KWALIFIKACJA EKA5 - CZERWIEC 2017

PYTANIE NR 40.
W maju 2026 r. osoba fizyczna prowadząca działalność gospodarczą zatrudniała trzy osoby:
- Annę Lis w wieku 60 lat na podstawie umowy o pracę z wynagrodzeniem brutto 5 000,00 zł,
- Alana Nowaka w wieku 29 lat na podstawie umowy zlecenia na kwotę 5 500,00 zł, stanowiącą dla niego jedyny tytuł do ubezpieczeń społecznych,
- Kamilę Janik w wieku 27 lat na podstawie umowy o pracę na 1/4 etatu z wynagrodzeniem brutto 1 200,00 zł, stanowiącą dla niej jedyny tytuł do ubezpieczeń społecznych. Którą kwotę składki na Fundusz Pracy odprowadził płatnik za ubezpieczonych do ZUS za maj?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Składkę na FP opłaca się, gdy podstawa wymiaru składek emerytalno-rentowych w miesiącu wynosi co najmniej minimalne wynagrodzenie oraz nie ma zwolnienia.
Anna Lis (60 lat) jest zwolniona wiekowo, Kamila Janik ma podstawę poniżej minimum, a tylko Alan Nowak spełnia warunki: 5 500 × 2,45% = 134,75 zł.

Pełne wyjaśnienie:

Składka na Fundusz Pracy (FP) jest finansowana przez płatnika i co do zasady wynosi 2,45% podstawy, od której nalicza się składki emerytalne i rentowe. Obowiązek jej opłacania powstaje wtedy, gdy ta podstawa (w przeliczeniu na miesiąc) osiąga co najmniej poziom minimalnego wynagrodzenia oraz nie występuje ustawowe zwolnienie (np. wiekowe).

W analizowanym miesiącu trzeba ocenić każdą osobę oddzielnie:

  • Anna Lis, 60 lat, umowa o pracę, 5 000,00 zł – mimo że kwota jest wysoka, zastosowanie ma zwolnienie ze względu na wiek. W efekcie składka FP za tę osobę wynosi 0,00 zł.
  • Alan Nowak, 29 lat, umowa zlecenia, 5 500,00 zł – wskazano, że jest to jego jedyny tytuł do ubezpieczeń społecznych. Spełnia więc warunek tytułu, a kwota stanowi podstawę do składek i przekracza próg minimalnego wynagrodzenia. Naliczenie FP: 5 500,00 × 2,45% = 134,75 zł.
  • Kamila Janik, 27 lat, 1/4 etatu, 1 200,00 zł – to jedyny tytuł do ubezpieczeń, ale podstawa w miesiącu jest poniżej minimalnego wynagrodzenia, więc składki FP nie opłaca się. Wynik: 0,00 zł.

Suma FP za wszystkich ubezpieczonych w maju to zatem tylko składka od Alana Nowaka, czyli 134,75 zł.

Dlaczego pozostałe propozycje są błędne? Kwoty inne niż 134,75 zł wynikają zwykle z jednego z typowych błędów: naliczenia FP także za osobę zwolnioną wiekowo, doliczenia FP od wynagrodzenia poniżej progu minimalnego albo zastosowania błędnej podstawy (np. z innej osoby lub zsumowania podstaw).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Fundusz Pracy to państwowy fundusz celowy finansujący m.in. aktywizację bezrobotnych i zasiłki. Składkę FP opłaca wyłącznie płatnik (pracodawca/zleceniodawca), a nie pracownik. W praktyce jest to element kosztu zatrudnienia wykazywany w rozliczeniach ZUS.
W zadaniach egzaminacyjnych składkę FP liczy się jako 2,45% podstawy (zwykle tej samej, od której nalicza się składki emerytalne i rentowe). Wzór: podstawa × 2,45%. Wynik zaokrągla się do groszy zgodnie z zasadami rozliczeń.
Nie zawsze, bo oprócz samego faktu zatrudnienia liczą się warunki ustawowe. Najczęstsze powody braku FP to: podstawa niższa niż minimalne wynagrodzenie (w przeliczeniu na miesiąc) oraz zwolnienia, np. ze względu na wiek. Dlatego każdą osobę ocenia się oddzielnie.
Nie zawsze. Kluczowy jest warunek, czy zlecenie stanowi jedyny tytuł do ubezpieczeń społecznych. Jeśli zleceniobiorca ma inny tytuł, FP może nie wystąpić. Drugi warunek to osiągnięcie progu minimalnego wynagrodzenia w przeliczeniu na miesiąc.
Zwolnienie wiekowe polega na tym, że po osiągnięciu wskazanego wieku (w praktyce rozliczeń kadrowo-płacowych) za taką osobę nie nalicza się FP. Na egzaminie trzeba uważnie sprawdzić wiek każdej osoby i nie naliczać FP "z automatu" tylko dlatego, że ma wysokie wynagrodzenie.
FP opłaca się wtedy, gdy podstawa składek emerytalno-rentowych w miesiącu wynosi co najmniej minimalne wynagrodzenie. Jeśli pracownik ma niską podstawę (np. część etatu) i nie osiąga tego progu, FP wynosi 0 zł. To częsty "haczyk" w zadaniach.
Najlepiej zrobić krótką checklistę: (1) wiek i ewentualne zwolnienie, (2) rodzaj umowy, (3) przy zleceniu: czy to jedyny tytuł do ubezpieczeń, (4) porównanie podstawy z minimalnym wynagrodzeniem. Dopiero potem liczysz 2,45%.
Bo warunki FP mogą spełniać tylko niektórzy ubezpieczeni. Jedna osoba może być zwolniona wiekowo, inna może mieć podstawę poniżej progu minimalnego, a tylko jedna (np. zleceniobiorca z jedynym tytułem i wysoką podstawą) generuje FP. Wtedy suma = składka od tej jednej osoby.
Typowe błędy to: naliczenie FP mimo zwolnienia wiekowego, użycie minimalnego wynagrodzenia z niewłaściwego roku, pominięcie warunku "jedyny tytuł" przy zleceniu, naliczenie FP od podstawy poniżej minimum oraz pomyłki procentowe (np. wpisanie 0,245 zamiast 0,0245).
Możesz rozbić 2,45% na prostsze części: 2% + 0,4% + 0,05%. Dla 5 500 zł: 2% = 110,00; 0,4% = 22,00; 0,05% = 2,75. Razem 134,75. Ta metoda zmniejsza ryzyko błędu i przyspiesza liczenie na egzaminie.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 50% zdających egzamin. trudne

Źródła:

  • Ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, art. 104 ust. 1 oraz art. 104b ust. 2, Dz.U. 2017 poz. 1065

Materiały:

  • Tekst ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (fragment o FP)
  • Instrukcje ZUS dotyczące rozliczania składek na FP w dokumentach rozliczeniowych
  • Zadania rachunkowe z naliczania składek pracodawcy (FP/FS) na przykładach

Aktualizacja pytania: 03.04.2026

Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego