KWALIFIKACJA ROL2 - STYCZEŃ 2024 (test 3)

PYTANIE NR 7.
W którym silniku spalinowym mieszanka paliwowo powietrzna wytwarzana jest na zewnątrz cylindra, a jego cykl pracy przebiega podczas jednego obrotu wału korbowego?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Warunek "cykl pracy podczas jednego obrotu wału" spełnia silnik dwusuwowy, bo pełny cykl zachodzi w 2 suwach, czyli w 1 obrocie. Drugi warunek ("mieszanka wytwarzana na zewnątrz cylindra") jest typowy dla zapłonu iskrowego. Połączenie tych dwóch cech wskazuje na silnik dwusuwowy z ZI.

Pełne wyjaśnienie:

W pytaniu podano dwa warunki jednocześnie: (1) mieszanka paliwowo-powietrzna jest wytwarzana na zewnątrz cylindra oraz (2) cykl pracy przebiega podczas jednego obrotu wału korbowego.

Cykl w jednym obrocie wału jest cechą silnika dwusuwowego. W dwusuwie pełny cykl roboczy (napełnianie/przepłukiwanie oraz sprężanie i praca) realizuje się w dwóch suwach tłoka, czyli w czasie jednego obrotu wału korbowego. Dla porównania w silniku czterosuwowym pełny cykl wymaga czterech suwów, a więc dwóch obrotów wału.

Wytwarzanie mieszanki poza cylindrem jest charakterystyczne dla silników z zapłonem iskrowym (ZI), gdzie paliwo łączy się z powietrzem przed dostaniem się do cylindra (np. w gaźniku lub w układzie dolotowym przy określonych rozwiązaniach wtryskowych). W silniku z zapłonem samoczynnym (ZS) typowo do cylindra zasysane jest powietrze, a paliwo jest wtryskiwane do cylindra pod koniec sprężania; nie przygotowuje się więc klasycznej jednorodnej "mieszanki paliwowo-powietrznej" na zewnątrz cylindra.

Dlatego poprawna jest odpowiedź: "Dwusuwowym z ZI."

  • "Dwusuwowym z ZS." – dwusuw spełnia warunek jednego obrotu, ale ZS nie spełnia typowego warunku tworzenia mieszanki poza cylindrem.
  • "Czterosuwowym z ZI." – ZI może spełniać warunek tworzenia mieszanki poza cylindrem, ale czterosuw nie spełnia warunku jednego obrotu na cykl.
  • "Czterosuwowym z ZS." – nie spełnia ani warunku jednego obrotu na cykl, ani typowego tworzenia mieszanki poza cylindrem.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w treści pojawia się "jeden obrót wału na cykl", najpierw wybierz dwusuw, a dopiero potem rozstrzygaj ZI/ZS po sposobie przygotowania ładunku w cylindrze.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Oznacza to, że pełny zestaw procesów roboczych silnika (od napełnienia do wykonania pracy) zamyka się w czasie 360° obrotu wału. Tę cechę ma typowo silnik dwusuwowy, bo realizuje cykl w dwóch suwach tłoka, a więc w jednym obrocie wału.
Najprostsza reguła: dwusuw ma cykl w 1 obrocie wału, a czterosuw w 2 obrotach. Wynika to z liczby suwów: w dwusuwie są 2 suwy na cykl, a w czterosuwie 4 suwy na cykl.
W zapłonie iskrowym paliwo miesza się z powietrzem przed zapłonem i zwykle dzieje się to przed cylindrem (np. w gaźniku lub dolocie). W ZS najpierw spręża się samo powietrze w cylindrze, a paliwo wtryskuje się do cylindra pod koniec sprężania.
Zwykle nie w sensie klasycznym. W silniku ZS do cylindra zasysane jest powietrze, a paliwo jest rozpylane i miesza się z powietrzem głównie w cylindrze podczas wtrysku. Dlatego opis "mieszanka wytwarzana na zewnątrz cylindra" nie pasuje do typowego ZS.
W zależności od konstrukcji będzie to gaźnik albo układ wtryskowy (np. wtrysk pośredni) wraz z układem dolotowym. Ich zadaniem jest dozowanie paliwa i wymieszanie go z powietrzem przed doprowadzeniem ładunku do cylindra.
Najlepiej rozwiązywać etapami: najpierw warunek "cykl w jednym obrocie wału" wskazuje na dwusuw. Dopiero potem sprawdza się drugi warunek: "mieszanka na zewnątrz cylindra" kieruje do ZI. Dopiero spełnienie obu daje poprawną odpowiedź.
Najczęściej myli się pojęcie "mieszanki" z każdym silnikiem spalinowym i wybiera ZS, albo pamięta tylko, że "dwusuw = 1 obrót", ignorując część o tworzeniu mieszanki. Pomaga sprawdzenie, czy oba warunki z treści pasują do jednej odpowiedzi.
Tak, czterosuwowy ZI często ma mieszankę przygotowaną przed cylindrem (np. gaźnik, wtrysk pośredni). Jednak nie spełnia drugiego warunku z pytania: czterosuw potrzebuje dwóch obrotów wału na pełny cykl pracy, więc odpada mimo zgodności z częścią o mieszance.
Najczęściej w lżejszych narzędziach i urządzeniach, gdzie liczy się prostota i masa, np. w niektórych pilarkach, wykaszarkach czy małych urządzeniach pomocniczych. Maszyny o większej mocy (ciągniki) dominująco wykorzystują czterosuwowe ZS.
Opanuj porównanie 2T vs 4T (liczba suwów i obrotów na cykl) oraz ZI vs ZS (sposób zapłonu i przygotowanie ładunku). Dobrą metodą są fiszki z parami cech i szybkie testy: "1 obrót → 2T", "mieszanka przed cylindrem → ZI".
info

Statystycznie 50% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Warunek "cykl pracy podczas jednego obrotu wału" spełnia silnik dwusuwowy, bo pełny cykl zachodzi w 2 suwach, czyli w 1 obrocie."

Źródła:

  • John B. Heywood, "Internal Combustion Engine Fundamentals", rozdziały dot. silników dwusuwowych i czterosuwowych (zależność cyklu od obrotów wału), McGraw-Hill, 1988
  • Robert Bosch GmbH, "Bosch Automotive Handbook", sekcje: gasoline engines (spark ignition) oraz diesel engines (compression ignition), różnice w tworzeniu mieszanki i zapłonie, aktualne wydania podręcznika (wyd. ang.)

Materiały:

  • Podręcznik do "Budowy pojazdów i maszyn rolniczych" (działy: silniki spalinowe, układ zasilania)
  • Instrukcje obsługi/DTR maszyn z silnikami 2T i 4T (opis zasady działania i układu zasilania)
  • Tablice porównawcze 2T vs 4T oraz ZI vs ZS (notatki własne, fiszki)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego