KWALIFIKACJA MEP2 - CZERWIEC 2023

PYTANIE NR 34.
W naprawianym mikroskopie znajdują się obiektywy o powiększeniu 10x, 40x i 80x oraz okulary o powiększeniu 5x lub 10x. O jakim powiększeniu należy dołączyć obiektyw, aby mikroskop mógł uzyskiwać powiększenie 1000x?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Powiększenie całkowite mikroskopu jest iloczynem powiększenia obiektywu i okularu: P = Pob × Pok.
Aby uzyskać 1000× przy dostępnym okularze 10×, obiektyw musi mieć 1000÷10 = 100×. Pozostałe wartości nie dadzą 1000× z okularami 5× lub 10×.

Pełne wyjaśnienie:

W mikroskopie złożonym powiększenie całkowite oblicza się jako iloczyn powiększenia obiektywu i okularu:

Pcałk = Pobiektywu × Pokularu.

W zadaniu mikroskop ma okulary o powiększeniu 5× lub 10×, a celem jest uzyskanie 1000×. Najpierw sprawdzamy, z którym okularem da się to osiągnąć w praktyce. Dla okularu 10× wymagane powiększenie obiektywu wynosi:

Pob = 1000 ÷ 10 = 100×.

To odpowiada typowej, często spotykanej konfiguracji 100× (obiektyw, często immersyjny) + 10× (okular) = 1000×.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • 20×: z okularem 10× daje 200×, a z 5× daje 100×. W obu przypadkach wynik jest za mały.
  • 60×: z okularem 10× daje 600×, a z 5× daje 300×. Nadal nie osiąga 1000×.
  • : z okularem 10× daje 50×, a z 5× daje 25×. To wielokrotnie mniej niż 1000×.

Typową pomyłką jest dodawanie powiększeń zamiast ich mnożenia (np. 100+10), albo wybór "dużego" obiektywu bez sprawdzenia rachunku. W praktyce serwisowej takie obliczenie pozwala szybko ocenić, jaki element trzeba dołączyć do kompletu, aby uzyskać wymagane powiększenie.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Powiększenie całkowite (użytkowe) liczy się jako iloczyn powiększenia obiektywu i okularu: P = Pob × Pok. Np. obiektyw 40× i okular 10× dają 400×. To podstawowa reguła używana przy doborze elementów i w serwisie mikroskopu.
Obiektyw tworzy powiększony obraz pośredni, a okular działa jak lupa powiększająca ten obraz dla oka. Ponieważ są to kolejne etapy powiększania, efekty się multiplikują, więc całkowite powiększenie jest iloczynem, a nie sumą.
Trzeba spełnić równanie: Pob × 10 = 1000, więc Pob = 100. Oznacza to, że potrzebny jest obiektyw 100×. W praktyce jest to często obiektyw immersyjny, ale do samego rachunku wystarczy reguła mnożenia.
Teoretycznie tak, ale wymaga to obiektywu 200×, bo 200× × 5× = 1000×. W praktyce takie obiektywy są nietypowe w standardowych zestawach edukacyjnych/laboratoryjnych, dlatego najczęściej 1000× uzyskuje się przez 100× i 10×.
W wielu mikroskopach spotyka się obiektywy 4×, 10×, 20×, 40×, 60× oraz 100×. Ułatwia to budowanie typowych zakresów powiększeń. Serwisant powinien umieć rozpoznać, które kombinacje z danym okularem dadzą oczekiwane łączone powiększenie.
Najczęstsze są: dodawanie zamiast mnożenia (np. 100+10), nieuwzględnienie dostępnych okularów (5×/10×), oraz wybór "dużego" obiektywu bez sprawdzenia wyniku. Warto zawsze zrobić szybki test: Pob × Pok i sprawdzić, czy daje dokładnie cel.
Dla okularu 10× otrzymujemy 60× × 10× = 600×, a dla 5×: 60× × 5× = 300×. Oba wyniki są mniejsze niż 1000×. Sama "popularność" obiektywu 60× nie wystarcza — musi wyjść właściwy iloczyn.
Najprościej wykonać działanie w przód: wybrany obiektyw × wybrany okular. Jeśli cel to 1000×, to dla okularu 10× wynik musi być 100× × 10×. Taki "rachunek kontrolny" zmniejsza ryzyko pomyłki w doborze elementów podczas naprawy.
To klasyczna konfiguracja do uzyskania około 1000× w mikroskopii biologicznej i materiałowej, gdy potrzebna jest obserwacja drobnych struktur. W serwisie ważne jest też, że obiektyw 100× bywa immersyjny, więc użytkownik musi mieć odpowiednie wyposażenie i procedurę pracy.
Opanuj wzór P = Pob × Pok i ćwicz na typowych parach (10×/40×/100× z okularami 5×/10×). Zawsze zapisuj jednostki jako "×", a nie jako zwykłe liczby, i wykonuj sprawdzenie wyniku. To szybkie punkty na egzaminie praktyczno-teoretycznym.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 62% zdających egzamin. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że powiększenie całkowite mikroskopu jest iloczynem powiększenia obiektywu i okularu: P = Pob × Pok.Aby uzyskać 1000× przy dostępnym okularze 10×, obiektyw musi mieć 1000÷10 = 100×.

Źródła:

  • Nikon MicroscopyU: "Microscope Basics and Optical Microscopy" (zależność powiększenia całkowitego jako iloczynu obiektywu i okularu), https://www.microscopyu.com/microscopy-basics - accessed 2026-02-18
  • Olympus Life Science: "Microscope Introduction / Magnification" (opis powiększenia całkowitego układu obiektyw–okular), https://www.olympus-lifescience.com/en/microscope-resource/ - accessed 2026-02-18
  • OpenStax Biology 2e: "Microscopes" (podstawy mikroskopii i pojęcie powiększenia), https://openstax.org/books/biology-2e/pages/2-2-structural-organization-of-the-human-body - accessed 2026-02-18

Materiały:

  • Podręcznik podstaw optyki i mikroskopii (rozdziały o budowie mikroskopu i powiększeniu)
  • Instrukcje serwisowe i katalogi producentów mikroskopów (tabele obiektywów i okularów)
  • Materiały dydaktyczne z pracowni optycznej: zadania rachunkowe z powiększeń i konfiguracji mikroskopu

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego