznawanie rojliwości, trutówek

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego